Chương 23 — Con Hẻm Không Còn Trên Bản Đồ

Buổi trình bày phương án mới trước ban lãnh đạo Tân Nguyên và đại diện quỹ đầu tư nước ngoài diễn ra trong phòng họp lớn nhất của công ty, với sự tham dự của gần hai mươi người, bao gồm cả một nhóm chuyên gia tài chính được mời riêng để đánh giá tính khả thi của đề xuất.

Vy trình bày một cách mạch lạc, tự tin, sử dụng những số liệu Diễm Quỳnh đã dày công nghiên cứu về giá trị thương mại gia tăng từ yếu tố di sản, cộng đồng. Cô cho thấy, dù chi phí đầu tư ban đầu cho khu vực quảng trường giếng chung sẽ cao hơn phương án cũ khoảng tám phần trăm, nhưng về lâu dài, giá trị bất động sản xung quanh khu vực có yếu tố văn hóa, cộng đồng thường tăng trưởng ổn định hơn, thu hút được phân khúc khách hàng sẵn sàng trả giá cao cho không gian sống có bản sắc.

"Đây là một đề xuất có tầm nhìn." Một vị đại diện quỹ đầu tư người nước ngoài lên tiếng qua phiên dịch, giọng điệu lịch sự nhưng không giấu được sự dè dặt. "Nhưng chúng tôi cần thấy con số cam kết rõ ràng hơn về khả năng thu hồi vốn trong khung thời gian đã thỏa thuận. Tám phần trăm chi phí tăng thêm, cộng với việc kéo dài thời gian đàm phán với người dân, là một rủi ro không nhỏ đối với cam kết giải ngân giai đoạn hai của chúng tôi."

"Chúng tôi tin phương án này sẽ giúp giảm thiểu rủi ro về khiếu kiện, biểu tình kéo dài, vốn thường khiến các dự án tương tự bị đình trệ hàng năm trời." Vy đáp, cố giữ giọng vững vàng dù cảm nhận rõ sức ép từ ánh mắt dò xét của cả căn phòng.

Giữa buổi họp, giám đốc tài chính công ty đứng dậy, trình chiếu một biểu đồ dòng tiền chi tiết, chỉ vào những cột số đỏ chót thể hiện áp lực trả lãi vay hàng tháng. "Chúng ta đang gánh khoản lãi vay gần bảy tỷ đồng mỗi tháng cho riêng dự án này. Mỗi tháng chậm trễ đồng nghĩa với việc lợi nhuận dự kiến bị bào mòn thêm một khoản đáng kể. Tôi không phản đối yếu tố nhân văn trong đề xuất của cô Vy, nhưng chúng ta cần một sự cân bằng thực tế hơn giữa lý tưởng và khả năng tài chính của công ty."

Cuộc thảo luận kéo dài gần ba tiếng đồng hồ, với nhiều ý kiến trái chiều. Một số thành viên ban lãnh đạo ủng hộ hướng đi mới, đánh giá cao tầm nhìn dài hạn của Vy. Nhưng phe phản đối, dẫn đầu bởi giám đốc tài chính của công ty, lại đưa ra hàng loạt lo ngại về rủi ro thanh khoản, về áp lực trả nợ ngân hàng đang đến gần.

Cuối cùng, ông Bình, với vai trò người quyết định cuối cùng, đưa ra một phương án thỏa hiệp mà không ai trong phòng thật sự hài lòng trọn vẹn.

"Chúng ta sẽ giữ lại khu vực quảng trường giếng chung, nhưng thu hẹp diện tích xuống còn một nửa so với đề xuất ban đầu của cô Vy." Ông tuyên bố. "Về tỷ lệ tái định cư tại chỗ, giảm xuống còn bốn mươi phần trăm thay vì sáu mươi phần trăm. Và quan trọng nhất, thời hạn hoàn tất giải phóng mặt bằng phải rút ngắn còn hai tháng, thay vì ba tháng như kế hoạch ban đầu, để kịp tiến độ giải ngân với quỹ đầu tư."

