Chương 16 — Đèn Lồng Không Tắt

Lo sợ của Thiên Vũ về việc cha anh sẽ trả đũa hóa ra không phải là vô căn cứ. Chỉ vài ngày sau buổi trò chuyện với bà Diệu Hạnh, những dấu hiệu bất thường bắt đầu xuất hiện trong xóm nghề. Đầu tiên là nhà cung cấp lụa quen thuộc mà xưởng Vạn Nguyệt vẫn đặt hàng suốt nhiều năm bỗng nhiên báo giá tăng gấp đôi, viện lý do "chi phí vận chuyển tăng cao", dù trước đó không hề có dấu hiệu nào cho thấy sự thay đổi đột ngột như vậy.

"Chuyện này không bình thường," ông Khoan nói, vẻ mặt ông đầy lo lắng khi xem qua bảng báo giá mới. "Xưởng nhà mình lấy lụa từ chỗ này gần hai mươi năm nay, giá cả luôn ổn định, sao tự nhiên lại tăng vọt như vậy đúng vào lúc này?"

Uyển Chi gọi điện hỏi trực tiếp người chủ cửa hàng lụa, một bà cụ đã ngoài bảy mươi mà cô vẫn thường gọi thân mật là bà Tư. Giọng bà Tư trong điện thoại có phần ngập ngừng, né tránh.

"Bà Tư ơi, sao giá lụa tăng đột ngột vậy ạ? Cháu nghe nói mọi năm đâu có biến động nhiều thế này," Uyển Chi hỏi, cố giữ giọng bình tĩnh.

Bà Tư thở dài trong điện thoại, giọng bà nhỏ hẳn lại như sợ ai nghe thấy. "Cháu à, bà cũng không muốn giấu cháu làm gì. Mấy hôm trước có người của công ty lớn tới gặp bà, nói nếu bà tiếp tục bán lụa giá ưu đãi cho những hộ nghề tham gia cái đêm diễu đèn gì đó, họ sẽ ngừng hợp đồng cung cấp nguyên liệu thô cho xưởng dệt lụa nhà bà, mà xưởng đó mới chính là nguồn thu chính của gia đình bà bao năm nay. Bà già rồi, không dám mạo hiểm, đành phải tăng giá để tự bảo vệ mình, mong cháu thông cảm."

Uyển Chi cúp máy, lòng nặng trĩu. Cô không trách bà Tư, hiểu rõ áp lực mà một cụ già kinh doanh nhỏ lẻ phải đối mặt trước một công ty lớn mạnh như Hàn Phát. Nhưng điều đó cũng có nghĩa là, lời cảnh báo của Thiên Vũ đã trở thành hiện thực, và xưởng Vạn Nguyệt cùng nhiều hộ nghề khác đang phải đối mặt với một áp lực tài chính thực sự nghiêm trọng.

Tình hình càng trở nên tồi tệ hơn khi, ngay ngày hôm sau, một trong những khách hàng lớn nhất của xưởng, một nhà hàng chuyên phục vụ khách du lịch cao cấp ở đầu phố, gọi điện hủy đơn đặt hàng năm mươi chiếc đèn đã ký kết từ trước, với lý do "đã tìm được nguồn cung cấp khác giá cả phải chăng hơn". Uyển Chi không cần hỏi cũng biết chắc, nguồn cung cấp đó chính là công ty Hàn Phát, đang tung ra những gói khuyến mãi hấp dẫn nhắm thẳng vào những khách hàng lớn của các xưởng nghề nhỏ.

"Đây là năm mươi chiếc đèn, gần một phần ba doanh thu dự kiến của xưởng trong mùa hội năm nay," ông Khoan nói, giọng ông trầm hẳn xuống khi tính toán lại sổ sách. Ông ngồi lặng lẽ bên bàn, đôi tay run run xoa lên trán, những nếp nhăn hằn sâu vì lo âu càng thêm rõ nét. "Nếu tình hình này tiếp diễn, cha sợ xưởng mình khó lòng trụ nổi qua mùa hội năm nay."

