Chương 20 — Đừng Bao Giờ Đắc Tội Với Người Lao Công

Tin tức về vụ bê bối chấn động tại Tập đoàn Hắc Thịnh nhanh chóng lan truyền khắp giới truyền thông kinh tế Sài Gòn chỉ trong vài giờ sau khi Đại hội đồng cổ đông bất thường kết thúc. Các trang báo lớn đồng loạt đăng tải bài viết chi tiết về âm mưu chiếm đoạt tài sản tinh vi tám năm trước, về sự trở lại đầy kịch tính của Chiêm Đắc Long sau tám năm sống ẩn danh, và về sự sụp đổ nhanh chóng của người từng được xem là một trong những doanh nhân thành đạt và uy tín nhất thành phố.

Tập đoàn Tăng Phát, vốn được xây dựng gần như hoàn toàn từ nền tảng tài sản cướp đoạt được của Hắc Thịnh, rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng chỉ trong vòng bốn mươi tám giờ. Giá cổ phiếu của các công ty con thuộc tập đoàn lao dốc không phanh trên thị trường chứng khoán phi tập trung, nhiều đối tác kinh doanh lớn đồng loạt tuyên bố tạm ngưng hợp tác để chờ kết quả điều tra chính thức, một số ngân hàng cũng bắt đầu xem xét lại các khoản tín dụng đã cấp cho tập đoàn này trước nguy cơ vỡ nợ dây chuyền.

Cơ quan điều tra kinh tế, sau khi tiếp nhận đầy đủ hồ sơ chứng cứ từ phía Lâm Gia Bách và Hồ Trọng Nhân, đã nhanh chóng vào cuộc, thực hiện lệnh khám xét khẩn cấp tại trụ sở chính của Tăng Phát cùng dinh thự riêng của gia đình họ Tăng ở Thảo Điền. Song song đó, một mũi điều tra hình sự riêng biệt, nghiêm trọng hơn nhiều so với vụ án kinh tế tám năm cũ, cũng được mở ngay trong buổi sáng diễn ra phiên họp hội đồng quản trị: nhờ Hồ Trọng Nhân kín đáo báo tin cho một mối quan hệ cũ trong ngành công an ngay khi đoạn ghi âm được công bố, lực lượng chức năng đã ập vào khu nhà kho bỏ hoang ở khu công nghiệp cũ trước khi phía Tăng Phát kịp cử người đến xóa dấu vết, bắt giữ tại chỗ Mai Đình Hùng cùng ba tên tay sai trực tiếp tham gia vụ bắt cóc, thu giữ đầy đủ tang vật gồm dây trói, vũ khí và đoạn ghi âm gốc trên điện thoại. Tăng Bách Nguyên bị triệu tập lên làm việc ngay trong ngày, và chỉ ba ngày sau, trước những bằng chứng không thể chối cãi bao gồm cả đoạn ghi âm gốc về vụ chiếm đoạt tám năm trước, đoạn ghi âm chính giọng nói ông ta chỉ đạo vụ bắt cóc đêm hôm ấy, các chứng từ tài chính và lời khai của nhiều nhân chứng, ông chính thức bị khởi tố với các tội danh lừa đảo chiếm đoạt tài sản, làm giả tài liệu, và bắt cóc trẻ vị thành niên nhằm mục đích cưỡng đoạt tài sản, bị áp dụng biện pháp tạm giam để phục vụ điều tra. Mai Đình Hùng cùng ba tên tay sai cũng lần lượt bị khởi tố trong những ngày sau đó; trước áp lực bằng chứng quá rõ ràng, một vài người trong số họ đã chọn cách hợp tác khai báo để mong được khoan hồng, càng khiến vòng vây pháp lý quanh Tăng Bách Nguyên siết chặt thêm.

Hình ảnh Tăng Bách Nguyên, người từng xuất hiện trên trang bìa của nhiều tạp chí kinh doanh danh tiếng với danh xưng "doanh nhân mẫu mực của thập kỷ", giờ đây bị còng tay áp giải lên xe của cơ quan điều tra trước ống kính của hàng chục phóng viên vây kín cổng trụ sở tập đoàn, trở thành hình ảnh biểu tượng cho sự sụp đổ nhanh chóng và thảm khốc nhất trong giới kinh doanh Sài Gòn suốt nhiều năm trở lại đây.

