Chương 19 — Người Sửa Sách Cũ Ở Con Hẻm Nhỏ

Quyết định công bố thông tin không hề đơn giản như câu nói cương quyết của Lam đêm hôm trước. Sáng hôm sau, khi cả hai ngồi lại bàn bạc cụ thể, họ nhận ra vô số khó khăn thực tế: công bố ở đâu, dưới hình thức nào, làm sao để đảm bảo thông tin không bị bóp méo, làm sao để bảo vệ Nhã Kỳ và gia đình cô khỏi bị cuốn vào vòng xoáy dư luận ngoài ý muốn.

"Nếu đăng lên mạng xã hội cá nhân, thông tin dễ bị coi là thiếu uy tín, dễ bị dập tắt bởi những bài viết phản bác có tổ chức như bài của Tiêu Ngọc Lam," Duy Khôi phân tích, ngồi trước màn hình máy tính với hàng chục tab mở sẵn. "Nếu tìm tới báo chí chính thống, cần thời gian để họ xác minh, biên tập, và không phải tòa soạn nào cũng dám đăng một câu chuyện có thể khiến họ bị nhà Ưng kiện ngược."

"Vậy còn cách nào khác không?" Lam hỏi, giọng mệt mỏi sau nhiều đêm mất ngủ liên tiếp.

"Tôi nghĩ tới một khả năng," Duy Khôi nói, "hội thảo kỷ niệm sáu mươi năm Khói Sương Lạc Bến mà chính Nhà xuất bản Tinh Hoa đang tổ chức, dự kiến diễn ra vào cuối năm nay. Đó là một sự kiện học thuật chính thức, có sự tham dự của giới nghiên cứu, báo chí, cả công chúng yêu văn học. Nếu chúng ta có thể trình bày bằng chứng ngay tại đó, trước mặt đông đảo nhân chứng, sẽ khó có ai có thể dập tắt câu chuyện một cách âm thầm được nữa."

Ý tưởng ấy vừa táo bạo vừa đầy rủi ro, nhưng cả hai đều nhận ra đó có lẽ là cơ hội tốt nhất, có sức nặng chính danh nhất mà họ có thể tìm được. Vấn đề là, hội thảo đó do chính phía Tinh Hoa tổ chức, và gần như chắc chắn Duy Khôi, với tư cách người từng phụ trách dự án tái bản, sẽ không còn được mời tham dự với vai trò chính thức nữa, sau khi mối quan hệ giữa anh và nhà xuất bản đã rạn nứt.

"Có lẽ mình cần một cách tiếp cận khác," Lam nói, suy nghĩ một lúc. "Không phải xin họ mời mình, mà tìm cách để sự có mặt của mình là điều họ không thể từ chối — ví dụ như thông qua Nhã Kỳ, với tư cách đại diện gia đình có liên quan trực tiếp tới tác phẩm được tôn vinh tại hội thảo. Họ khó lòng cấm cửa một người thân của tác giả được nhắc tới ngay tại chính sự kiện tôn vinh tác phẩm đó."

Duy Khôi nhìn cô, ánh mắt sáng lên. "Đó là một ý hay. Tôi sẽ liên hệ với Nhã Kỳ ngay, hỏi xem cô ấy có sẵn sàng đứng tên xin tham dự với tư cách khách mời đặc biệt không. Nếu ban tổ chức từ chối một yêu cầu chính đáng như vậy trước mặt công luận, chính họ sẽ tự đặt mình vào thế bất lợi."

Kế hoạch dần thành hình, nhưng cả hai đều hiểu, đây chỉ là bước đầu tiên trong một chuỗi hành động đầy rủi ro sắp tới, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ, chuẩn bị kỹ lưỡng, và không ít may mắn để có thể thành công.

