Chương 22 — Đèn Lồng Không Tắt

Ngày cuối cùng trước đêm diễu đèn, cả phố cổ Nguyệt Giang như khoác lên mình một tấm áo mới. Từ sáng sớm, người dân khắp nơi đã tự nguyện ra treo đèn lồng trước cửa nhà, không cần ai vận động, như một sự hưởng ứng tự phát trước tinh thần mà xóm nghề đã lan tỏa suốt những tuần qua. Những con hẻm nhỏ vốn quen thuộc bỗng trở nên lung linh hơn hẳn, từng dãy đèn đủ màu sắc, đủ hình dáng treo dọc theo mái hiên, tạo nên một khung cảnh như bước ra từ những câu chuyện cổ tích.

Uyển Chi, trong lúc đi kiểm tra lần cuối các gian hàng, không khỏi xúc động trước sự thay đổi rõ rệt của cả phố. Cô nhớ lại những ngày đầu tiên khởi xướng kế hoạch, khi nhiều người còn hoài nghi, còn lo sợ, giờ đây, nhìn khắp phố rợp trong sắc màu của đèn lồng thủ công, cô cảm nhận được một sức mạnh cộng đồng to lớn mà có lẽ ngay cả bản thân cô cũng không ngờ tới.

"Cháu nhìn kìa," ông Bảy Tuyên chỉ tay về phía một ngôi nhà cổ, nơi một gia đình vốn trước đó khá thờ ơ với kế hoạch giờ cũng đang tất bật treo thêm những chiếc đèn tự làm, dù đơn giản nhưng đầy tâm huyết. "Cái tinh thần này, mới chính là thứ mà tiền bạc không bao giờ mua được."

Buổi trưa, một đoàn học sinh từ trường tiểu học trong phố, do các thầy cô hướng dẫn, kéo tới sân đình để tham gia một buổi học ngoại khóa đặc biệt — học cách làm đèn lồng đơn giản dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân. Tiếng cười nói ríu rít của trẻ con vang khắp sân đình, xen lẫn tiếng hướng dẫn kiên nhẫn của những người thợ lớn tuổi, tạo nên một khung cảnh ấm áp, tràn đầy sức sống.

Uyển Chi đứng quan sát từ xa, trong lòng dâng lên một cảm xúc khó tả. Cô nghĩ tới bà nội, tới những gì bà đã gieo trồng suốt cả cuộc đời, và cảm thấy, dù bà không còn hiện diện để chứng kiến khoảnh khắc này, nhưng tinh thần của bà vẫn đang sống động, vẫn đang tiếp tục truyền cảm hứng cho một thế hệ mới, những đứa trẻ hôm nay có thể sẽ trở thành những nghệ nhân của ngày mai.

Buổi chiều, khi mọi công tác chuẩn bị gần như đã hoàn tất, một chiếc xe tải nhỏ bất ngờ dừng lại trước sân đình, không phải xe của bất kỳ hộ nghề nào trong danh sách. Uyển Chi ra xem, ngạc nhiên khi thấy đó là xe chở hàng của một cửa hàng vật liệu xây dựng lớn trong vùng, người chủ cửa hàng bước xuống, tự giới thiệu và ngỏ ý muốn đóng góp miễn phí toàn bộ số bóng đèn dây và dây điện an toàn để trang trí thêm cho khu vực diễn ra lễ hội.

"Tôi theo dõi câu chuyện của các bạn qua báo đài mấy tuần nay," ông nói, giọng chân thành. "Tôi cũng là người phố cổ, nhìn thấy các bạn kiên trì tới vậy, tôi muốn góp một phần nhỏ, dù không phải dân làm nghề thủ công."

Sự đóng góp bất ngờ ấy khiến Uyển Chi vô cùng xúc động. Cô nhận ra, câu chuyện của xưởng Vạn Nguyệt và cả xóm nghề giờ đây không còn là chuyện riêng của một nhóm nhỏ nữa, mà đã lan tỏa, chạm tới trái tim của nhiều người trong cộng đồng, những người có thể không trực tiếp làm nghề thủ công nhưng vẫn trân trọng những giá trị mà nó đại diện.