Uyển Chi ngồi xuống bên cha, nắm lấy đôi tay đang run của ông, cố gắng trấn an dù trong lòng cô cũng không kém phần hoang mang. "Cha đừng lo quá, mình sẽ tìm cách xoay xở. Con sẽ tìm nguồn lụa khác, dù có phải đi xa hơn, giá có nhỉnh hơn một chút cũng được. Còn về khách hàng, mình sẽ tập trung quảng bá qua đêm diễu đèn, biết đâu sẽ có thêm nhiều khách hàng mới."

Nhưng trong lòng, Uyển Chi cũng không thể phủ nhận nỗi lo đang dâng lên từng ngày. Cô nhớ lại hình ảnh cha mình những năm trước, khi ông còn có thể tự tay làm ra những chiếc đèn tinh xảo, gánh vác toàn bộ kinh tế gia đình mà không phải lo lắng nhiều như bây giờ. Giờ đây, với đôi tay không còn vững, với áp lực tài chính ngày càng đè nặng, cô cảm thấy trách nhiệm trên vai mình ngày càng lớn hơn, không chỉ là gìn giữ một nghề truyền thống, mà còn là gánh vác cả sinh kế của gia đình.

Ông Khoan, dường như đọc được những suy nghĩ trong lòng con gái, khẽ nắm chặt tay cô hơn. "Con đừng tự trách mình vì bất cứ điều gì xảy ra. Cha biết, con đã làm tất cả những gì có thể, còn hơn cả những gì cha từng làm được ở tuổi con. Chỉ là," ông ngừng lại, giọng ông nghẹn ngào, "cha cảm thấy mình vô dụng, không thể giúp gì nhiều cho con trong lúc khó khăn này, ngoài việc ngồi đây nhìn con gồng gánh tất cả."

"Cha không hề vô dụng," Uyển Chi phản đối ngay, giọng cô cương quyết. "Chính cha là người đã dạy con tất cả những gì con biết về nghề này, là người luôn ở bên động viên con mỗi khi con nản lòng. Đó không phải là điều nhỏ nhặt gì đâu, cha à."

Buổi tối hôm đó, khi Thiên Vũ tới xưởng như thường lệ, anh nhanh chóng nhận ra bầu không khí nặng nề bao trùm cả nhà. Sau khi nghe Uyển Chi kể lại mọi chuyện, gương mặt anh tối sầm lại, hai tay anh siết chặt thành nắm đấm.

"Tôi sẽ tìm cách giải quyết chuyện này," anh nói, giọng anh đầy quyết liệt. "Tôi không thể để cha tôi tiếp tục dùng quyền lực kinh doanh để bức ép những người vô tội như vậy."

"Anh định làm gì?" Uyển Chi hỏi, lo lắng cho anh không kém gì lo lắng cho chính xưởng của mình.

"Tôi chưa biết chính xác," Thiên Vũ đáp, "nhưng tôi biết, tôi không thể tiếp tục đứng nhìn từ một khoảng cách an toàn nữa. Đã tới lúc tôi phải đối diện trực tiếp với cha, mang theo mọi bằng chứng, mọi lý lẽ tôi có, để buộc ông phải dừng lại." Anh nhìn Uyển Chi, ánh mắt anh chứa đựng một sự quyết tâm mà cô chưa từng thấy rõ ràng đến vậy. "Tôi sẽ không để những gì đang xảy ra tiếp tục làm tổn thương cô và gia đình cô thêm nữa, dù điều đó có nghĩa là tôi phải đối đầu trực diện với chính cha ruột của mình."

Ông Khoan nghe vậy, vội lên tiếng ngăn cản, giọng ông đầy lo lắng. "Cháu đừng làm gì nóng vội quá. Cha cháu là người có quyền lực trong tay, nếu cháu đối đầu trực diện mà không có sự chuẩn bị kỹ lưỡng, rất có thể sẽ khiến mọi chuyện tồi tệ hơn, chưa kể còn ảnh hưởng tới quan hệ cha con của hai người."