Những ngày sau đó là chuỗi ngày căng thẳng, dồn dập công việc chuẩn bị hồ sơ, liên hệ luật sư, cố gắng tìm cách để đảm bảo họ vẫn có một chỗ đứng, một tiếng nói tại sự kiện sắp tới. Áp lực công việc, cộng với áp lực tinh thần từ những lời đe dọa liên tục, bắt đầu bào mòn cả hai người.

Lam nhận thấy mình gầy đi trông thấy chỉ trong vòng vài tuần, những quầng thâm dưới mắt ngày càng đậm hơn, tay run nhiều hơn khi cầm dao rọc giấy, khiến cô phải cẩn trọng gấp đôi để không làm hỏng những cuốn sách khách hàng gửi tới. Cha cô, dù không nói ra, cũng nhận thấy sự mệt mỏi của con gái, thường lặng lẽ pha sẵn một ấm trà gừng để trên bàn mỗi khi cô làm việc khuya, một cử chỉ chăm sóc âm thầm nhưng đủ khiến Lam ấm lòng giữa những ngày căng thẳng.

Về phần Duy Khôi, ngoài áp lực từ vụ việc, anh còn phải đối mặt với sự xa lánh dần của một số đồng nghiệp cũ, những người trước đây vẫn thân thiết giờ bắt đầu giữ khoảng cách, sợ liên lụy tới sự nghiệp của chính họ. Có người thẳng thắn khuyên anh nên rút lui trong khi còn kịp, nói rằng "sự thật lịch sử đâu có chạy đi đâu mà vội, chờ vài năm nữa, khi mọi chuyện lắng xuống rồi tính cũng chưa muộn" — một lời khuyên nghe có vẻ hợp lý nhưng lại khiến Duy Khôi càng thêm quyết tâm, vì anh hiểu rõ, với Thục Hiền, "chờ vài năm nữa" đã có nghĩa là chờ thêm sáu mươi năm, là cả một đời người đã trôi qua trong lãng quên.

Một buổi tối, sau một ngày dài đầy thất vọng khi cuộc gọi xin xác nhận tư cách tham dự hội thảo của Duy Khôi bị từ chối khéo léo, anh tới tiệm Vọng Chữ trong trạng thái kiệt sức cả về thể chất lẫn tinh thần. Lam pha cho anh một tách trà nóng, ngồi xuống cạnh anh bên bàn làm việc, ánh đèn vàng dịu nhẹ hắt lên hai gương mặt đầy mệt mỏi.

"Có những lúc tôi tự hỏi, liệu mình có đang làm đúng không," Duy Khôi nói, giọng anh hiếm khi để lộ sự dao động như vậy. "Tôi đã đánh đổi gần như toàn bộ những gì mình xây dựng suốt mười năm qua — uy tín, các mối quan hệ trong nghề, cả sự nghiệp giảng dạy ổn định — để theo đuổi một sự thật mà tôi còn chưa chắc chắn có bao giờ được công nhận rộng rãi hay không."

Lam nhìn anh, lòng đau nhói vì hiểu rõ những gì anh đang phải gánh chịu vì cô, vì câu chuyện của gia đình cô. "Anh có hối hận không?"

Duy Khôi im lặng một lúc lâu, rồi lắc đầu, ánh mắt anh khi nhìn cô chứa đựng một sự chân thành sâu sắc. "Không. Dù có khó khăn tới đâu, tôi cũng không hối hận. Vì tôi tin vào những gì mình đang làm là đúng, và vì..." anh ngập ngừng một chút, rồi nói tiếp, giọng nhẹ nhàng hơn, "vì tôi đã gặp được chị trong hành trình này. Nếu không có sự thật này, có lẽ tôi đã không bao giờ có cơ hội biết một người như chị."

Lam cảm thấy tim mình đập nhanh hơn, gương mặt nóng bừng. "Anh đừng nói vậy, em sợ mình sẽ..."

"Sẽ sao?" anh hỏi, giọng dịu dàng, ánh mắt anh không rời khỏi cô.

"Sẽ không kìm được nữa," cô thì thầm, mắt cụp xuống, không dám nhìn thẳng vào anh.