Tương phản hoàn toàn với không khí ấm áp, náo nhiệt của phố cổ, tại trụ sở công ty Hàn Phát cách đó không xa, một bầu không khí căng thẳng khác đang diễn ra. Thiên Vũ, tranh thủ giờ nghỉ trưa, ghé qua văn phòng cha để cập nhật tình hình, dù quan hệ giữa hai người vẫn còn nhiều rạn nứt chưa được hàn gắn hoàn toàn.

Ông Vượng ngồi sau bàn làm việc, xung quanh là những màn hình hiển thị số liệu kinh doanh, đối lập hoàn toàn với hình ảnh ấm áp của những chiếc đèn lụa thủ công mà Thiên Vũ vừa rời khỏi. "Ngày mai là đêm diễu đèn của các con phải không?" ông hỏi, giọng ông không rõ là mỉa mai hay thực sự quan tâm.

"Vâng," Thiên Vũ đáp, giữ giọng bình tĩnh. "Cha có muốn tới xem không?"

Ông Vượng im lặng một lúc lâu, ánh mắt ông nhìn ra cửa sổ, nơi có thể thấy xa xa ánh đèn lồng đã bắt đầu lấp lánh khắp phố cổ dù trời chưa tối hẳn. "Cha chưa biết," ông đáp, giọng ông có phần dao động khác hẳn vẻ cứng rắn thường ngày. "Cha cần thêm thời gian."

Thiên Vũ nhìn cha, không thúc ép thêm, chỉ gật đầu. "Con hiểu. Nhưng con hy vọng, dù cha có tới hay không, cha cũng sẽ dành thời gian suy nghĩ thật kỹ về những gì thực sự quan trọng, không chỉ với công ty, mà với cả gia đình mình, với chính lương tâm của cha."

Rời khỏi văn phòng cha, Thiên Vũ cảm thấy trong lòng vừa nặng trĩu vừa có một tia hy vọng mong manh. Anh nhận ra, sự dao động trong ánh mắt cha, dù nhỏ nhoi, cũng là một dấu hiệu tích cực, một dấu hiệu cho thấy những nỗ lực suốt thời gian qua, dù chưa mang lại kết quả trọn vẹn, cũng đã bắt đầu chạm được tới phần nào đó sâu thẳm trong lòng người đàn ông vốn luôn khoác lên mình vẻ ngoài cứng rắn, lạnh lùng ấy.

Trên đường ra khỏi tòa nhà công ty, anh tình cờ gặp mẹ mình, bà Diệu Hạnh, đang đứng đợi ở sảnh, có vẻ như đã đứng đó khá lâu. "Mẹ tới đón con à?" anh hỏi, có chút ngạc nhiên.

"Mẹ muốn gặp con một chút," bà đáp, kéo anh ra một góc yên tĩnh. "Mẹ nghe cha con kể lại chuyện các con đối chất trong buổi họp hôm trước, cũng nghe chuyện con dọn ra ở riêng. Mẹ chỉ muốn nói với con, mẹ tự hào về con, dù có thể cha con chưa nói ra điều đó."

Thiên Vũ nhìn mẹ, cảm động trước lời động viên hiếm hoi ấy. "Con sợ, vì chuyện này mà mẹ sẽ khó xử giữa con và cha."

Bà Diệu Hạnh khẽ lắc đầu, ánh mắt bà kiên định. "Mẹ đã khó xử suốt hơn hai mươi năm rồi, từ ngày mẹ nhận giữ bức thư của bà Tuyết Nga. Giờ đây, khi sự thật đã được đưa ra ánh sáng, mẹ cảm thấy nhẹ nhõm hơn nhiều, dù biết chặng đường phía trước giữa cha con vẫn còn dài. Mẹ chỉ mong, con đừng vì nóng vội mà đóng sập cánh cửa hoàn toàn với cha. Ông ấy cứng đầu, nhưng không phải người vô tâm, chỉ là cần thời gian để chấp nhận rằng mình đã sai."

"Con sẽ cố gắng kiên nhẫn," Thiên Vũ hứa, nắm lấy tay mẹ. "Cảm ơn mẹ, vì tất cả những gì mẹ đã làm, dù âm thầm nhưng luôn đúng lúc."

Bà Diệu Hạnh mỉm cười, vỗ nhẹ vào tay con trai trước khi tiễn anh ra cửa. "Ngày mai, mẹ sẽ tới xem đêm diễu đèn của các con. Dù cha con có đi hay không, mẹ cũng muốn tận mắt chứng kiến điều mà con đã dồn hết tâm huyết để xây dựng."

