Chương 6 — Rạp Chiếu Cuối Hành Lang

Dự án “Cảnh Cuối Không Bị Cắt” bắt đầu bằng một cuộc họp mà Quân gọi là “họp báo không có báo”. Bảo Trân kê bốn chiếc ghế thành vòng tròn, đặt bảng trắng giữa bàn. Nhật Vy mang loa, Huy mang hộp dụng cụ, còn Lam mang một túi bánh mì vì cô biết mọi kế hoạch dài hơn mười phút đều cần đồ ăn.

“Mục tiêu?” Trân hỏi.

“Giữ rạp,” Quân đáp.

“Cụ thể.”

“Giữ rạp mà vẫn được ăn bánh.”

Trân gạch một đường dưới chữ “ăn”. Lam phải giành bút lại để viết ba việc: hoàn thành một bộ phim ngắn về rạp, thu thập lời kể của học sinh và xin hội đồng xem xét giá trị văn hóa của phòng chiếu.

Huy nói họ cần biết máy chiếu hoạt động đến đâu. Cậu tháo bộ phận phát sáng, thay dây và làm một bảng hướng dẫn bằng chữ viết tay. Lam đề nghị quay quá trình sửa để đưa vào phim. Huy lập tức nói không quay mặt cậu.

“Cậu có thể quay tay,” Lam nói.

“Tay cũng là nhận dạng.”

Quân nhìn bàn tay dính dầu của Huy. “Tay cậu có hình xăm à?”

“Không.”

“Vậy chỉ cần đừng quay ngón trỏ đang ngoáy mũi.”

Huy ném một chiếc ốc về phía cậu. Trân ghi vào bảng: **Huy: phụ trách kỹ thuật, không quay mặt.**

Lam muốn bộ phim không chỉ là lời kêu gọi giữ rạp. Cô nghĩ đến Nhi và cảnh cửa mở không có khuôn mặt. Cô đề xuất quay những người thường đi ngang khu B: cô lao công, bác bảo vệ, học sinh trực nhật, người bán sữa đậu nành ngoài cổng. Mỗi người trả lời một câu: “Bạn nhớ điều gì về nơi này?”

Thầy Quang cho phép quay trong giờ ra chơi, nhưng yêu cầu có giấy đồng ý. Lam soạn mẫu đơn, dùng câu chữ đơn giản. Lần đầu cô hiểu làm nội dung không chỉ là bấm quay; còn là để người khác biết họ đang xuất hiện ở đâu.

Người đầu tiên đồng ý là bác bảo vệ Sáu. Bác kể từng đẩy máy chiếu vào rạp trong trận bão, vì sợ nước làm hỏng cuộn phim. Người thứ hai là cô lao công Mỹ, nhớ những chiếc ghế gấp luôn mất một chân. Người thứ ba là thầy thể dục, nói sân sau từng là nơi học sinh học nhảy cho phim.

Huy đứng sau máy, chỉ ghi tiếng động. Tiếng bánh xe đẩy, tiếng chổi quét, tiếng còi thể dục được Vy thu lại thành từng lớp âm thanh.

Một buổi chiều, Lam đưa máy quay cho Huy. Cậu lùi lại.

“Tớ chỉ muốn cậu thử một lần.”

“Tớ không làm diễn viên.”

“Không cần diễn. Cậu chỉ sửa máy.”

Huy cầm máy, quay ống kính, rồi dừng ở bóng cậu trên nền gạch. Cậu nói: “Nếu quay bóng, người ta vẫn biết có người ở đó.”

“Đó là ý hay.”

Họ ghi cảnh Huy sửa máy bằng bóng, bàn tay và tiếng tua vít. Khi xem lại, Lam thấy hình ảnh đẹp hơn việc quay thẳng mặt. Huy không biến mất; cậu chỉ chọn cách xuất hiện.

Tin về dự án lan trong lớp. Một vài bạn muốn tham gia, nhưng cũng có người nói nhóm đang lợi dụng chuyện cũ để nổi tiếng. Lam nghe thấy ở cầu thang, định quay lại cãi. Trân giữ vai cô.

“Đừng biến mọi lời phản đối thành kẻ thù. Hỏi họ sợ điều gì.”

