Chương 17 — Hai Phía Của Một Lập Luận

Hạ Vy nhận ra sự thay đổi ở Việt Bách trước cả khi cô kịp gọi tên được nó là gì.

Buổi tập đầu tiên sau chiến thắng vòng loại trường diễn ra vào chiều thứ Hai, không khí trong phòng sinh hoạt CLB vẫn còn vương lại chút dư âm hân hoan của những ngày trước đó, những lời chúc mừng, những cái vỗ vai, tấm bảng thành tích được thầy Sơn dán thêm một dòng mới ngay ngắn cạnh tên hai người họ. Nhưng Việt Bách bước vào phòng muộn hơn thường lệ chừng mười lăm phút, không một lời giải thích, đặt cặp sách xuống ghế với động tác dứt khoát hơn mọi khi, và khi Hạ Vy mỉm cười chào cậu như thói quen đã hình thành suốt nhiều tuần qua, cậu chỉ gật đầu nhẹ, ánh mắt lướt qua cô rồi dừng lại ở xấp tài liệu trên bàn, như thể cô chỉ là một phần của khung cảnh, không hơn không kém.

"Cậu ổn chứ?" cô hỏi, giọng nhẹ nhàng, cố không để lộ sự để ý.

"Ổn," Việt Bách đáp, không ngẩng đầu lên. "Chúng ta bắt đầu thôi. Thời gian không còn nhiều trước khi vòng chuẩn bị quốc gia bắt đầu."

Câu trả lời cụt lủn ấy khiến Hạ Vy hơi khựng lại, nhưng cô tự nhủ có lẽ cậu chỉ đang mệt, hoặc đang lo lắng về khối lượng bài vở dồn lại sau những ngày tập trung cho vòng loại trường. Cô để chuyện đó trôi qua, tập trung vào buổi tập, nhưng cảm giác bất an nhỏ nhoi ấy vẫn còn vương lại đâu đó trong lòng cô suốt cả buổi chiều hôm đó, như một hạt sạn nhỏ chưa kịp gọi tên.

Thầy Sơn đưa ra đề tài mới cho buổi tập mô phỏng chuẩn bị bước vào giai đoạn tập trung cao độ trước giải toàn quốc: chính sách giáo dục về việc đưa kỹ năng tài chính cá nhân vào chương trình học phổ thông bắt buộc. Đây là dạng đề tài họ đã quen thuộc, dạng đề mà chiến lược kết hợp của họ luôn phát huy hiệu quả nhất — Hạ Vy mở đầu bằng câu chuyện về một gia đình cụ thể, khiến cả khán phòng nhìn thấy con người thật đằng sau chính sách khô khan, còn Việt Bách tiếp nối bằng khung logic và số liệu, biến câu chuyện ấy thành một lập luận không thể bị bẻ gãy. Đó là công thức họ đã mất nhiều tuần để hoàn thiện, công thức đã mang lại chiến thắng liên tiếp.

Nhưng khi họ ngồi lại để phác thảo chiến lược cho đề tài mới, Việt Bách bất ngờ lắc đầu với đề xuất mở đầu bằng câu chuyện của Hạ Vy.

"Tớ nghĩ lần này nên bắt đầu bằng số liệu tổng quan trước," cậu nói, giọng thẳng thừng, gần như không để lại chỗ cho tranh luận. "Đối thủ ở cấp toàn quốc sẽ không dễ bị lay động bởi một câu chuyện cá nhân đâu. Họ sẽ tấn công ngay vào tính đại diện của nó. Mình cần một nền tảng số liệu chắc chắn trước, rồi mới tính đến chuyện có nên thêm phần cảm xúc vào hay không."

"Nhưng chính sự kết hợp đó mới là thứ khiến chúng ta khác biệt," Hạ Vy phản bác, cố giữ giọng bình tĩnh dù cảm thấy có gì đó không ổn trong cách cậu nói, một sự lạnh lùng cô chưa từng thấy ở cậu kể từ những buổi tập đầu tiên đầy va chạm cách đây nhiều tuần. "Ban giám khảo vòng loại trường đã ghi nhận chính xác điều đó, cậu còn nhớ không? Họ nói phần mở đầu bằng câu chuyện khiến toàn bộ lập luận sau đó có sức nặng hơn hẳn."

