Chương 12 — Đèn Lồng Không Tắt

Buổi họp sáng hôm sau diễn ra tại trụ sở Ban Quản lý phố cổ, không mở rộng cho toàn thể các hộ nghề như lần trước, mà chỉ giới hạn trong nội bộ ban lãnh đạo cùng đại diện công ty Hàn Phát. Uyển Chi cùng vài đại diện các hộ nghề đứng bên ngoài chờ đợi, tay cầm bản kiến nghị đã thu thập được gần một trăm chữ ký chỉ trong một đêm, hy vọng có cơ hội trình bày trước khi quyết định cuối cùng được đưa ra.

Thiên Vũ, với tư cách người phụ trách phần trình diễn văn hóa, được phép tham dự buổi họp. Anh bước vào phòng họp với vẻ mặt căng thẳng nhưng kiên định, mang theo cả bản kiến nghị mà Uyển Chi trao cho anh trước khi vào. Uyển Chi đứng bên ngoài, tim đập thình thịch, dõi theo cánh cửa đóng kín, cố gắng đoán xem điều gì đang diễn ra bên trong.

Gần một tiếng đồng hồ trôi qua trong sự chờ đợi đầy lo lắng. Cuối cùng, cánh cửa phòng họp mở ra, ông Đới Quang Minh bước ra đầu tiên, theo sau là ông Hàn Vĩnh Vượng với vẻ mặt hài lòng khó che giấu, và cuối cùng là Thiên Vũ, gương mặt anh lộ rõ sự thất vọng nặng nề.

"Bà con," ông Minh lên tiếng trước đám đông đang chờ đợi, giọng ông có phần khó khăn khi phải thông báo tin tức này, "Ban Quản lý đã quyết định chấp thuận đề nghị hợp tác với công ty Hàn Phát cho phần trang trí chính của lễ hội năm nay. Hợp đồng sẽ được ký kết chính thức trong tuần tới."

Một tiếng thở dài đồng loạt vang lên từ đám đông, xen lẫn những tiếng xì xào bất bình. Uyển Chi cảm thấy như có một khối đá nặng nề đè lên ngực, dù cô đã chuẩn bị tinh thần cho kết quả này, nhưng khi nghe nó được xác nhận chính thức, nỗi thất vọng vẫn ập tới dữ dội hơn cô tưởng.

"Còn bản kiến nghị của chúng tôi thì sao?" chú Sáu Đồng lên tiếng, giọng ông đầy bức xúc. "Gần một trăm chữ ký, chẳng lẽ không có chút giá trị nào trong quyết định này sao?"

Ông Minh có vẻ bối rối, liếc nhìn ông Vượng trước khi đáp. "Ban Quản lý có ghi nhận ý kiến của bà con. Vì vậy, chúng tôi cũng đề xuất một phương án cân bằng — các hộ nghề vẫn được phép bày bán sản phẩm của mình tại các khu vực dành riêng trong lễ hội, chỉ là không đảm nhận phần trang trí chính trên các tuyến phố lớn nữa."

"Đó chẳng qua chỉ là một lời an ủi để chúng tôi bớt phản đối thôi," cô Nhâm nói thẳng, không giấu được sự cay đắng trong giọng nói. "Nếu khách du lịch chỉ thấy đèn nhựa rực rỡ trên khắp các tuyến phố chính, họ còn tâm trí đâu mà ghé vào những góc nhỏ để tìm mua đèn thủ công của chúng tôi nữa?"

Ông Vượng, đứng cạnh đó, lên tiếng với vẻ điềm tĩnh thường thấy. "Tôi hiểu sự lo lắng của bà con, nhưng đây là quyết định đã được cân nhắc kỹ lưỡng, dựa trên lợi ích chung của cả phố cổ. Công ty chúng tôi cam kết sẽ hỗ trợ quảng bá cho các gian hàng thủ công trong khả năng có thể." Ánh mắt ông lướt qua Uyển Chi trong một khoảnh khắc ngắn ngủi, rồi ông quay sang Thiên Vũ. "Con cũng nên chấp nhận thực tế này, đừng để cảm xúc cá nhân ảnh hưởng tới công việc."

