Chương 6 — Đèn Lồng Không Tắt

Buổi sáng hôm ấy, xưởng Vạn Nguyệt bận rộn hơn thường lệ vì cả nhà đang chuẩn bị cho buổi "Chợ phiên nghề xưa" dự kiến diễn ra vào cuối tuần tới. Uyển Chi đang loay hoay sắp xếp lại các mẫu đèn để trưng bày, sao cho vừa thể hiện được sự đa dạng của xưởng, vừa giữ được nét tinh tế đặc trưng, thì có tiếng bước chân lạ dừng lại ngay trước cửa. Cô ngẩng lên, thấy một người đàn ông trẻ đứng ngoài ngưỡng cửa, ánh nắng buổi sáng hắt sau lưng khiến gương mặt anh ta ban đầu chỉ là một bóng đen mờ nhạt.

"Xin lỗi, đây có phải xưởng đèn Vạn Nguyệt không ạ?" người đàn ông hỏi, giọng nói trầm ấm, phát âm chuẩn nhưng có chút gì đó xa lạ, như của người đã lâu không sống ở phố cổ.

"Vâng, đúng rồi ạ. Anh cần gì?" Uyển Chi đáp, bước ra gần cửa hơn để nhìn rõ người khách lạ. Đó là một người đàn ông trạc gần ba mươi tuổi, dáng người cao, ăn mặc giản dị nhưng lịch sự, tay xách một chiếc máy ảnh đeo trên vai, ánh mắt anh ta quét qua căn xưởng với vẻ tò mò lẫn ngưỡng mộ rõ rệt, hoàn toàn khác với vẻ đánh giá lạnh lùng mà cô từng thấy nơi ông Hàn Vĩnh Vượng.

"Tôi là Hàn Thiên Vũ, được Ban Quản lý phố cổ mời về giúp tổ chức phần trình diễn văn hóa cho lễ hội năm nay," anh giới thiệu, đưa tay ra bắt. "Tôi đang đi tìm hiểu các xưởng nghề truyền thống trong phố, nghe nói xưởng Vạn Nguyệt là một trong những xưởng đèn lâu đời và nổi tiếng nhất, nên ghé qua trước tiên."

Cái tên "Hàn" khiến Uyển Chi khựng lại trong giây lát, bàn tay đang định đưa ra bắt chợt chậm hẳn. Cô nhìn kỹ hơn gương mặt người đàn ông trước mặt, cố tìm kiếm nét gì đó tương đồng với ông Hàn Vĩnh Vượng mà cô đã gặp trong buổi họp căng thẳng vừa qua. Có chút gì đó trong đường nét khuôn mặt, trong dáng đứng thẳng, khiến cô không thể không liên tưởng.

"Anh có quan hệ gì với ông Hàn Vĩnh Vượng, người của công ty Hàn Phát không?" cô hỏi thẳng, giọng không giấu được sự cảnh giác.

Thiên Vũ hơi khựng lại, rồi gật đầu, ánh mắt thoáng qua một nét phức tạp khó tả. "Đó là cha tôi," anh đáp, giọng trầm xuống. "Nhưng tôi không làm việc cho công ty của cha. Tôi được Ban Quản lý phố cổ mời riêng, với tư cách là người từng học thiết kế và có kinh nghiệm tổ chức các sự kiện văn hóa."

Uyển Chi im lặng một lúc, trong lòng dấy lên nhiều cảm xúc lẫn lộn — vừa cảnh giác vì mối liên hệ với gia đình họ Hàn, vừa tò mò trước sự xuất hiện bất ngờ của người đàn ông này. Cô nhớ tới phản ứng lạ lùng của ông Vượng khi nghe tên xưởng Vạn Nguyệt, nhớ tới bản vẽ cũ với hai chữ ký "Tuyết Nga" và có thể là "Bá Vịnh" mà cô và cha vừa tìm thấy. Có lẽ, người đàn ông đứng trước mặt cô đây, dù vô tình hay hữu ý, cũng đang mang theo một phần của câu chuyện quá khứ ấy.

"Vào đây đi," cô nói, giọng vẫn còn dè dặt nhưng không còn gay gắt như phút đầu. "Nhưng tôi phải nói trước, gia đình tôi và công ty của cha anh không có mối quan hệ tốt đẹp gì, ít nhất là qua buổi họp vừa rồi."