"Vòng loại trường không phải vòng toàn quốc," Việt Bách nói, gần như cắt ngang lời cô, một điều cậu hiếm khi làm. "Ở đó chúng ta đối đầu với những đối thủ quen thuộc, những giám khảo đã theo dõi CLB nhiều năm. Ở giải toàn quốc, chúng ta sẽ đối mặt với những đội được huấn luyện bài bản từ khắp cả nước, những giám khảo khắt khe hơn nhiều. Tớ chỉ đang cố gắng đảm bảo chúng ta không bị đánh giá thấp vì thiếu tính học thuật."

Cụm từ "thiếu tính học thuật" khiến một cơn lạnh chạy dọc sống lưng Hạ Vy, dù cô không thể xác định chính xác vì sao. Nó nghe quen thuộc một cách kỳ lạ, như một câu nói cô từng nghe ở đâu đó, trong một khoảnh khắc cô không muốn nhớ lại. Cô nhìn Việt Bách, cố tìm trong ánh mắt cậu chút dấu vết của người bạn đồng đội đã cùng cô xây dựng nên chiến lược này qua bao đêm tập luyện muộn, nhưng thứ cô thấy chỉ là một bức tường mới, phẳng lì và xa lạ.

"Được rồi," cô nói, nuốt xuống cảm giác khó chịu đang dâng lên. "Vậy chúng ta thử cả hai cách, xem cách nào hiệu quả hơn trước khi quyết định."

Việt Bách không phản đối, nhưng cũng không thật sự đồng ý, chỉ gật đầu qua loa rồi quay lại với xấp ghi chú của mình, và suốt phần còn lại của buổi tập, cậu gần như không nhìn cô thêm lần nào, giọng nói giữ nguyên một sự chuyên nghiệp lạnh lùng khiến Hạ Vy cảm thấy mình đang tập luyện cùng một người xa lạ đóng vai Việt Bách, chứ không phải chính cậu.

Những ngày sau đó, sự thay đổi ấy không hề thuyên giảm mà còn rõ rệt hơn. Việt Bách bắt đầu đến các buổi tập đúng giờ nhưng luôn là người rời đi sớm nhất, viện lý do bài vở hoặc việc gia đình mà không giải thích thêm. Cậu không còn tham gia vào những cuộc trò chuyện phiếm trước và sau buổi tập như trước, không còn đáp lại những câu trêu chọc quen thuộc của Hồ Tuấn Kiệt bằng nụ cười nửa miệng đặc trưng, chỉ im lặng hoặc trả lời cụt lủn. Có một buổi chiều, khi Hạ Vy đưa ra một câu chuyện mới cô vừa nghĩ ra để mở đầu phần trình bày, một câu chuyện về người cha đơn thân phải vật lộn giữa việc đi làm và chăm sóc con nhỏ trong bối cảnh chính sách phúc lợi xã hội đang được bàn tới, Việt Bách chỉ lắng nghe với vẻ mặt không biểu cảm, rồi nói, giọng thẳng thừng đến mức gần như tàn nhẫn: "Nghe hay đấy, nhưng tớ nghĩ chúng ta nên cắt bớt phần này. Nó chiếm quá nhiều thời gian trình bày mà không thêm được giá trị chứng minh nào cụ thể."

Hạ Vy cảm thấy như bị tát một cái, dù cô cố gắng không để lộ ra ngoài. "Nó không phải để chứng minh, Việt Bách," cô nói, cố giữ giọng bình tĩnh. "Nó để người nghe cảm nhận được, để họ hiểu tại sao chính sách này quan trọng với những con người thật, không chỉ là những con số trừu tượng."

"Tớ hiểu," Việt Bách đáp, nhưng giọng cậu không hề cho thấy sự thấu hiểu nào cả, chỉ là một sự nhẫn nại lạnh lùng của người đang chờ cuộc tranh luận kết thúc để quay lại công việc. "Nhưng ở mức độ toàn quốc, mình không có đủ thời gian cho những thứ không trực tiếp phục vụ lập luận. Tớ nghĩ chúng ta nên tối giản phần đó lại, có thể là bỏ hẳn."

Cuộc trò chuyện ấy kết thúc trong im lặng ngột ngạt, cả hai không ai chịu nhượng bộ nhưng cũng không ai muốn đẩy nó thành một cuộc cãi vã công khai. Hạ Vy về nhà tối hôm đó với một cảm giác nặng trĩu trong lòng, không phải vì bất đồng về chiến lược — họ đã từng bất đồng như vậy nhiều lần trước đây, đó là điều bình thường giữa hai phong cách trái ngược — mà vì cách Việt Bách nói, cách cậu nhìn cô, như thể cô không còn là người bạn đồng đội cậu đã dần học cách tin tưởng, mà là một trở ngại cần được xử lý cho gọn gàng.

