Chương 10 — Hành Trình Của Chiếc Trống Đồng Mất Tích

Cuộc gọi video được sắp xếp lúc chín giờ tối, giờ Việt Nam, tương ứng với ba giờ chiều tại Rome. Diễm ngồi trong phòng họp nhỏ của Cục, một mình, laptop mở sẵn, tai nghe cắm chặt, trong khi Hải ngồi cạnh, chuẩn bị ghi chép.

Trước khi cuộc gọi bắt đầu, Hải nhắc lại với Diễm những gì anh tìm hiểu được về đơn vị họ sắp tiếp xúc: Comando Carabinieri Tutela Patrimonio Culturale, thành lập từ năm một nghìn chín trăm sáu mươi chín, được xem là lực lượng chuyên trách bảo vệ di sản văn hóa lâu đời và giàu kinh nghiệm bậc nhất thế giới, sở hữu một cơ sở dữ liệu hiện vật bị đánh cắp lớn nhất châu Âu, thường xuyên phối hợp với Interpol trong các chiến dịch truy quét xuyên quốc gia. "Nếu có ai đủ khả năng giúp chúng ta hiểu cách vận hành của thị trường chợ đen quốc tế," anh nói, "thì đó chính là họ."

Đúng giờ hẹn, màn hình hiện lên gương mặt một phụ nữ trung niên, tóc đen cắt ngắn gọn gàng, mặc đồng phục màu xanh đậm có phù hiệu Carabinieri, phía sau lưng là kệ sách ngổn ngang tài liệu và một tấm bản đồ thế giới dán đầy ghim màu.

"Chào cô Diễm, tôi là Elena Marchetti, Comando Carabinieri Tutela Patrimonio Culturale," bà nói bằng tiếng Anh trôi chảy, giọng có âm sắc Ý rõ rệt. "Đơn vị Interpol Art Crime chuyển yêu cầu hỗ trợ của các bạn tới tôi sáng nay. Tôi đã xem qua hồ sơ sơ bộ về chiếc trống đồng, hoa văn chim lạc chín cánh rất đặc biệt — tôi phải nói, ngay cả với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề, đây là lần đầu tiên tôi thấy một họa tiết như vậy."

"Cảm ơn bà đã dành thời gian," Diễm nói. "Chúng tôi cần biết liệu có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy hiện vật này đang được chào bán trên thị trường quốc tế hay không."

Elena gõ vài phím, chia sẻ màn hình. "Chúng tôi có một cơ sở dữ liệu chung với ICOM, gọi là Đối tượng Văn hóa Gặp Nguy — Object ID và Danh sách Đỏ khu vực Đông Nam Á. Ngay khi nhận thông tin từ các bạn, tôi đã đăng cảnh báo khẩn cấp lên hệ thống, gửi tới toàn bộ mạng lưới thành viên, bao gồm các nhà đấu giá lớn đã đăng ký tuân thủ quy tắc đạo đức nghề nghiệp." Bà ngừng lại, nét mặt trở nên nghiêm trọng hơn. "Nhưng tôi cũng phải nói thẳng với các bạn: cảnh báo chính thức chỉ có tác dụng với những nhà đấu giá công khai, tuân thủ luật chơi. Với thị trường ngầm, nơi giao dịch diễn ra kín đáo giữa người mua và người bán đã xác định trước, cảnh báo của chúng tôi gần như vô nghĩa."

"Object ID mô tả hiện vật theo tiêu chuẩn nào?" Diễm hỏi, tò mò nghề nghiệp lấn át cả sự căng thẳng trong lòng.

"Chín trường thông tin bắt buộc: loại hiện vật, chất liệu, kích thước, hoa văn hoặc dấu hiệu đặc trưng, tên gọi nếu có, chủ sở hữu cuối cùng được ghi nhận, và một bộ ảnh chụp từ nhiều góc độ. Tôi đã điền đầy đủ dựa trên báo cáo hiện trường các bạn gửi, đặc biệt nhấn mạnh chi tiết chín cánh chim lạc — đó là dấu hiệu nhận dạng độc nhất, gần như không thể làm giả nếu ai đó cố tình đúc lại một phiên bản khác để đánh lạc hướng điều tra."