Duy Khôi đưa tay, nhẹ nhàng nâng cằm cô lên, để hai ánh mắt gặp nhau trong khoảng cách gần gũi chưa từng có giữa họ. "Vậy thì đừng kìm nữa," anh nói khẽ, giọng anh run lên vì xúc động.

Khoảnh khắc ấy, dưới ánh đèn vàng ấm áp của xưởng sách, giữa mùi giấy cũ và mùi hồ dán quen thuộc, Lam để cho trái tim mình dẫn lối lần đầu tiên sau bao nhiêu năm sống một cuộc đời cẩn trọng, khép kín. Cô nghiêng người lại gần, và Duy Khôi cũng vậy, cả hai gặp nhau trong một nụ hôn nhẹ nhàng nhưng chan chứa tất cả những cảm xúc đã âm thầm tích tụ suốt nhiều tháng qua — sự tin tưởng, sự thấu hiểu, sự đồng hành không lời qua bao nhiêu sóng gió.

Khi họ tách ra, cả hai cùng mỉm cười, một nụ cười vừa ngượng ngùng vừa tràn đầy hạnh phúc, thứ hạnh phúc hiếm hoi giữa những ngày tháng đầy lo âu và bất an. Duy Khôi nắm lấy tay Lam, giọng anh chắc chắn hơn hẳn lúc trước.

"Dù chuyện gì xảy ra tiếp theo, tôi cũng sẽ ở đây, cùng chị đi tới cùng. Không phải vì trách nhiệm, không phải vì công việc nghiên cứu, mà vì tôi muốn vậy, từ tận đáy lòng."

Lam gật đầu, nước mắt hạnh phúc lăn dài trên má, xen lẫn với nỗi lo âu vẫn còn đó về những gì đang chờ đợi phía trước. "Em cũng vậy," cô nói, giọng run rẩy nhưng chân thành. "Dù con đường phía trước còn nhiều chông gai, em mừng vì mình không phải đi một mình."

Trước khi ra về, Duy Khôi còn nán lại giúp Lam dọn dẹp bàn làm việc, một việc vốn không phải phần việc của anh nhưng anh vẫn tự nguyện làm mỗi lần ghé qua, xếp lại từng dụng cụ vào đúng vị trí anh đã dần thuộc lòng qua nhiều tháng lui tới. Ông Vinh, từ trong nhà nhìn ra, khẽ mỉm cười trước cảnh tượng ấy, rồi lặng lẽ viết vào cuốn sổ một dòng ngắn, đưa cho Lam xem khi Duy Khôi đã bước ra ngoài lấy xe.

"Ông. Nội. Chắc. Cũng. Mừng."

Lam đọc dòng chữ ấy, nước mắt lại chực trào, nhưng lần này là những giọt nước mắt của hạnh phúc xen lẫn một niềm an ủi sâu sắc — cảm giác như, ở đâu đó, người ông nội cô chưa từng có cơ hội nói hết lòng mình cũng đang dõi theo, cũng đang gật đầu tán thành cho tình yêu mà cháu gái ông đang được tự do đón nhận, thứ tự do mà chính ông, vì hoàn cảnh, vì sợ hãi, đã không bao giờ dám nắm lấy.

Đêm đó, khi Duy Khôi đã ra về, Lam đứng một mình bên khung cửa sổ quen thuộc, nhìn ánh trăng khuyết treo lơ lửng trên những mái nhà thấp của Hẻm Giấy Dó, lòng tràn ngập một cảm xúc phức tạp nhưng ấm áp. Cô nghĩ tới Thục Hiền, tới ông nội, tới tình yêu dang dở mà họ chưa từng có cơ hội trọn vẹn, và tự nhủ, dù cuộc chiến phía trước còn cam go, ít nhất cô đã tìm được điều mà ông nội cô suốt một đời không dám nắm giữ — dũng khí để yêu thương công khai, không giấu giếm, không sợ hãi trước những gì người đời có thể nói.