Cô kể lại chuyện này với Mỹ Duyên vào giờ ra chơi hôm sau, giọng cố tỏ ra nhẹ nhàng nhưng không giấu được sự lo lắng đang lớn dần trong lòng.

"Cậu ấy dạo này lạ lắm," Hạ Vy nói, ngồi tựa lưng vào lan can hành lang, nhìn xuống sân trường vắng người giờ này. "Không chỉ là chuyện chiến lược tranh biện đâu. Cậu ấy như thể... đang cố đẩy tớ ra xa vậy."

"Có khi nào cậu ấy đang gặp chuyện gì đó ở nhà không?" Mỹ Duyên hỏi, ánh mắt đầy suy tư. "Tớ nhớ có lần Tuấn Kiệt nhắc bâng quơ rằng ba của Việt Bách rất khắt khe, kiểu người luôn đặt ra tiêu chuẩn cao đến ngạt thở ấy. Có thể có chuyện gì đó xảy ra sau vòng loại trường, cậu biết đấy, mấy người ba mẹ như vậy đôi khi lại phản ứng kỳ lạ ngay cả khi con mình vừa đạt được thành tích tốt."

"Tớ cũng nghĩ vậy," Hạ Vy thừa nhận, nhớ lại hình ảnh ông Trần Quốc Hùng cô từng chạm mặt một lần, ánh mắt lạnh lùng đánh giá cô từ đầu đến chân, giọng nói đầy hoài nghi khi hỏi về thành tích học tập của cô. "Nhưng mỗi lần tớ cố hỏi han, cậu ấy đều né tránh, hoặc trả lời kiểu không có gì, chỉ là đang bận thôi. Tớ không muốn ép cậu ấy phải nói nếu cậu ấy chưa sẵn sàng, nhưng... cách cậu ấy đối xử với tớ trong buổi tập, cách cậu ấy phủ nhận từng câu chuyện tớ đưa ra, nó khiến tớ cảm thấy như quay lại chính cái ngày đầu tiên tớ bước vào CLB này vậy, cái ngày cậu ấy còn coi tớ là một kiểu tranh biện yếu kém cần phải sửa chữa."

Mỹ Duyên nắm nhẹ tay cô, ánh mắt ấm áp đầy cảm thông. "Cậu đã đi được một chặng đường dài từ ngày đó rồi. Đừng để một vài buổi tập khó chịu làm cậu quên mất điều đó. Có lẽ cậu nên thử nói chuyện thẳng thắn với cậu ấy một lần nữa, kiểu ngồi xuống nghiêm túc ấy, không phải giữa buổi tập đang căng thẳng."

Hạ Vy gật đầu, nhưng trong lòng cô không thật sự tin rằng một cuộc trò chuyện nghiêm túc sẽ giải quyết được điều gì, khi mà chính Việt Bách dường như đang cố tình dựng lên một khoảng cách giữa hai người, một khoảng cách càng lúc càng rõ rệt qua từng ngày.

Cô thử một lần nữa vào cuối buổi tập thứ Năm, khi mọi người đã lần lượt ra về, chỉ còn lại cô và Việt Bách đang thu dọn tài liệu trong phòng sinh hoạt CLB đã vắng người. Ánh nắng chiều muộn hắt qua khung cửa sổ, nhuộm cả căn phòng trong một sắc vàng cam dịu nhẹ, thứ ánh sáng từng chứng kiến biết bao buổi tập muộn của họ, khi cả hai còn cười đùa, còn tranh luận sôi nổi về cách lồng ghép một câu chuyện vào giữa một khung logic chặt chẽ.

"Việt Bách," cô gọi, giọng nhẹ nhàng nhưng kiên quyết. "Tớ có thể hỏi cậu một chuyện không?"

Cậu ngẩng lên, ánh mắt thoáng chút cảnh giác. "Chuyện gì?"