Tại Trường Quốc tế Sunrise Saigon, tin tức này cũng nhanh chóng lan truyền trong cộng đồng phụ huynh và học sinh. Tăng Khải Phong, khi đến trường vào sáng hôm sau, phải đối mặt với những ánh mắt dò xét, thì thầm bàn tán từ khắp nơi trong sân trường. Cậu thiếu niên, vốn quen với sự ngưỡng mộ và nể sợ từ bạn bè nhờ quyền lực và tiền bạc của gia đình, giờ đây lần đầu tiên trong đời phải nếm trải cảm giác bị cô lập, bị xa lánh mà chính cậu từng gây ra cho người khác.

Hiệu trưởng Minh Châu, sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, quyết định sắp xếp một buổi gặp riêng với Khải Phong, không phải để trừng phạt thêm cậu bé vốn đã phải gánh chịu hậu quả nặng nề từ sai lầm của cha mình, mà để định hướng tâm lý, giúp cậu vượt qua giai đoạn khủng hoảng này theo cách tích cực nhất có thể.

"Con không phải chịu trách nhiệm cho những gì cha con đã làm trong quá khứ," bà nói với Khải Phong trong buổi gặp riêng tại phòng hiệu trưởng, giọng nhẹ nhàng nhưng nghiêm túc. "Nhưng con cần hiểu rõ, những gì con đã làm với bạn Anh Thư, dù xuất phát từ đâu, cũng là hành động sai trái mà con cần phải chịu trách nhiệm và sửa chữa."

Khải Phong, lần đầu tiên sau nhiều năm, ngồi im lặng cúi đầu, không còn vẻ ngạo nghễ quen thuộc, nước mắt lặng lẽ rơi xuống. Cậu siết chặt hai bàn tay đặt trên đùi. "Con xin lỗi. Con không biết ba con đã làm những chuyện tồi tệ đến vậy. Con chỉ... con chỉ muốn được ba chú ý đến con nhiều hơn, con nghĩ nếu con giỏi hơn, nổi bật hơn bạn Thư, ba sẽ tự hào về con hơn."

Lời thú nhận ngây thơ nhưng đau lòng ấy hé lộ một góc khuất khác trong toàn bộ câu chuyện — đằng sau vẻ ngạo mạn, hống hách của cậu thiếu niên mười sáu tuổi, là một đứa trẻ khao khát tình thương và sự công nhận từ người cha luôn bận rộn với quyền lực và tham vọng, đến mức không nhận ra chính sự thiếu quan tâm ấy đã đẩy con trai mình vào con đường sai lầm, biến cậu thành công cụ vô tình trong chính âm mưu tàn nhẫn của cha mình.

Ít lâu sau, Đắc Long, khi nghe hiệu trưởng Minh Châu kể lại cuộc trò chuyện ấy, cũng không khỏi thở dài, trong lòng dấy lên một nỗi trắc ẩn phức tạp. Anh nhớ lại chính lời mình từng nói với Anh Thư sau vụ họp kỷ luật đầu tiên — rằng không phải ai làm điều xấu cũng là người xấu từ bản chất, đôi khi họ chỉ là nạn nhân của hoàn cảnh và những người lớn đã dẫn dắt sai đường. Anh quyết định, dù không thể xóa bỏ hoàn toàn hậu quả những gì Khải Phong đã gây ra, anh cũng sẽ không để oán hận cá nhân đối với người cha lan sang cả đứa con, một đứa trẻ vẫn còn cơ hội để thay đổi và trưởng thành theo hướng tốt đẹp hơn.

Về phần Anh Thư, khi biết tin toàn bộ sự thật đã được phơi bày, khi nhìn thấy Khải Phong không còn vẻ ngạo nghễ như trước mà trở nên trầm lặng, khép kín hơn nhiều ở trường, cô cũng không giữ trong lòng bất kỳ sự hả hê hay cay nghiệt nào. Một buổi trưa, trong giờ ra chơi, cô chủ động đến gần bàn của Khải Phong, đặt xuống một hộp bút chì màu mới — món quà nhỏ mà cô biết cậu bé thật ra cũng có chút năng khiếu hội họa nhưng chưa bao giờ dám thể hiện vì sợ bị chê cười không xứng với hình ảnh "con nhà tài phiệt".

"Tớ không giận cậu nữa đâu," cô nói, mắt nhìn thẳng vào cậu, không né tránh. "Mọi chuyện đã qua rồi. Tớ hy vọng từ giờ cậu có thể sống thật với chính mình hơn, không cần phải chứng minh gì với ai cả."