Lời hứa ấy khiến Thiên Vũ cảm thấy ấm lòng suốt quãng đường trở về phố cổ, như một lời nhắc nhở rằng, dù mối quan hệ với cha vẫn còn nhiều khúc mắc, anh vẫn còn có mẹ, có Uyển Chi, có cả một cộng đồng đang sát cánh, đủ để anh vững tin bước tiếp trên con đường mình đã chọn.

Về tới xưởng Vạn Nguyệt, anh thấy Uyển Chi đang đứng giữa sân, tay cầm chiếc đèn nhỏ chín cánh sen mà cả hai đã cùng nhau hoàn thiện đêm qua, ánh mắt cô ngắm nghía nó dưới ánh nắng chiều với vẻ hài lòng xen lẫn hồi hộp. "Xong rồi," cô nói khi thấy anh bước vào, giọng cô đầy phấn khích. "Chiếc đèn cuối cùng đã hoàn thành, sẵn sàng cho đêm mai."

Thiên Vũ ngắm nhìn chiếc đèn, không giấu được sự trầm trồ trước vẻ đẹp tinh tế của nó, ánh vàng nhạt hòa quyện với sắc hồng truyền thống tạo nên một tổng thể vừa quen thuộc vừa mới mẻ lạ thường. "Đẹp không thể tả," anh nói. "Tôi nghĩ, đây sẽ là chiếc đèn được chú ý nhiều nhất trong đêm mai."

"Tôi hy vọng vậy," Uyển Chi đáp, đặt chiếc đèn trở lại vào hộp gỗ được lót vải mềm cẩn thận để bảo vệ trong suốt một ngày chờ đợi cuối cùng. Cô kể lại cho anh nghe về sự đóng góp bất ngờ từ người chủ cửa hàng vật liệu xây dựng, về đoàn học sinh tới học làm đèn buổi sáng, giọng cô tràn đầy niềm vui khi nhắc tới từng chi tiết nhỏ của một ngày dài nhưng ý nghĩa.

Thiên Vũ cũng kể lại cuộc gặp gỡ với mẹ, về lời hứa bà sẽ tới tham dự đêm mai. Uyển Chi nghe vậy, trong lòng dấy lên một niềm hy vọng mới, không chỉ cho sự thành công của đêm diễu đèn, mà còn cho một tương lai mà ở đó, hai gia đình từng mang trong mình một quá khứ đau buồn có thể tìm thấy con đường hòa giải trọn vẹn, không chỉ dừng lại ở những lời hứa hẹn mong manh.

Tối hôm đó, cả xóm nghề tổ chức một buổi tổng duyệt nhỏ ngay tại sân đình, để đảm bảo mọi khâu từ đoàn diễu hành, thứ tự các gian hàng, cho tới nghi thức thả đèn xuống sông đều diễn ra trơn tru vào ngày mai. Uyển Chi đứng giữa sân, quan sát từng người tập dượt vị trí của mình, lòng cô tràn ngập một cảm giác vừa hồi hộp vừa tự hào khó tả.

Ông Khoan, dù không thể tham gia trực tiếp vào các công đoạn thể chất, vẫn có mặt từ đầu tới cuối, ngồi trên chiếc ghế mây quen thuộc được người ta khiêng ra tận sân đình, quan sát và góp ý cho từng chi tiết nhỏ với kinh nghiệm nhiều năm trong nghề. "Đoàn diễu hành nên đi chậm hơn một chút," ông góp ý khi thấy mọi người tập dượt bước đi quá nhanh. "Đèn lồng cần thời gian để người xem ngắm nhìn, đi vội quá sẽ đánh mất cái đẹp của từng chi tiết."

Mọi người lắng nghe, điều chỉnh lại nhịp bước theo lời khuyên của ông, và quả thực, khi đi chậm rãi hơn, cả đoàn diễu hành toát lên một vẻ trang nghiêm, thong thả đúng như tinh thần mà một lễ hội tôn vinh nghề thủ công truyền thống cần có. Buổi tổng duyệt kết thúc muộn, nhưng không ai tỏ ra mệt mỏi, tất cả đều tràn đầy năng lượng và sự háo hức chờ đợi khoảnh khắc quan trọng sẽ diễn ra vào tối mai.