"Tôi có nghe cha kể sơ qua," Thiên Vũ nói, bước vào xưởng, ánh mắt anh không giấu được sự say mê khi lướt qua những chiếc đèn treo trên vách, những khung tre đang dang dở trên bàn làm việc. "Thành thật mà nói, tôi không hoàn toàn đồng tình với cách tiếp cận của công ty Hàn Phát trong chuyện lễ hội năm nay. Đó cũng là một phần lý do tôi nhận lời làm việc với Ban Quản lý, tôi muốn đảm bảo phần trình diễn văn hóa không bị lu mờ, không bị biến thành một sân khấu quảng cáo trá hình."

Uyển Chi nhìn anh, cố gắng đánh giá xem những lời này có thật lòng hay chỉ là cách nói khéo léo của một người làm truyền thông chuyên nghiệp. Nhưng ánh mắt Thiên Vũ, khi anh dừng lại trước chiếc đèn Cửu Liên mẫu treo ở góc xưởng, lại toát lên một sự chân thành khó giả tạo. Anh đứng lặng nhìn chiếc đèn một lúc lâu, như bị thôi miên bởi vẻ đẹp tinh xảo của chín tầng cánh sen lồng vào nhau.

"Đây là..." anh khẽ hỏi, giọng chợt trở nên nhỏ nhẹ hơn.

"Đèn Cửu Liên, tác phẩm nổi tiếng nhất của bà nội tôi, bà Phó Tuyết Nga," Uyển Chi đáp, quan sát kỹ phản ứng của anh.

Gương mặt Thiên Vũ thoáng biến sắc, đôi mắt anh mở to hơn một chút, như thể cái tên ấy vừa chạm vào một ký ức nào đó sâu kín. "Phó Tuyết Nga..." anh lặp lại, giọng như đang cố nhớ lại điều gì. "Cái tên này... tôi có cảm giác đã từng nghe qua, hồi còn rất nhỏ. Hình như bà nội tôi từng nhắc tới, nhưng tôi không nhớ rõ trong hoàn cảnh nào."

"Bà nội anh là ai?" Uyển Chi hỏi ngay, tim cô bỗng đập nhanh hơn.

"Bà tôi mất khi tôi còn nhỏ lắm, tôi chỉ nhớ mang máng vài hình ảnh," Thiên Vũ đáp, "nhưng ông nội tôi, ông Hàn Bá Vịnh, mất trước khi tôi ra đời. Cha tôi hiếm khi nhắc tới ông, mỗi lần tôi hỏi đều bị gạt đi."

Cái tên "Hàn Bá Vịnh" vang lên khiến Uyển Chi cảm thấy như cả căn xưởng chợt lặng đi trong một khoảnh khắc. Đó chính là cái tên trên bản vẽ cũ, cái tên mà ông Bảy Tuyên từng thoáng nhắc tới khi cô hỏi về quá khứ của bà nội. Cô nhìn Thiên Vũ, nhận ra rằng người đàn ông đứng trước mặt cô không chỉ đơn thuần là một nhân viên tổ chức sự kiện tình cờ ghé qua, mà là mảnh ghép sống động của chính bí ẩn mà cô đang cố gắng tìm hiểu.

"Anh Vũ," cô nói, cố giữ giọng bình tĩnh dù trong lòng đang cuộn trào bao câu hỏi, "có lẽ giữa gia đình anh và gia đình tôi có một câu chuyện từ rất lâu rồi, mà cả hai chúng ta đều chưa biết hết. Ông nội anh và bà nội tôi, hình như từng có liên quan tới nhau trong nghề làm đèn."

Thiên Vũ nhìn cô, ánh mắt vừa ngạc nhiên vừa tò mò. "Cô có thể nói rõ hơn không? Tôi thật sự không biết gì về chuyện này. Gia đình tôi rất kín tiếng về quá khứ, đặc biệt là về ông nội."

Uyển Chi do dự một chút, cân nhắc xem có nên chia sẻ những gì cô và cha vừa phát hiện hay không. Nhưng nhìn vào ánh mắt chân thành, có phần bối rối của Thiên Vũ, cô cảm thấy có lẽ đây không phải là người đến để dò xét hay lợi dụng, mà thực sự cũng đang lạc lối trong chính câu chuyện gia đình mình, giống như cô.

"Tôi chưa biết hết mọi chuyện," cô nói, chọn lọc từng lời, "nhưng cha tôi và tôi vừa tìm thấy một bản vẽ cũ của bà nội, có chữ ký của bà và một người tên là Bá Vịnh, về một kỹ thuật đan khung đèn. Có vẻ như ngày xưa, hai người từng là bạn nghề, thậm chí có thể đã cùng nhau sáng tạo ra kỹ thuật đó."