Thiên Vũ nhìn cha, ánh mắt anh đầy sự tức giận kìm nén. "Cha gọi đây là thực tế, nhưng con gọi đây là một quyết định thiếu công bằng, được đưa ra chỉ vì tiền bạc, bỏ qua hoàn toàn giá trị văn hóa mà bao thế hệ đã dày công xây dựng."

"Thiên Vũ," ông Vượng nói, giọng ông trở nên nghiêm khắc hơn, "đây không phải là nơi để tranh cãi chuyện gia đình. Cha mong con giữ đúng vai trò của mình trong công việc."

Không khí giữa hai cha con trở nên căng thẳng tột độ, khiến mọi người xung quanh đều cảm nhận được sự ngột ngạt. Uyển Chi bước tới, nhẹ nhàng đặt tay lên cánh tay Thiên Vũ, một cử chỉ vừa để trấn an anh, vừa để nhắc anh rằng đây không phải là nơi thích hợp để giải quyết mọi khúc mắc gia đình. Thiên Vũ hít một hơi sâu, cố gắng kìm nén cơn giận, gật đầu chào cha rồi quay bước đi cùng Uyển Chi ra khỏi khuôn viên trụ sở.

"Xin lỗi," anh nói khi họ đã đi được một đoạn, giọng anh vẫn còn run vì tức giận. "Tôi đã cố gắng hết sức trong buổi họp, đưa ra bản kiến nghị, trình bày mọi lý lẽ tôi có thể nghĩ ra, nhưng cuối cùng vẫn không thay đổi được gì."

"Anh không cần phải xin lỗi," Uyển Chi đáp, giọng cô dịu dàng nhưng kiên định. "Anh đã làm hết sức mình, điều đó tôi ghi nhận và trân trọng. Chuyện này không phải lỗi của anh."

Họ đi bộ trong im lặng một lúc lâu, mỗi người mang theo những suy nghĩ nặng nề riêng. Cuối cùng, khi tới gần bờ sông, Uyển Chi dừng lại, nhìn ra dòng nước đang lững lờ trôi dưới ánh nắng buổi trưa.

"Có lẽ," cô nói, giọng cô mang theo một sự quyết tâm mới, "chúng ta không thể trông chờ vào quyết định của Ban Quản lý nữa. Nếu họ đã chọn con đường đó, thì mình phải tìm một con đường khác, một con đường mà chính chúng ta có thể tự mình nắm giữ, không cần phải xin phép ai."

Thiên Vũ nhìn cô, ánh mắt anh dần lấy lại vẻ kiên định. "Cô đang nghĩ tới điều gì?"

"Tôi chưa rõ chi tiết," Uyển Chi đáp, "nhưng tôi nghĩ, nếu Ban Quản lý không cho chúng ta cơ hội ở khu vực trung tâm, thì chúng ta sẽ tự tạo ra một sự kiện của riêng mình, đủ lớn, đủ ấn tượng, để không ai có thể phớt lờ được. Chợ phiên nghề xưa vừa rồi chỉ là bước khởi đầu. Chúng ta cần một thứ gì đó lớn hơn, mạnh mẽ hơn, ngay trước đêm hội chính thức."

Thiên Vũ gật đầu chậm rãi, một tia hy vọng mới lóe lên trong ánh mắt anh. "Tôi sẽ giúp cô, bằng mọi cách có thể, kể cả khi điều đó có nghĩa là tôi phải đối đầu trực tiếp hơn với cha mình." Anh nắm lấy tay cô, siết chặt như một lời cam kết. "Chúng ta sẽ tìm ra cách, tôi tin vào điều đó."

Đứng bên bờ sông, giữa cái nắng gay gắt của buổi trưa hè, cả hai cùng nhìn về phía những mái ngói cổ kính của phố cổ Nguyệt Giang, nơi đang chuẩn bị bước vào một cuộc chiến không cân sức nhưng đầy quyết tâm. Uyển Chi biết, con đường phía trước sẽ còn nhiều chông gai, nhưng cô cũng biết, mình không còn đơn độc trên hành trình ấy nữa.