"Cháu hiểu điều đó," Thiên Vũ đáp, giọng anh dịu lại đôi chút trước sự quan tâm chân thành của ông Khoan, "nhưng cháu không thể cứ mãi im lặng nhìn cha cháu dùng những thủ đoạn như vậy để chèn ép người khác. Nếu cháu không lên tiếng, coi như cháu cũng đang gián tiếp tiếp tay cho những gì sai trái đang xảy ra."

Uyển Chi nhìn hai người, lòng cô rối bời giữa việc muốn ủng hộ quyết tâm của Thiên Vũ và nỗi lo sợ hậu quả có thể xảy đến nếu anh đối đầu trực tiếp với cha mình quá sớm, khi mọi thứ chưa thực sự sẵn sàng. "Có lẽ," cô nói sau một hồi suy nghĩ, "chúng ta nên bình tĩnh lại, không phải để né tránh, mà để tìm đúng thời điểm, đúng cách thức. Nếu anh đối đầu ngay bây giờ, trong lúc tình hình đang căng thẳng thế này, có thể sẽ chỉ khiến ông ấy càng thêm cố chấp, càng thêm quyết liệt trong việc gây sức ép lên xóm nghề."

Thiên Vũ trầm ngâm, cuối cùng gật đầu, dù trong ánh mắt anh vẫn còn đó sự bức bối chưa nguôi. "Cô nói đúng. Tôi sẽ chờ, nhưng không phải chờ vô thời hạn. Nếu tình hình tiếp tục xấu đi, tôi sẽ không ngần ngại đối chất trực tiếp, bất kể hậu quả ra sao."

Buổi tối hôm ấy kết thúc trong một bầu không khí vừa nặng nề vừa ấm áp lạ lùng — nặng nề vì những khó khăn đang chồng chất phía trước, nhưng ấm áp vì cả ba người, dù xuất phát từ những hoàn cảnh khác nhau, đều đang sát cánh bên nhau, cùng chung một quyết tâm không để những thế lực bên ngoài dập tắt ngọn lửa mà bao thế hệ đã dày công gìn giữ.

Sáng hôm sau, Uyển Chi dậy thật sớm, mang theo một ít tiền dành dụm, đạp xe ra khỏi phố cổ, tìm tới một làng dệt lụa khác cách đó gần hai mươi cây số, nơi cô từng nghe ông Bảy nhắc tới trong một lần trò chuyện. Con đường đất đỏ gập ghềnh, hai bên là những cánh đồng dâu tằm xanh mướt trải dài, khung cảnh yên bình đối lập hẳn với những sóng gió đang cuộn trào trong lòng cô suốt mấy ngày qua.

Người chủ xưởng dệt ở đây, một người phụ nữ trung niên chưa từng quen biết trước đó, sau khi nghe Uyển Chi trình bày hoàn cảnh, đã đồng ý bán lụa với mức giá hợp lý, thậm chí còn hứa sẽ ưu tiên giao hàng nhanh để kịp tiến độ cho đêm diễu đèn. "Cô đừng lo lắng quá," bà nói, tay vỗ nhẹ lên vai Uyển Chi đầy cảm thông. "Xưởng dệt nhà tôi tuy nhỏ, không có hợp đồng gì với những công ty lớn, nên không sợ bị chèn ép như bên kia. Cô cứ yên tâm, có gì cần cứ liên hệ, tôi sẵn lòng giúp trong khả năng của mình."

Uyển Chi trở về phố cổ vào buổi trưa, trong lòng nhẹ nhõm hơn phần nào sau khi đã tìm được nguồn nguyên liệu mới, dù quãng đường xa hơn, việc vận chuyển sẽ vất vả hơn trước. Nhưng ít nhất, xưởng Vạn Nguyệt sẽ không bị đứt nguồn cung ngay giữa giai đoạn nước rút quan trọng nhất. Cô đạp xe qua những cánh đồng lúa đang vào mùa trổ đòng, gió thổi lồng lộng mang theo hương lúa non thoang thoảng, và trong khoảnh khắc ấy, dù mệt nhoài sau một buổi sáng dài, cô vẫn cảm thấy trong lòng có một niềm tin mãnh liệt rằng, chỉ cần không bỏ cuộc, luôn sẽ có một con đường khác mở ra.