Chương 8 — Người Giữ Lửa Lò Gốm

Ngày thứ năm của mẻ nung, khi cả ba khoang lò đầu đã đạt đến nhiệt độ đỉnh và bắt đầu được hãm lại để chuyển sự tập trung sang các khoang phía sau, ông Chiêm Vĩnh Trường bất ngờ xuất hiện tại lò Vọng Nguyệt. Ông đến vào buổi chiều, được con trai lớn của mình — không phải Chiêm Đắc Nguyên mà là một người cháu họ xa — chở đến bằng xe lăn, dáng người gầy gò, lưng còng, mái tóc bạc trắng như cước.

Vân Khê đang bận thêm củi ở khoang lò thứ năm thì nghe Khắc Bền gọi lớn, báo có khách lạ. Cô vội buông tay, chạy ra sân, và khi nhìn thấy ông cụ ngồi trên xe lăn, ánh mắt đục mờ nhưng vẫn còn ánh lên sự tinh anh khi nhìn về phía cây lò bầu, cô lập tức nhận ra đây chính là người mà cha cô từng nhắc đến với một sự dè dặt đầy ẩn ý.

— Ông là... ông Trường? — cô hỏi, giọng có chút run rẩy.

Ông cụ gật đầu, đôi mắt ngấn lệ khi nhìn thấy cây lò bầu quen thuộc sau bao năm xa cách.

— Đúng vậy, cháu là Vân Khê phải không? Cháu giống ông nội cháu lắm, nhất là cái cách đứng nhìn lò, — ông nói, giọng run run vì tuổi tác lẫn xúc động. — Ông xin lỗi vì đến đột ngột thế này. Ông chỉ... ông muốn nhìn lại nó một lần, trước khi không còn cơ hội nữa.

Vân Khê không biết nên phản ứng thế nào. Trong lòng cô là một mớ cảm xúc hỗn độn — vừa tò mò muốn biết sự thật, vừa cảnh giác vì đây là người đứng đầu một dòng họ đã rạn nứt với gia đình cô suốt mấy chục năm, vừa không khỏi động lòng trước hình ảnh một ông lão run rẩy, mắt ầng ậc nước trước cây lò của người bạn cũ.

— Mời ông vào, — cuối cùng cô cũng lên tiếng, đẩy xe lăn giúp ông tiến gần hơn đến khu vực lò.

Đúng lúc đó, ông Vọng cũng bước ra từ trong nhà, chống gậy đi chậm rãi. Khi nhìn thấy ông Trường, gương mặt ông thoáng sững lại, rồi một loạt cảm xúc phức tạp lướt qua — ngỡ ngàng, cảnh giác, và cả một nỗi gì đó tựa như thương cảm mà chính ông cũng không ngờ mình còn giữ được sau bao năm.

— Anh Trường, — ông Vọng lên tiếng trước, giọng khàn đặc.

— Chú Vọng, — ông Trường đáp, giọng nghẹn ngào. — Đã lâu lắm rồi chúng ta không nói chuyện với nhau tử tế thế này.

Hai người đàn ông, một già một đã bước vào tuổi trung niên, đứng nhìn nhau giữa sân xưởng, không ai nói thêm được gì trong giây lát. Vân Khê đứng lặng bên cạnh, cảm nhận được sức nặng của quá khứ đang đè lên không khí xung quanh, nặng nề đến mức cô gần như có thể nghe thấy nó trong từng nhịp thở dồn dập của hai người.

— Tôi đến đây, — ông Trường nói tiếp, giọng run run nhưng kiên quyết, — không phải để khơi lại chuyện cũ làm khổ ai. Tôi chỉ muốn nhìn lò một lần nữa, và... nếu được, tôi muốn xin lỗi. Suốt ba mươi lăm năm qua, tôi chưa từng nói được lời này với anh Tuyền, giờ anh ấy đã đi rồi, tôi chỉ có thể nói với chú.

Ông Vọng im lặng, đôi mắt ông đỏ hoe, hai tay siết chặt lấy đầu gậy.

