Chương 24
Chương 24 — Người Giữ Rạn San Hô
Sáng hôm sau, khi cơn bão đã dần suy yếu thành những cơn mưa rả rích, tin tức về vụ việc đêm qua đã lan truyền khắp cả vùng. Đoàn thanh tra cấp tỉnh, phối hợp với lực lượng biên phòng, đã chặn giữ được tàu của Sáu Còng ngay khi nó cố gắng cập bến sau khi cơn bão tạm lắng, thu giữ toàn bộ tang vật còn sót lại, bao gồm kíp nổ, dây cháy chậm, và cả một số giấy tờ liên quan đến các khoản thanh toán bất minh từ Tập đoàn Đại Dương Xanh.
Sáu Còng, không còn đường chối cãi trước những bằng chứng rõ ràng — đoạn video ghi lại vụ nổ mìn, lời khai của hàng chục ngư dân, tang vật thu được ngay trên tàu — cuối cùng cũng phải khai nhận toàn bộ sự thật trước cơ quan điều tra. Ông ta thừa nhận đã nhận tiền từ phía Tập đoàn Đại Dương Xanh trong suốt nhiều năm để thực hiện việc phá hủy rạn san hô bằng thuốc nổ, dọn đường cho bến du thuyền của khu nghỉ dưỡng, đồng thời cũng xác nhận vai trò của mình trong đêm định mệnh mười hai năm trước, khi ông cùng chú Sửu chứng kiến cái chết của ông Phó Văn Đảm.
Lời khai của Sáu Còng, kết hợp với những bằng chứng mà nhóm của Khuê đã dày công thu thập suốt nhiều tháng, tạo thành một hồ sơ đầy đủ, không thể chối cãi, chỉ thẳng đến hai cái tên đứng sau toàn bộ chuỗi sự việc — Thượng Bá Phát, Chủ tịch Tập đoàn Đại Dương Xanh, và Nguyễn Bá Cường, Chủ tịch xã đảo Vọng Ngư.
Bài điều tra của Phan Bảo Duy, được hoàn thiện với đầy đủ bằng chứng hình ảnh, video, tài liệu, và lời khai nhân chứng, được đăng tải đồng thời trên nhiều kênh báo chí lớn ngay trong buổi sáng hôm đó, nhanh chóng gây chấn động dư luận cả nước. Câu chuyện về một dự án nghỉ dưỡng núp bóng "du lịch xanh" nhưng thực chất tàn phá môi trường, bảo kê cho hoạt động đánh bắt hủy diệt, dính líu đến cả một cái chết bị che giấu suốt mười hai năm, trở thành đề tài nóng hổi được chia sẻ và bàn luận khắp nơi.
Bài viết mở đầu bằng hình ảnh cột nước trắng xóa của vụ nổ mìn được ghi lại giữa đêm bão, tiếp nối bằng những đoạn phỏng vấn ngắn gọn nhưng đầy sức nặng của người dân đảo — chú Bốn, ông Hai, người phụ nữ bán cá từng rụt rè đưa ra tấm ảnh cũ — mỗi người một mảnh ghép, cùng nhau dựng nên bức tranh toàn cảnh về mười hai năm im lặng bị phá vỡ. Phần cuối bài viết, Bảo Duy dành hẳn một đoạn để nói về hành trình của Khuê, về lời hứa cô đã âm thầm thực hiện với người cha đã khuất, khiến không ít độc giả để lại bình luận xúc động, chia sẻ câu chuyện như một biểu tượng cho sức mạnh của lòng kiên trì và tình yêu với biển cả.
"Bài viết của tôi đã được hàng trăm nghìn lượt chia sẻ chỉ trong vài giờ." Bảo Duy thông báo với cả nhóm, giọng anh vừa mệt mỏi vì thức trắng đêm hoàn thiện bài viết, vừa phấn khích trước hiệu ứng lan tỏa ngoài mong đợi. "Bộ Tài nguyên và Môi trường đã lên tiếng yêu cầu tỉnh báo cáo khẩn cấp, đình chỉ toàn bộ hoạt động của khu nghỉ dưỡng Kình Dương Bay để điều tra làm rõ."