Vy đứng lặng người, những con số ông vừa công bố như một gáo nước lạnh dội thẳng vào những nỗ lực cô đã dày công xây dựng suốt nhiều tuần qua.

"Thưa ông, nếu rút ngắn thời hạn xuống hai tháng, chúng ta sẽ không có đủ thời gian để tổ chức đối thoại kỹ lưỡng với từng hộ dân, đặc biệt là những hộ chưa đồng thuận với phương án đền bù." Cô phản biện, cố gắng giữ giọng chuyên nghiệp dù trong lòng đang dậy sóng.

"Tôi hiểu khó khăn của cô." Ông Bình đáp, ánh mắt ông cũng lộ rõ sự áy náy dù giọng vẫn giữ vẻ điềm tĩnh của một người lãnh đạo. "Nhưng đây là quyết định tập thể của ban lãnh đạo, dựa trên đánh giá rủi ro tài chính tổng thể của công ty. Tôi đã cố gắng bảo vệ phần lớn nhất có thể trong đề xuất của cô, nhưng tôi không thể một mình quyết định vượt quá giới hạn chấp nhận được của hội đồng quản trị."

*

Rời khỏi phòng họp, Vy ngồi thẫn thờ tại bàn làm việc, nhìn bản kế hoạch mới với những con số đã bị cắt giảm, lòng nặng trĩu vì biết mình sắp phải mang tin này về báo lại cho Khánh và bà con — những người đã đặt niềm tin vào cô sau bao nỗ lực thuyết phục.

Cô gọi điện cho Khánh ngay chiều hôm đó, không muốn trì hoãn thêm, dù biết rõ cuộc gọi này sẽ khó khăn tới mức nào.

"Phương án bị cắt giảm rồi." Cô nói thẳng, không vòng vo. "Diện tích quảng trường giếng chung giảm còn một nửa, tỷ lệ tái định cư tại chỗ giảm xuống bốn mươi phần trăm, và thời hạn giải phóng mặt bằng bị rút ngắn còn hai tháng."

Đầu dây bên kia im lặng một lúc lâu, đủ lâu để Vy cảm nhận được cơn thất vọng đang dâng lên trong lòng Khánh dù không thấy được biểu cảm của anh.

"Vậy là công sức mấy tuần qua coi như đổ sông đổ biển." Cuối cùng anh lên tiếng, giọng anh nghe mệt mỏi hơn là giận dữ, một sự mệt mỏi còn khiến Vy đau lòng hơn cả cơn giận dữ trước đây.

"Tôi đã cố hết sức rồi." Vy nói, giọng nghẹn lại. "Tôi biết như vậy chưa đủ, nhưng đó là mức tối đa tôi có thể thương lượng được trong tình hình hiện tại."

"Tao không trách mày." Khánh nói, nhưng giọng anh mang một vẻ xa cách mới, khác hẳn sự ấm áp của buổi tối hôm trước tại quán ăn bình dân. "Tao chỉ thấy... mệt. Mệt vì cứ hy vọng rồi lại thất vọng. Bà con trong xóm cũng vậy, họ đã bắt đầu tin tưởng vào phương án mới, giờ tao phải nói sao với họ đây?"

"Cho tôi thêm thời gian." Vy nói, giọng khẩn khoản. "Tôi sẽ tìm cách khác, tôi sẽ không bỏ cuộc."

"Thời gian mà công ty mày cho là hai tháng, Vy à." Khánh đáp, giọng anh có chút cay đắng. "Hai tháng để giải quyết chuyện của bốn mươi bảy hộ dân, trong khi tụi mày mất cả năm trời để tính toán lợi nhuận. Mày nghĩ tao còn tin được vào công ty mày bao lâu nữa?"

Cuộc gọi kết thúc trong một sự im lặng nặng nề, không có tiếng chào tạm biệt, chỉ có tiếng cúp máy đột ngột từ phía đầu dây bên kia. Vy ngồi lặng người, nhìn màn hình điện thoại tối sầm, cảm nhận rõ ràng công sức hàn gắn suốt những tuần qua có nguy cơ sụp đổ chỉ trong một buổi chiều, bởi những con số lạnh lùng mà cô, dù có cố gắng tới đâu, cũng không thể một mình thay đổi được hoàn toàn.