Chiều hôm đó, tin tức về hợp đồng sắp được ký kết lan nhanh khắp phố, kéo theo một làn sóng phản ứng trái chiều. Có người nản lòng, cho rằng đấu tranh cũng chẳng ích gì trước một quyết định đã gần như an bài; có người vẫn giữ vững quyết tâm, tin rằng còn nước còn tát. Uyển Chi triệu tập một cuộc họp nhỏ ngay tại sân xưởng Vạn Nguyệt vào buổi tối, mời tất cả những hộ nghề đã ký tên vào bản kiến nghị tới bàn bạc phương hướng tiếp theo.

"Tôi biết tin này khiến nhiều người trong chúng ta cảm thấy nản lòng," cô mở lời trước đám đông chật kín sân nhà, ánh đèn dầu treo khắp nơi tạo thành một quầng sáng ấm áp giữa màn đêm. "Nhưng tôi nghĩ, đây không phải là lúc để bỏ cuộc, mà là lúc để chúng ta chứng minh giá trị của mình theo một cách khác, mạnh mẽ hơn, không phụ thuộc vào quyết định của bất kỳ ai."

"Cô định làm gì tiếp theo?" một người thợ dệt chiếu lên tiếng hỏi, giọng ông vẫn còn hoài nghi.

"Tôi nghĩ, chúng ta nên tổ chức một đêm diễu đèn của riêng mình, ngay trước đêm hội chính thức, thả đèn trên sông, để cả phố và du khách được chứng kiến vẻ đẹp thật sự của đèn thủ công, không bị lu mờ bởi bất kỳ ánh đèn nhựa rực rỡ nào khác," Uyển Chi trình bày, giọng cô ngày càng chắc chắn hơn khi ý tưởng dần thành hình rõ nét trong đầu. "Chúng ta không cần xin phép ai để yêu và trân trọng nghề của chính mình."

Tiếng xì xào bàn tán nổi lên khắp sân, có người gật gù tán thành, có người vẫn còn e dè trước quy mô của kế hoạch. Chú Sáu Đồng là người đầu tiên đứng dậy ủng hộ. "Tôi theo cô. Già rồi nhưng còn sức thì còn làm, không thể để nghề tổ tiên để lại lụi tàn trong tay mình được."

Dần dần, từng người một lên tiếng đồng ý, dù vẫn còn nhiều băn khoăn về cách thức tổ chức, về kinh phí, về việc liệu có kịp thời gian hay không. Nhưng ít nhất, trong đêm tối ấy, giữa những ngọn đèn dầu lung linh treo khắp sân xưởng Vạn Nguyệt, một tia hy vọng mới đã được thắp lên, không phải từ sự cho phép của bất kỳ cơ quan quản lý nào, mà từ chính quyết tâm và tình yêu nghề của những con người đang ngồi quây quần nơi đây.

Cô Nhâm, dù ban đầu còn dè dặt, cuối cùng cũng lên tiếng. "Nếu làm, phải làm cho ra hồn. Tôi sẽ huy động thêm mấy hộ làm đèn con giáp bên khu chợ tham gia, coi như góp thêm màu sắc cho đêm diễu đèn." Người thợ gốm già ngồi ở góc sân cũng gật đầu tán thành, hứa sẽ mang những chiếc bình gốm nhỏ để đặt nến bên trong đèn, tạo thêm điểm nhấn cho không gian trưng bày.

Thiên Vũ, đứng lặng lẽ quan sát suốt buổi họp, cuối cùng cũng lên tiếng góp ý. "Nếu được, tôi có thể giúp mọi người lên kế hoạch truyền thông, liên hệ với vài đơn vị báo chí tôi quen biết để đưa tin trước sự kiện. Nhưng quan trọng nhất, chúng ta cần một cái tên thật ấn tượng, một câu chuyện thật sự chạm được vào lòng người, để không chỉ là một buổi trình diễn đơn thuần, mà là một lời tuyên ngôn về giá trị của nghề thủ công."

Uyển Chi nhìn quanh sân, thấy những gương mặt vốn mệt mỏi vì tin buồn ban chiều nay đã ánh lên chút sinh khí mới. Cô cảm thấy lòng mình ấm áp lạ thường, không phải vì mọi khó khăn đã được giải quyết, mà vì cô nhận ra, ngọn lửa mà bà nội từng nhóm lên trong xưởng Vạn Nguyệt giờ đây đã lan rộng ra khắp cả một cộng đồng, không còn là gánh nặng của riêng một gia đình nữa.