Chỉ trong vòng chưa đầy bốn mươi tám giờ sau đêm bão tố, Nguyễn Bá Cường bị đình chỉ chức vụ Chủ tịch xã để phục vụ công tác điều tra, với cáo buộc nhận hối lộ, bao che cho hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng về môi trường và an ninh trật tự. Thượng Bá Phát, dù cố gắng thuê luật sư giỏi để trì hoãn, cũng không thể tránh khỏi việc bị cơ quan công an triệu tập để làm rõ vai trò trong toàn bộ chuỗi sự việc, từ vụ việc mười hai năm trước cho đến những hành vi vi phạm gần đây.
Tin tức này lan đến Hòn Vọng Ngư như một cơn địa chấn, mang đến một sự giải tỏa to lớn cho cả cộng đồng đã chịu đựng quá lâu dưới cái bóng của thế lực đen tối này. Người dân tụ tập tại sân đình, bàn tán xôn xao, nhiều người không giấu được niềm vui mừng, có người còn rơi nước mắt vì xúc động khi nghĩ đến những gì cộng đồng đã phải trải qua.
"Cuối cùng cũng có công lý rồi!" Ông Hai, người từng cung cấp lời khai quan trọng, hét lớn giữa đám đông, giọng ông đầy phấn khích. "Bao nhiêu năm nay tụi tui cứ nghĩ mấy ông lớn không ai đụng tới được, giờ mới thấy, chỉ cần mình dám lên tiếng, dám đoàn kết, thì công lý vẫn còn có chỗ đứng."
Khuê, dù vẫn còn đôi chút mệt mỏi sau đêm bão tố kinh hoàng, cũng có mặt tại sân đình để chứng kiến khoảnh khắc lịch sử này cùng cộng đồng mà cô đã gắn bó và chiến đấu suốt nhiều tháng qua. Cô đứng lặng giữa đám đông, nước mắt lăn dài trên má, không phải vì đau khổ, mà vì một cảm giác nhẹ nhõm và mãn nguyện sâu sắc mà cô chưa từng dám mơ tới khi mới đặt chân trở lại hòn đảo này.
"Ba ơi, con làm được rồi." Cô thì thầm, ngước nhìn lên bầu trời đang dần quang đãng sau cơn bão, những tia nắng đầu tiên bắt đầu xuyên qua lớp mây xám còn sót lại. "Con đã đòi lại công bằng cho ba, đã bảo vệ được cái rạn mà ba từng yêu thương nhất."
Nguyên đứng cạnh cô, nắm chặt tay cô, ánh mắt anh cũng ánh lên niềm xúc động không kém. "Cô đã làm được điều mà không phải ai cũng đủ can đảm và kiên trì để làm, Khuê à. Cô đã thay đổi cả một cộng đồng, đã mang lại công lý cho ba cô, và cho cả những người đã âm thầm chịu đựng suốt bao năm qua."
Buổi chiều, một đoàn cán bộ cấp tỉnh, cùng với đại diện Bộ Tài nguyên và Môi trường, đã đến tận Hòn Vọng Ngư để trực tiếp khảo sát tình hình và lắng nghe ý kiến của cộng đồng. Đây là lần đầu tiên trong suốt mười hai năm, tiếng nói của người dân đảo được lắng nghe một cách nghiêm túc và đầy đủ đến vậy, không còn bị che khuất hay ỉm đi bởi những lớp bảo kê tinh vi.
Trong buổi làm việc, đại diện đoàn công tác cấp tỉnh đã công khai xin lỗi cộng đồng vì sự chậm trễ và thiếu trách nhiệm trong việc xử lý các phản ánh trước đây, đồng thời cam kết sẽ tiến hành thanh tra toàn diện, xử lý nghiêm minh mọi sai phạm, và có kế hoạch hỗ trợ khôi phục môi trường biển bị tàn phá.