Diễm Quỳnh, thấy sắc mặt cấp trên tái đi sau cuộc gọi, rón rén bước tới, đặt nhẹ tay lên vai cô. "Chị ổn không? Em nghe loáng thoáng là phương án bị cắt giảm."

"Tôi ổn." Vy đáp, nhưng giọng cô không giấu được sự kiệt sức. "Chỉ là không biết phải đối diện với bà con thế nào nữa. Tôi đã hứa quá nhiều, giờ không giữ được trọn vẹn."

"Chị đừng tự trách mình quá." Quỳnh an ủi. "Bốn mươi phần trăm còn hơn không có gì, và ít nhất khu quảng trường giếng chung vẫn được giữ lại, dù nhỏ hơn dự tính. Có khi mình vẫn còn cơ hội thương lượng thêm trong quá trình triển khai thực tế, không nhất thiết phải dừng lại ở quyết định hôm nay."

Lời an ủi của Quỳnh phần nào giúp Vy lấy lại một chút bình tĩnh, dù trong lòng cô vẫn canh cánh nỗi lo về phản ứng của Khánh và bà con khi biết tin.

*

Sáng hôm sau, tin tức về phương án bị cắt giảm lan nhanh khắp hẻm Giếng Chung. Khánh triệu tập một cuộc họp nhỏ với vài đại diện cư dân ngay tại tiệm sửa xe để thông báo tình hình.

"Vậy là công ty nuốt lời rồi." Chú Bảy Thoại lên tiếng trước tiên, giọng đầy bực bội. "Tôi đã nói rồi mà, làm ăn với công ty lớn, hứa hẹn nghe hay lắm, tới lúc thực hiện thì cắt xén tùm lum."

"Không hẳn là nuốt lời hoàn toàn." Khánh cố giữ giọng khách quan, dù trong lòng anh cũng không tránh khỏi thất vọng. "Cô Vy nói đã cố gắng hết sức trong phạm vi quyền hạn, nhưng ban lãnh đạo công ty ép giảm xuống vì áp lực tài chính từ phía nhà đầu tư nước ngoài."

"Cậu vẫn còn bênh vực cho cổ à?" Một người khác lên tiếng, giọng có chút mỉa mai.

"Tôi không bênh vực ai hết." Khánh đáp, giọng cương quyết. "Tôi chỉ đang nói sự thật khách quan nhất có thể. Nhưng tôi cũng đồng ý, bốn mươi phần trăm và hai tháng là không đủ, tụi mình cần phải hành động mạnh mẽ hơn để bảo vệ quyền lợi của mình, thay vì ngồi chờ công ty tự nguyện điều chỉnh thêm."

Không khí trong tiệm trở nên căng thẳng, mỗi người một ý kiến, nhưng tất cả đều đồng thuận ở một điểm: họ không thể tiếp tục thụ động chờ đợi, mà cần một hành động cụ thể, mạnh mẽ hơn để gây áp lực buộc phía công ty phải xem xét lại quyết định vừa đưa ra.

Bà Năm Xôi, ngồi lặng lẽ ở góc tiệm suốt buổi họp, cuối cùng cũng lên tiếng, giọng bà run run vì tuổi tác nhưng đầy quyết tâm. "Bà già này sống ở đây từ hồi con gái, giờ chuẩn bị về với ông bà rồi, chẳng còn sợ gì nữa. Tụi bây tính làm gì thì làm, bà ủng hộ hết mình, miễn là đừng có manh động, đập phá, giữ cho đàng hoàng, có lý có tình, để người ta không có cớ bắt bẻ mình."

Lời nói của bà cụ khiến cả căn phòng lắng lại, như một lời nhắc nhở về giới hạn cần giữ trong cuộc đấu tranh sắp tới — quyết liệt nhưng không cực đoan, kiên định nhưng vẫn giữ được cái tình, cái lý vốn là nét đặc trưng của những con người đã gắn bó cả đời với con hẻm nhỏ này.