— Chuyện xưa, anh không cần phải—

— Không, tôi cần phải nói, — ông Trường ngắt lời, giọng đột nhiên mạnh mẽ hơn hẳn dù cơ thể vẫn run rẩy. — Đêm đó, không phải lỗi của anh Tuyền. Chính tôi... chính tôi đã tự ý mở cửa gió sớm hơn lịch trình, vì tôi nôn nóng muốn thử nghiệm một cách nung nhanh hơn cho mẻ men Nguyệt Bạch. Anh Tuyền đã cản tôi, đã bảo tôi đừng làm liều, nhưng tôi không nghe. Đêm mưa to, gió lớn, luồng khí đổi chiều đột ngột, khiến lửa bùng lên dữ dội hơn dự tính rất nhiều. Thằng Tân... thằng Tân đang đứng gần cửa gió đó để phụ tôi...

Ông Trường không nói được hết câu, tiếng nấc nghẹn trong cổ họng khiến cả sân xưởng chìm trong một sự im lặng đau đớn. Vân Khê cảm thấy tim mình như bị bóp nghẹt. Vậy là, sự thật cuối cùng cũng được hé lộ — không phải ông nội cô là người gây ra tai nạn, mà chính ông Trường, trong một phút nông nổi của tuổi trẻ, đã vô tình đẩy em trai mình vào vòng nguy hiểm.

— Nhưng cả làng khi đó đều đồn rằng do ông nội con tính sai nhiệt, tính sai giờ đóng cửa gió... — Vân Khê buột miệng, không kìm được.

— Đó là vì anh Tuyền đã nhận hết lỗi về mình, — ông Trường đáp, nước mắt lăn dài trên gương mặt nhăn nheo. — Anh ấy sợ nếu sự thật được biết, tôi sẽ suốt đời sống trong dằn vặt vì đã gây ra cái chết của chính em trai mình. Anh ấy nói với cha mẹ tôi rằng đó là lỗi của anh ấy, rằng anh ấy đã tính sai, để tôi không phải mang tiếng giết em ruột. Anh ấy đã hy sinh danh dự của mình, hy sinh cả tình bạn giữa hai chúng tôi, chỉ để bảo vệ tôi khỏi một nỗi đau mà lẽ ra tôi phải là người gánh chịu.

Câu chuyện ấy khiến Vân Khê choáng váng. Ông nội cô, người mà cô luôn tôn kính như một tấm gương đạo đức, hóa ra còn vĩ đại hơn cô từng tưởng tượng — ông đã âm thầm chịu đựng tiếng oan suốt ba mươi lăm năm, để bảo vệ người bạn thân nhất khỏi gánh nặng tội lỗi không thể nào mang nổi.

— Nhưng vậy tại sao hai nhà lại từ mặt nhau? Nếu ông nội con đã nhận hết lỗi—

— Chính vì anh ấy nhận hết lỗi mà tôi càng không thể đối mặt với anh ấy được nữa, — ông Trường giải thích, giọng đầy ân hận. — Mỗi lần nhìn thấy anh Tuyền, tôi lại nhớ đến em trai mình, lại nhớ đến việc anh ấy đã hy sinh danh dự vì tôi trong khi tôi mới thực sự là người có lỗi. Tôi không đủ can đảm nhìn vào mắt anh ấy, không đủ can đảm sống bên cạnh lò lửa nơi em tôi đã mất. Tôi bỏ đi, xây dựng lò gốm mới ở xa, chuyển sang lò ga để không bao giờ phải ngửi lại mùi khói củi gợi nhớ đêm hôm ấy nữa. Đó là một sự trốn chạy hèn nhát, và tôi đã phải trả giá bằng cả quãng đời còn lại, sống trong ân hận không nguôi.

*

Đêm hôm đó, sau khi ông Trường được cháu chở về, cả sân xưởng chìm trong một bầu không khí trầm lắng khác thường. Vân Khê ngồi bên lò, canh lửa cùng Khang, nhưng cả hai đều không nói được nhiều, tâm trí còn ngổn ngang với những gì vừa nghe được.

— Vậy là suốt bao nhiêu năm, cha tôi lớn lên với câu chuyện rằng gia đình em là nguyên nhân khiến chú của ông ấy chết, — Khang nói, giọng trầm buồn. — Không lạ gì khi ông ấy luôn có một sự thù địch khó hiểu với lò Vọng Nguyệt. Có lẽ, việc ông ấy muốn mua đất, muốn xóa sổ lò này, không đơn thuần chỉ là chuyện kinh doanh.