"Chúng tôi ghi nhận và đánh giá cao tinh thần dũng cảm, kiên trì của cô Phó Lam Khuê cùng toàn thể bà con và các cán bộ đã đồng hành trong suốt quá trình đấu tranh vạch trần sự việc này." Vị trưởng đoàn công tác phát biểu trước đông đảo người dân, giọng ông trang trọng. "Đây sẽ là bài học quan trọng để chúng tôi hoàn thiện hơn nữa công tác quản lý, giám sát môi trường tại các khu vực ven biển."
Lời phát biểu ấy, dù mang tính chính thức, vẫn khiến Khuê cảm thấy một sự công nhận sâu sắc, xóa tan đi phần nào những tháng ngày cô đơn, những lần bị nghi ngờ, bị đe dọa mà cô đã phải trải qua suốt hành trình gian nan này.
Sau buổi làm việc, vị trưởng đoàn công tác còn nán lại riêng để trò chuyện với Khuê, hỏi thăm kỹ hơn về dự án phục hồi rạn san hô và những kế hoạch dài hạn của cô. "Chúng tôi muốn đề xuất viện nghiên cứu của cô làm đơn vị tư vấn chính cho kế hoạch phục hồi môi trường biển toàn khu vực sau vụ việc này." Ông nói, ánh mắt đầy sự trân trọng. "Cô đã chứng minh được năng lực và tâm huyết của mình, không chỉ trong công tác khoa học mà cả trong việc xây dựng lòng tin với cộng đồng, điều mà không phải nhà khoa học nào cũng làm được."
Khuê nhận lời đề nghị ấy với một cảm giác vừa vinh dự vừa thấm thía trách nhiệm. Cô hiểu rằng, đây không đơn thuần là một cơ hội nghề nghiệp, mà là một sự tiếp nối cho những gì cha cô đã bắt đầu, cho những gì cô đã cùng cả cộng đồng gây dựng suốt nhiều tháng qua giữa muôn vàn khó khăn.
Buổi tối hôm đó, khi mọi sự ồn ào của một ngày dài đầy biến động đã lắng xuống, Khuê cùng Nguyên, bà Bảy Xuyến, chú Sửu, Thảo, Vũ và Bảo Duy tụ họp tại căn nhà cũ của gia đình Khuê, cùng nhau dùng một bữa cơm giản dị nhưng đầy ắp niềm vui và sự gắn kết. Đây là lần đầu tiên sau rất nhiều năm, căn nhà nhỏ ấy lại vang lên tiếng cười nói rộn ràng của nhiều người, như thể một phần sức sống đã mất đi cùng với sự ra đi của ông Đảm giờ đây đang dần được hồi sinh.
"Ba con chắc đang mỉm cười ở đâu đó, nhìn thấy cảnh này." Bà Bảy Xuyến nói, nâng ly nước lên, ánh mắt bà rưng rưng xúc động. "Mười hai năm rồi, cuối cùng cũng có một ngày như hôm nay."
Mọi người cùng nâng ly, hòa chung một niềm vui giản dị nhưng vô cùng ý nghĩa, giữa những tiếng cười, những câu chuyện được kể lại, những giọt nước mắt xúc động lẫn lộn với niềm hạnh phúc. Vũ kể lại chuyện anh từng gay gắt phản đối Khuê trong buổi gặp đầu tiên, khiến cả bàn cười nghiêng ngả, còn Thảo thì không ngừng khoe với mọi người về những nhánh san hô non đang lớn lên từng ngày ở vườn ươm, giọng cô đầy tự hào như đang nói về chính con cái mình.
Khuê nhìn quanh, thấy từng gương mặt thân thương đã cùng cô đi qua một hành trình dài đầy gian nan, và cô biết, dù cuộc chiến pháp lý phía trước vẫn còn chưa hoàn toàn kết thúc, đêm nay, họ xứng đáng được tận hưởng trọn vẹn niềm vui chiến thắng này.