“Họ sợ rạp được giữ à?”

“Có thể họ sợ trường có thêm một dự án bắt làm rồi bỏ dở.”

Lam nghĩ đến bài livestream của mình. Cô từng hứa đăng một video sửa sai, nhưng mới quay được phần mở đầu đã bỏ vì ít lượt xem. Dự án lần này không thể chỉ dựa vào sự hào hứng ban đầu.

Tối đó, mẹ Lam mang một chiếc hộp giấy đến. Trong hộp là cuốn sổ quay phim cũ của Hoài An. Mẹ nói bà không muốn Lam tự tìm trong những phần mình chưa sẵn sàng kể, nhưng cũng không muốn sự im lặng của mình làm con lặp lại lỗi cũ.

“Mẹ có thể tham gia không?” Lam hỏi.

“Mẹ không biết. Nhưng mẹ có thể trả lời câu hỏi của con.”

Lam đặt điện thoại xuống, không quay. Cô hỏi: “Mẹ muốn người xem nhớ gì về bộ phim năm đó?”

Hoài An nhìn cuốn sổ. “Nhớ rằng Nhi đã đồng ý kể, nhưng không đồng ý bị biến thành bí mật.”

Đêm ấy, Lam ghi câu trả lời vào kịch bản. Trước khi ngủ, cô nhận tin nhắn từ một tài khoản lạ: **Nếu muốn giữ rạp, đừng dùng chuyện của Nhi. Nó đã từng bị dùng đủ rồi.**

Lam nhìn màn hình một lúc, rồi chuyển tin nhắn cho Trân và thầy Quang. Cô không xóa, cũng không trả lời ngay. Dự án vừa có người xem đầu tiên, nhưng chưa chắc người đó muốn họ tiếp tục.

Lam không trả lời ngay. Cô đưa điện thoại cho Trân, rồi viết một tin nhắn ngắn chỉ hỏi người gửi có muốn được lắng nghe không. Họ thống nhất nếu tài khoản phản hồi, sẽ mời họ nói chuyện với giáo viên trước, không tự tìm danh tính.

Đêm đó, tài khoản gửi lại: **Tôi không phải Nhi. Tôi chỉ từng ngồi trong căn phòng khi mọi người tranh cãi về cô ấy.**

Người gửi không muốn gặp, nhưng cho biết cảnh cuối không bị mất; nó bị giữ lại vì có người sợ nếu chiếu, cả trường sẽ biết mình đã không bảo vệ một học sinh. Lam ghi thông tin vào hồ sơ ẩn danh, không thêm suy đoán. Thầy Quang đọc và nói đôi khi một lời cảnh báo cũng là một cách tham gia.

Sáng hôm sau, Huy mang đến một chiếc hộp băng mới. Cậu tìm thấy nó sau tấm ván máy chiếu, cùng mẩu giấy ghi “người xem thứ ba”. Hộp chỉ có tiếng ghế kéo và tiếng ai đó hỏi: “Nếu chúng ta im, ai sẽ kể rằng cô bé đã từng ở đây?”

Vy xin phép dùng câu hỏi này trong phim, nhưng Trân bảo phải giữ quyền của người ghi. Họ chỉ dùng tiếng ghế, còn câu hỏi được Lam viết lại bằng lời của nhóm.

Buổi họp hôm sau kéo dài hơn dự kiến vì mỗi người có một cách hiểu về “giữ rạp”. Quân muốn sửa toàn bộ ghế rồi mở cửa ngay. Trân muốn lập hồ sơ trước khi chạm vào bất kỳ thứ gì. Vy muốn thu âm không gian vào lúc không có người. Huy muốn kiểm tra bảng điện. Lam muốn quay tất cả.

Thầy Quang để họ tranh luận mười phút, sau đó hỏi ai có thể giải thích mục tiêu của mình bằng một câu. Quân nói muốn mọi người có chỗ ngồi. Trân nói muốn không ai bị cuốn vào việc chưa đồng ý. Vy nói muốn những âm thanh bình thường được nghe. Huy nói muốn máy hoạt động an toàn. Lam nói muốn rạp được nhìn thấy bằng sự thật, không bằng tin đồn.