"Bà có nghi ngờ nào về một kênh cụ thể không?" Hải hỏi, xen vào cuộc trò chuyện.

Elena gật đầu, kéo lên một tài liệu khác. "Trong ba năm qua, chúng tôi theo dõi một nhà đấu giá tư nhân tại Singapore, tên Meridian, chuyên tổ chức các phiên đấu giá 'theo lời mời riêng' — không công khai catalogue, không quảng cáo đại chúng, chỉ gửi thư mời tới một danh sách khách hàng đã qua sàng lọc kỹ. Chúng tôi chưa có đủ chứng cứ để truy tố họ, vì về mặt pháp lý, họ luôn có đầy đủ giấy tờ xuất xứ cho mọi món hàng, dù chúng tôi tin phần lớn giấy tờ đó là ngụy tạo tinh vi."

Diễm cảm thấy tim đập nhanh hơn. "Bà có thông tin về phiên đấu giá sắp tới của họ không?"

"Có." Elena chia sẻ một tài liệu khác lên màn hình, một bản sao thư mời được một nguồn tin bí mật của bà cung cấp. "Phiên đấu giá riêng dự kiến diễn ra sau mười bốn ngày nữa, tại một địa điểm chưa công bố ở Singapore, với danh mục được mô tả mơ hồ là 'các hiện vật kim loại Đông Nam Á thời kỳ đồ đồng, nguồn gốc sưu tập tư nhân lâu năm'. Không có ảnh chụp cụ thể trong thư mời, chỉ có mô tả chung chung — đây là cách họ thường làm để tránh việc mô tả trùng khớp với bất kỳ hiện vật nào đã được báo mất trên hệ thống quốc tế."

"Mười bốn ngày," Diễm lặp lại, trao đổi ánh mắt lo lắng với Hải.

"Đủ thời gian để một container di chuyển từ Việt Nam tới Singapore qua đường biển thông thường, có thể còn dư dả nếu họ chọn tuyến trực tiếp," Hải tính toán nhanh. "Nhưng cũng đủ ngắn để chúng ta phải hành động khẩn trương."

Elena nghiêng người về phía màn hình, giọng trở nên thân tình hơn. "Tôi làm công việc này mười tám năm rồi, cô Diễm ạ. Tôi hiểu cảm giác chạy đua với thời gian trong khi đối thủ luôn có vẻ đi trước một bước. Nhưng tôi cũng học được rằng, những đường dây tinh vi như thế này thường có một điểm yếu chung: họ luôn cần một khâu trung gian đáng tin cậy trong nước để hợp thức hóa giấy tờ trước khi hàng rời biên giới. Nếu các bạn tìm ra và triệt phá được khâu trung gian đó, toàn bộ chuỗi cung ứng sẽ đứt gãy, dù đầu ra ở nước ngoài có tinh vi tới đâu."

"Chúng tôi đang có một nghi vấn về khâu trung gian đó," Diễm nói, chọn từ cẩn thận vì chưa muốn nêu tên cụ thể qua một kênh liên lạc chưa hoàn toàn kiểm chứng được độ bảo mật. "Nhưng vẫn cần thêm chứng cứ trước khi hành động."

"Tôi hiểu. Tôi sẽ không hỏi thêm chi tiết qua kênh này." Elena mỉm cười, một nụ cười thấu hiểu giữa những người cùng nghề. "Khi nào các bạn sẵn sàng, tôi có thể phối hợp với hải quan Singapore để họ để mắt kỹ hơn tới bất kỳ lô hàng nào khớp với mô tả trống đồng của các bạn, đặc biệt trong khung mười bốn ngày tới. Nhưng tôi cần một điều: nếu các bạn phát hiện container cụ thể, hãy báo cho tôi ngay lập tức, càng sớm càng tốt, để tôi có đủ thời gian huy động phối hợp phía bên này trước khi hàng cập cảng."

"Chúng tôi sẽ làm vậy," Diễm hứa.