"Có chuyện gì đang xảy ra với cậu vậy?" cô hỏi thẳng, không vòng vo nữa. "Cậu thay đổi nhiều lắm, từ sau buổi ăn mừng chiến thắng vòng loại trường. Cậu trở nên xa cách, lạnh lùng hơn hẳn, cứ như cậu đang cố đẩy tớ ra khỏi mọi thứ chúng ta đã xây dựng cùng nhau vậy. Nếu tớ làm gì sai, hoặc nếu có chuyện gì đó khiến cậu không thoải mái, tớ mong cậu nói thẳng với tớ, thay vì..." cô ngập ngừng, tìm từ ngữ phù hợp, "thay vì cứ né tránh như thế này."

Có một khoảnh khắc, chỉ một khoảnh khắc rất ngắn ngủi, Hạ Vy nghĩ mình thấy điều gì đó lung lay trong ánh mắt Việt Bách, một vết nứt mỏng manh trong lớp vỏ lạnh lùng cậu đang cố gắng duy trì. Nhưng nó biến mất gần như ngay lập tức, thay vào đó là một sự bình thản có phần gượng gạo.

"Không có chuyện gì cả," cậu nói, giọng đều đều. "Tớ chỉ đang suy nghĩ nhiều về chiến lược cho vòng quốc gia thôi. Áp lực thời gian, vậy thôi. Đừng nghĩ quá nhiều."

"Việt Bách—"

"Tớ phải về rồi," cậu cắt ngang, thu vội xấp tài liệu vào cặp, tránh ánh mắt cô. "Mai gặp lại."

Cậu bước ra khỏi phòng trước khi cô kịp nói thêm bất cứ điều gì, để lại Hạ Vy đứng một mình giữa căn phòng đang dần chìm vào bóng tối khi ánh nắng chiều cuối cùng cũng tắt hẳn sau những tán cây ngoài sân trường. Cô đứng đó một lúc lâu, ôm chặt xấp tài liệu trước ngực, cảm giác một nỗi lo lắng mơ hồ nhưng dai dẳng đang lan rộng trong lòng, như thể cô đang đứng trước một cơn bão mà cô chưa thể nhìn thấy hình dạng thật sự của nó, chỉ cảm nhận được áp suất không khí đang thay đổi.

Trên đường về nhà, cô nhắn tin cho Hồ Tuấn Kiệt, người mà cô biết hiểu Việt Bách hơn bất kỳ ai khác trong CLB. "Cậu có biết Việt Bách đang gặp chuyện gì không? Dạo này cậu ấy khác lạ quá."

Tin nhắn trả lời đến sau gần nửa tiếng, ngắn gọn và có phần thận trọng: "Tớ nghĩ là chuyện gia đình. Việt Bách không phải kiểu người dễ chia sẻ chuyện đó, kể cả với tớ. Cậu cứ kiên nhẫn thêm chút nữa nhé, đừng bỏ cuộc với cậu ấy. Tớ nghĩ cậu ấy đang phải đối mặt với thứ áp lực mà tụi mình khó mà hình dung hết được."

Hạ Vy đọc đi đọc lại dòng tin nhắn ấy nhiều lần, cố gắng tìm thêm manh mối trong từng câu chữ, nhưng nó chỉ càng khiến cô thêm bối rối và lo lắng. Cô nghĩ về buổi tập ngày mai, về đề xuất tối giản phần cảm xúc mà Việt Bách vẫn đang kiên trì đưa ra suốt cả tuần qua, về khoảng cách đang lớn dần giữa họ mà cô không biết làm sao để thu hẹp lại, và một nỗi sợ hãi mới, âm thầm nhưng rõ rệt, bắt đầu hình thành trong lòng cô: nỗi sợ rằng thứ đội hình mà cả hai đã mất bao công sức xây dựng, thứ mối quan hệ đối tác đã giúp cô lấy lại niềm tin vào chính phong cách tranh biện của mình, có thể đang đứng trước nguy cơ tan vỡ, mà cô không hề biết nguyên nhân thật sự đằng sau nó là gì.

Đêm đó cô trằn trọc rất lâu mới ngủ được, trong đầu vẫn còn văng vẳng giọng nói lạnh lùng của Việt Bách khi cậu nói về việc tối giản phần cảm xúc, và cô tự hỏi, với một nỗi bất an cô chưa từng có kể từ ngày đầu tiên bước chân vào CLB Tranh Biện của ngôi trường mới, liệu ngày mai, khi cả hai bước vào buổi tập lớn có sự chứng kiến của thầy Sơn và toàn thể CLB, mọi chuyện sẽ còn tệ hơn đến mức nào.