Thầy yêu cầu nhóm ghép các câu thành kế hoạch. Lam viết: “Tạo một suất chiếu an toàn, có sự đồng ý rõ ràng, để cộng đồng quyết định rạp có ý nghĩa thế nào.” Câu dài, nhưng không ai phản đối.

Họ đi từng lớp xin ý kiến. Một lớp nói rạp quá cũ, một lớp chưa từng biết rạp tồn tại, một lớp muốn dùng cho lễ chia tay. Một bạn hỏi nếu rạp được giữ, học sinh có được xem phim miễn phí không. Trân ghi câu hỏi đó vào phần vận hành.

Lam phỏng vấn bà Mỹ lần hai, lần này không hỏi ký ức mà hỏi điều bà muốn người xem làm sau khi xem. Bà nói: “Đừng vẽ tên mình lên ghế. Nếu muốn để lại gì, sửa một cái chân ghế rồi trả nó về.”

Huy nghe xong, tìm chỗ chân ghế lỏng. Cậu dạy Đức Minh cách đo, cắt miếng gỗ và siết ốc. Đức Minh làm lệch, Huy không mắng; cậu chỉ cho thấy vết lệch sẽ làm người ngồi nghiêng. Lam quay bàn tay hai người, xin phép trước.

Ở cuối buổi, một học sinh gửi tin nhắn ẩn danh rằng rạp từng bị dùng để giấu đồ cá nhân của câu lạc bộ, và có người đã lấy một cuộn phim. Nhóm không kết luận. Thầy Quang bảo mọi tin nhắn phải được kiểm tra bằng nguồn thứ hai.

Lam nhận ra điều tra không phải chạy theo manh mối nhanh nhất. Nó là việc chờ một câu trả lời đủ chắc để không làm tổn thương người khác.

Để tránh người gửi tin nhắn bị lộ, Trân tạo một địa chỉ hộp thư chỉ nhận thư, không theo dõi vị trí. Thầy Quang giữ quyền truy cập, Lam phụ trách trả lời theo mẫu đã thống nhất. Quân hỏi liệu có phải đang làm cơ quan tình báo không; Trân nói họ chỉ đang không biến sự tò mò thành săn đuổi.

Một học sinh gửi câu chuyện về lần bị quay lén ở sân bóng. Bạn không muốn tên, không muốn giọng, chỉ muốn nhóm biết điều đó đã xảy ra. Lam cảm ơn, ghi vào báo cáo tác động và không sử dụng. Cô thấy một câu chuyện có thể giúp quyết định cách làm phim mà không cần xuất hiện trong phim.

Thầy Quang yêu cầu học sinh đó được chọn cách nhóm ghi nhận. Bạn đồng ý để câu chuyện nằm trong báo cáo nội bộ, không nằm trong phim. Lam ký vào mục “không sử dụng hình ảnh, âm thanh, tên” rồi khóa file. Hành động nhỏ khiến bạn nhắn lại rằng mình thấy an toàn hơn khi nói.

Sau cuộc họp, Lam đứng lại bên bảng thông báo và đọc từng tờ đơn cũ. Có đơn xin mượn rạp để diễn kịch, có đơn xin mở cửa cho câu lạc bộ khi trời mưa, có cả một tờ viết vội bằng mực tím: “Cho tụi em ngồi yên mười lăm phút.” Những tờ giấy không tạo thành một bí ẩn ly kỳ, nhưng chúng chứng minh căn phòng từng là chỗ trú cho đủ loại ngày tệ.

Lam đề nghị thầy Quang cho nhóm lập một ngăn lưu trữ riêng, phân biệt bản có thể công khai và bản chỉ dành cho hội đồng. Thầy hỏi cô có sợ mất thời gian không. Lam đáp có, nhưng nếu không làm thì mọi người sẽ mất quyền kiểm soát câu chuyện của mình. Quân nghe lén từ cửa, nói hôm nay Lam nói như người lớn. Lam ném cục tẩy về phía cậu. Huy lặng lẽ đóng nhãn lên hai hộp giấy, còn Trân đặt vào giữa một chiếc bút đỏ để ai mở cũng nhớ phải đọc quy tắc trước.