Khải Phong nhìn cô, đôi mắt đỏ hoe, không nói được lời nào, chỉ khẽ gật đầu, một sự biết ơn câm lặng dành cho lòng bao dung mà cậu biết mình không hề xứng đáng nhận được sau tất cả những gì đã gây ra. Đó là một khoảnh khắc nhỏ bé nhưng mang ý nghĩa lớn lao, một hạt giống tử tế được gieo xuống giữa đống đổ nát của hận thù và phản bội, mở ra hy vọng rằng ngay cả trong bi kịch sâu sắc nhất, con người vẫn có thể tìm thấy con đường để chữa lành và bắt đầu lại.

Trong khi đó, tại trại tạm giam, Tăng Bách Nguyên trải qua những ngày tháng đầu tiên của cuộc đời hoàn toàn khác biệt so với tất cả những gì ông từng trải nghiệm suốt mấy chục năm sống trong nhung lụa quyền lực. Không còn những bộ vest may đo, không còn đội ngũ trợ lý túc trực, không còn những cuộc gọi từ đối tác kinh doanh xin xỏ ưu ái. Chỉ còn lại bốn bức tường lạnh lẽo và những buổi thẩm vấn kéo dài, nơi ông buộc phải đối diện với từng bằng chứng, từng lời khai mà suốt tám năm qua ông tin chắc sẽ không bao giờ có ai dám công khai.

Trong một buổi thẩm vấn, khi được hỏi liệu ông có hối hận về những gì đã gây ra cho gia đình Chiêm Đắc Long hay không, Tăng Bách Nguyên chỉ im lặng hồi lâu trước khi đáp, giọng nói đã mất đi hoàn toàn vẻ tự tin lạnh lùng ngày nào. "Tôi chỉ hối hận vì đã để lộ sơ hở. Nếu được làm lại, có lẽ tôi sẽ cẩn trọng hơn." Câu trả lời ấy, khi được truyền đến tai Đắc Long thông qua Hồ Trọng Nhân, khiến anh nhận ra một sự thật cay đắng: dù đã trả giá đắt đến đâu, có những con người vẫn không bao giờ thật sự ăn năn với những tội lỗi mình đã gây ra, và điều đó, hơn bất kỳ điều gì khác, càng khẳng định rằng quyết định đứng lên đòi lại công lý của anh là hoàn toàn đúng đắn và cần thiết.

Truyền thông tiếp tục theo sát diễn biến vụ án trong nhiều tuần sau đó, phân tích sâu về những lỗ hổng trong hệ thống quản trị doanh nghiệp đã cho phép một âm mưu chiếm đoạt tinh vi như vậy tồn tại suốt tám năm mà không bị phát hiện. Nhiều chuyên gia kinh tế được mời phỏng vấn, đưa ra những bài học kinh nghiệm quý giá cho các doanh nghiệp khác về tầm quan trọng của tính minh bạch và cơ chế giám sát độc lập trong quản trị công ty. Câu chuyện của Đắc Long, từ một nạn nhân mất trắng tất cả trở thành người chiến thắng đòi lại công lý sau tám năm kiên trì, dần trở thành nguồn cảm hứng được nhắc đến rộng rãi, không chỉ trong giới kinh doanh mà còn trong dư luận xã hội nói chung, như một minh chứng sống động cho việc công lý, dù có thể đến muộn, nhưng chưa bao giờ vắng mặt hoàn toàn.

Huỳnh Bảo Toàn, trong vai trò Chủ tịch Hội đồng quản trị, cũng tận dụng cơ hội này để tiến hành một cuộc cải tổ toàn diện hệ thống quản trị nội bộ của Hắc Thịnh, bổ sung thêm nhiều lớp kiểm soát độc lập, minh bạch hóa quy trình biểu quyết và phê duyệt các giao dịch lớn, nhằm đảm bảo một bi kịch tương tự sẽ không bao giờ có cơ hội lặp lại trong tương lai, dù dưới bất kỳ hình thức nào. Ông cũng đích thân đề xuất với toàn thể hội đồng về việc mời Đắc Long quay trở lại giữ vai trò lãnh đạo cao nhất, một đề xuất nhận được sự ủng hộ gần như tuyệt đối từ tất cả các cổ đông có mặt.