Trước khi kết thúc cuộc gọi, Elena ngừng lại một chút, nhìn thẳng vào camera. "Một điều cuối, cô Diễm. Trong hồ sơ các bạn gửi, tôi thấy có nhắc tới một vụ việc cũ, mười hai năm trước, liên quan tới cái chết của một nhà nghiên cứu. Tôi không rõ chi tiết, nhưng tôi muốn nói rằng, trong nghề của chúng ta, không có gì gọi là trùng hợp khi một đường dây buôn lậu tồn tại đủ lâu để chứng kiến nhiều thế hệ điều tra viên theo đuổi nó. Hãy cẩn thận. Đường dây nào tồn tại được mười hai năm mà không bị phá vỡ, chắc chắn đã học được cách tự bảo vệ mình rất tốt."

"Bà nói 'nhiều thế hệ điều tra viên'," Diễm hỏi thêm, không kìm được. "Bà từng gặp trường hợp tương tự ở nơi khác chưa?"

Elena thở dài, một hơi thở nặng nề của người đã chứng kiến quá nhiều câu chuyện giống nhau ở những quốc gia khác nhau. "Tôi từng theo một vụ ở Campuchia, một pho tượng Khmer bị đục khỏi đền cổ, đường dây đứng sau tồn tại gần hai mươi năm, thay đổi ba thế hệ vận hành, mỗi thế hệ đều học được cách né tránh những sai lầm của thế hệ trước. Điều khiến những đường dây này khó triệt phá không phải vì họ tàn nhẫn hay hung hãn, mà vì họ kiên nhẫn, biết chờ đợi, biết khi nào cần im lặng hoàn toàn trong nhiều năm liền nếu cảm thấy có nguy cơ bị lộ. Tôi hy vọng đường dây các bạn đang theo đuổi chưa học được bài học kiên nhẫn đó tới mức tuyệt đối, vì bằng chứng là họ vẫn đang hoạt động, vẫn đang chuẩn bị một phiên đấu giá mới."

Cuộc gọi kết thúc, màn hình laptop tối lại, phản chiếu gương mặt Diễm trong khoảng khắc yên tĩnh ngắn ngủi trước khi cô tắt hẳn máy.

"Mười bốn ngày," cô nói, gần như tự nhủ với chính mình. "Chúng ta có mười bốn ngày để tìm ra cách ngăn chặn, trong khi cấp trên chỉ cho chúng ta bảy ngày để có kết quả trình báo."

Hải gấp sổ tay lại, đứng dậy, ánh mắt kiên định. "Vậy chúng ta không có lựa chọn nào khác ngoài việc làm cả hai việc cùng lúc: vừa đủ nhanh để báo cáo cấp trên trong bảy ngày, vừa đủ chính xác để không bỏ lỡ cơ hội duy nhất trong mười bốn ngày. Không còn thời gian cho những bước đi thận trọng dò dẫm nữa, Diễm à. Đã tới lúc chúng ta phải tiến thẳng vào trung tâm của đường dây này."

Diễm rút cuốn sổ da sờn ra khỏi túi, mở tới trang cuối cùng thầy Trác từng viết, nơi dòng chữ về "đường dây không biến mất, chỉ đổi tên hàng hóa trên giấy tờ" vẫn nằm đó, mực đã phai nhưng ý nghĩa thì ngày càng rõ ràng hơn bao giờ hết. Cô gấp sổ lại, cất vào túi, đứng dậy theo Hải.

"Trung tâm của đường dây," cô lặp lại, "không nằm ở Singapore, cũng không nằm ở Hoài Cổ Đường. Nó nằm ở cảng Vịnh Sa, nơi mọi lô hàng phải đi qua trước khi tới bất kỳ đâu khác. Nếu chúng ta muốn chặn đứng chuyến hàng lần này, và có lẽ cả những chuyến hàng sau này, chúng ta phải quay lại đó, không phải để quan sát từ xa qua ống nhòm nữa, mà để tìm ra chính xác container nào đang chờ chở chiếc trống đi."

Hải gật đầu, mở cửa phòng họp, ánh đèn hành lang hắt vào làm bóng hai người đổ dài trên sàn gạch. "Vậy ngày mai, chúng ta lại xuống Vịnh Sa lần nữa. Lần này, tôi nghĩ chúng ta cần dùng tới sự giúp đỡ của người biết rõ khu vực đó hơn bất kỳ ai — kể cả hơn cả ông Đặng bên hải quan."