Thiên Vũ im lặng, gương mặt anh lộ rõ sự trầm ngâm. "Nếu đúng vậy," anh nói chậm rãi, "thì có lẽ chính kỹ thuật đó đã trở thành nền tảng cho công ty của cha tôi sau này. Tôi nhớ, hồi nhỏ, có lần tôi hỏi cha vì sao công ty mình lại có thể sản xuất đèn với cấu trúc gấp gọn đặc biệt như vậy, cha chỉ nói đó là 'sáng chế của ông nội', không giải thích gì thêm."

Hai người nhìn nhau, cả hai đều cảm nhận được sức nặng của những gì vừa được hé lộ, dù chỉ là những mảnh ghép rời rạc chưa thành hình rõ ràng. Uyển Chi nhận ra, có lẽ sự xuất hiện của Thiên Vũ không phải là một sự trùng hợp đơn thuần, mà là một cơ hội — cơ hội để cô tìm ra sự thật về quá khứ của bà nội, và biết đâu, cũng là cơ hội để hàn gắn một điều gì đó đã rạn nứt từ rất lâu giữa hai gia đình.

"Tôi không muốn vội vàng kết luận điều gì," cô nói, giọng đã dịu đi nhiều so với lúc đầu. "Nhưng nếu anh thật sự muốn tìm hiểu về nghề làm đèn để phục vụ cho phần trình diễn văn hóa, tôi có thể chỉ cho anh xem quy trình làm việc ở xưởng, nếu anh muốn."

Gương mặt Thiên Vũ sáng lên, nụ cười đầu tiên kể từ khi bước vào xưởng xuất hiện trên môi anh, chân thành và ấm áp. "Tôi rất muốn," anh nói. "Thành thật mà nói, từ nhỏ tôi đã luôn tò mò về nghề làm đèn, dù gia đình tôi giờ đây làm đèn theo một cách hoàn toàn khác. Có lẽ, đây cũng là cơ hội để tôi hiểu rõ hơn về cội nguồn của chính mình."

Uyển Chi gật đầu, dẫn anh tới bên bàn làm việc, nơi những thanh nan tre đang chờ được đan thành khung. Trong lòng cô, dù vẫn còn nhiều nghi hoặc và thận trọng, nhưng một cảm giác mới mẻ đã bắt đầu len lỏi — cảm giác rằng, giữa cơn bão đang ập tới với phố cổ Nguyệt Giang, có lẽ cô vừa tìm được một đồng minh bất ngờ, dù con đường phía trước giữa hai người vẫn còn rất nhiều điều chưa thể nói rõ.

Cô cầm lên một thanh nan tre đã được vót mỏng, đưa cho Thiên Vũ xem cách nó uốn cong dưới lực tay mà không gãy. "Nan tre muốn dẻo mà không gãy phải chọn đúng độ tuổi của cây, không quá non cũng không quá già. Tre non thì mềm nhưng dễ mối mọt, tre già thì cứng nhưng lại giòn, dễ nứt khi uốn cong nhiều lần." Cô vừa nói vừa làm mẫu, hai tay uốn thanh nan thành một đường cong mềm mại. "Bà nội tôi từng nói, chọn tre cũng như chọn người, phải hiểu được cái chất bên trong, không thể chỉ nhìn vẻ ngoài mà đoán được."

Thiên Vũ chăm chú quan sát, thỉnh thoảng đưa tay chạm thử vào những thanh nan xếp gọn trên giá, cảm nhận độ nhẵn mịn dưới đầu ngón tay. "Ngày xưa lúc còn nhỏ, tôi nhớ mình từng lén vào xưởng của ông nội chơi, dù lúc đó xưởng đã chuyển sang làm khung nhôm và nhựa nhiều hơn là tre. Có một góc nhỏ vẫn còn giữ vài bó tre cũ, không ai đụng tới, tôi hay ngồi đó nghịch, uốn thử vài thanh cho vui. Không ngờ giờ đây lại được đứng trong một xưởng còn giữ nguyên vẹn cả quy trình như thế này." Giọng anh mang theo một chút hoài niệm, xen lẫn tiếc nuối mà chính anh cũng không rõ vì sao lại thấy nao lòng đến vậy trước những điều tưởng chừng giản đơn.

Uyển Chi lặng lẽ quan sát anh, nhận ra trong ánh mắt Thiên Vũ có một sự rung động thật sự trước những giá trị thủ công mà gia đình anh, vì lý do nào đó, đã chọn rời bỏ để đi theo con đường công nghiệp hóa. Cô chưa vội tin tưởng hoàn toàn, nhưng cũng không thể phủ nhận rằng, sự xuất hiện của người đàn ông này đang khiến cho bức tranh vốn tưởng chừng đơn giản — bên thiện, bên ác — trở nên phức tạp và nhiều chiều hơn hẳn.