Vân Khê gật đầu, lòng nặng trĩu.

— Con nghĩ, đây không chỉ là chuyện tiền bạc đối với cha anh. Đây là chuyện ông ấy muốn xóa đi một ký ức đau đớn mà ông ấy đã mang theo từ nhỏ, dù ký ức đó dựa trên một sự hiểu lầm.

— Vậy chúng ta phải nói cho ông ấy biết sự thật, — Khang nói, giọng cương quyết. — Cha tôi cần biết rằng ông nội tôi mới là người có lỗi, chứ không phải gia đình em.

— Nhưng nếu nói ra, — Vân Khê ngập ngừng — liệu có khiến mọi chuyện tệ hơn không? Ông Trường đã giấu kín suốt ba mươi lăm năm, có lẽ vì ông ấy sợ sự thật sẽ hủy hoại hình ảnh người cha mà anh Nguyên vẫn kính trọng.

Khang im lặng, ánh mắt anh nhìn vào ngọn lửa đang cháy rực trong lò, phản chiếu một nỗi trăn trở sâu sắc.

— Tôi không biết, — cuối cùng anh thừa nhận. — Nhưng tôi biết một điều: sự thật, dù đau đớn đến đâu, vẫn tốt hơn là để một lời nói dối tiếp tục chia cắt hai gia đình thêm ba mươi lăm năm nữa. Chúng ta không thể cứ để quá khứ quyết định tương lai của chính mình, Vân Khê à.

Cô nhìn anh, nhận ra trong ánh mắt kiên định ấy có một sự đồng hành mà cô chưa từng dám hy vọng sẽ tìm thấy nơi một người mang họ Chiêm. Và giữa ánh lửa bập bùng của lò Vọng Nguyệt, giữa đêm thứ năm của mẻ nung định mệnh, một sợi dây gắn kết mới đã bắt đầu hình thành, không chỉ giữa hai trái tim, mà có lẽ, giữa cả hai dòng họ đã lạc mất nhau quá lâu.

Khuya hôm ấy, khi Khang đã vào lán chợp mắt một lúc theo phiên canh xoay vòng, Vân Khê tranh thủ vào nhà thăm cha. Cô tìm thấy ông Vọng ngồi một mình trước hiên, ánh đèn dầu hắt bóng ông đổ dài xuống nền đất, tay ông cầm một tấm ảnh cũ đã ố vàng — hình ông nội cô và ông Trường thời trẻ, đứng cạnh nhau trước cửa lò Vọng Nguyệt, cả hai đều cười rạng rỡ, vai kề vai như hai anh em ruột thịt.

— Cha vẫn giữ tấm ảnh này à? — Vân Khê hỏi khẽ, ngồi xuống bên cạnh.

— Cha tìm thấy nó trong đáy rương hôm qua, — ông Vọng đáp, giọng xa xăm. — Cha còn nhớ, hồi nhỏ cha vẫn thấy hai người họ ngồi uống trà, bàn chuyện men gốm đến khuya, cười nói rôm rả. Cha không ngờ tình bạn đẹp đến vậy lại kết thúc trong một đêm mưa định mệnh.

— Cha có giận ông Trường không? — Vân Khê hỏi, cẩn trọng dò xét cảm xúc của cha.

Ông Vọng im lặng hồi lâu, ngón tay vuốt nhẹ lên tấm ảnh cũ.

— Cha giận đã lâu rồi, từ hồi còn trẻ, khi nghe người ta đồn thổi đủ điều về ông nội con, — ông thừa nhận. — Nhưng giờ nghe chính ông ấy nói ra sự thật, cha chỉ thấy thương cho cả hai người. Một người mang tiếng oan suốt đời để bảo vệ bạn, một người mang tội thật suốt đời để dằn vặt chính mình. Cả hai đều khổ như nhau, Khê à, chỉ là theo hai cách khác nhau.

Vân Khê tựa đầu vào vai cha, cảm nhận hơi ấm quen thuộc, lòng thầm nghĩ rằng có lẽ, sự thật vừa được hé lộ đêm nay không chỉ chữa lành một vết thương cũ, mà còn đang âm thầm kéo cha con cô lại gần nhau hơn, sau bao ngày tháng xa cách vì gánh nặng mưu sinh và bệnh tật.