Chương 14 — Đội Robot Làng Gió

"Tải xong rồi!" Uyên Nhi reo lên trên đỉnh đồi Trạm, giơ cao điện thoại đã tắt chế độ tiết kiệm pin, màn hình hiện một file PDF dày hai mươi trang: thể lệ chính thức của Cuộc thi Robot Sáng tạo Học Đường khu vực miền núi phía Bắc, do Trung tâm STEM Bắc Nguyên phối hợp Sở Giáo dục tổ chức.

Cả đội xúm lại quanh màn hình nhỏ, chen chúc nhau đọc từng dòng. Khánh Đan lướt nhanh qua phần giới thiệu, dừng lại ở trang mô tả thử thách chính, đọc to cho cả nhóm cùng nghe.

"Robot phải tự hành vượt qua một địa hình mô phỏng đường mòn miền núi, gồm đoạn dốc nghiêng mười lăm độ, một khúc cua chữ Z, và một đoạn nền sỏi gồ ghề." Cô đọc, giọng chậm rãi để mọi người kịp hình dung. "Sau khi vượt địa hình, robot phải gắp được ba khối gỗ đại diện cho nông sản — màu đỏ, xanh, vàng — thả đúng vào ba giỏ phân loại tương ứng màu. Tổng thời gian tối đa ba phút. Mỗi khối gắp đúng màu được hai mươi điểm, gắp sai màu bị trừ mười điểm, làm rơi khối giữa chừng không tính điểm nhưng không bị trừ."

"Vậy là mình cần cảm biến màu nữa à cô?" Gia Hân hỏi, cau mày tính toán trong đầu những gì cần bổ sung.

"Hoặc cách nào đó để phân biệt màu mà không cần cảm biến màu đắt tiền." Khánh Đan đáp, lướt tiếp xuống trang có bảng xếp hạng các đội tham gia năm ngoái, kèm ảnh chụp một vài đội mạnh nhất.

Cả nhóm im bặt khi nhìn thấy bức ảnh đầu tiên: một chiếc robot bốn bánh sơn màu bạc bóng loáng, tay gắp làm bằng nhôm CNC cắt chính xác đến từng milimet, gắn hẳn một màn hình LCD nhỏ hiển thị trạng thái pin, đứng cạnh sáu học sinh mặc đồng phục đội tuyển in logo, phía sau là banner ghi tên đơn vị: Trường THCS-THPT Chuyên Kim Long, thành phố Yên Bình — đội vô địch hai năm liên tiếp.

"Cái này…" Nam lên tiếng trước, giọng chùng hẳn xuống, khác hẳn vẻ tự tin thường ngày. "Cái này người ta làm bằng máy cắt kim loại chuyên nghiệp chứ không phải hàn tay như mình đâu."

Phong cầm điện thoại lên xem kỹ hơn, ngón tay lướt phóng to bức ảnh, nhìn từng chi tiết của tay gắp robot đối thủ. "Tay gắp này chắc dùng động cơ bước, chính xác hơn servo của mình nhiều. Với khung này chắc chắn không phải nhôm cắt tay, phải có máy mới cắt được đường thẳng đều như vậy."

Không khí trên đỉnh đồi chùng xuống rõ rệt. Uyên Nhi cụp mắt nhìn xuống cuốn sổ vẽ trong lòng, những nét vẽ tỉ mỉ của em bỗng dưng trông thật khiêm tốn so với bức ảnh robot bóng loáng vừa xem. Gia Hân im lặng, không nói gì, chỉ cắn nhẹ môi dưới, một thói quen của cô mỗi khi cảm thấy áp lực.

Khánh Đan nhìn cả nhóm, nhận ra đây chính là khoảnh khắc quyết định liệu tinh thần vừa được xây dựng trong hai tháng qua có đủ vững để đối mặt với thực tế phũ phàng này hay không.

"Cô muốn hỏi một câu." Cô nói, giọng chắc chắn. "Nếu so về trang thiết bị, tụi mình chắc chắn thua xa. Không cần bàn cãi điều đó. Nhưng cô hỏi các em, tụi mình đăng ký cuộc thi này để làm gì? Để thắng đội Kim Long, hay để chứng minh một điều gì đó khác?"

Không ai trả lời ngay. Gió thổi mạnh qua cột phát sóng cũ, tạo ra tiếng vo ve quen thuộc.

"Em nghĩ…" Phong lên tiếng, chậm rãi, như đang tự tìm câu trả lời trong lúc nói. "Em nghĩ tụi mình đăng ký để xem tụi mình làm được đến đâu, không phải để so với ai hết. Nếu cứ nhìn cái robot bóng loáng kia mà sợ, thì thà đừng đi luôn."

"Đúng vậy." Gia Hân gật đầu, ngẩng lên, ánh mắt đã lấy lại phần nào sự vững vàng. "Với lại, robot của họ đẹp, nhưng đẹp không có nghĩa là thắng chắc. Đề thi năm nay có đoạn địa hình sỏi gồ ghề, robot bốn bánh cứng như vậy chưa chắc đã vượt qua ngon lành, còn robot của mình có bánh bọc cao su, bám đường tốt hơn."

Khánh Đan mỉm cười, cảm giác nhẹ nhõm dâng lên khi thấy chính học sinh của mình tự tìm ra lý lẽ để vực dậy tinh thần, không cần cô phải nói thêm lời động viên nào.

Gia Hân kéo xuống thêm, tìm thấy một đường dẫn video phỏng vấn ngắn đội vô địch năm ngoái đăng trên trang cuộc thi. Cô bấm phát, cả nhóm chụm đầu lại xem, âm thanh phát ra nhỏ xíu từ chiếc loa điện thoại.

Trong video, một cậu học sinh trạc tuổi Nam, dáng người cao ráo, đeo kính, mặc áo đồng phục đội tuyển phẳng phiu, đang trả lời phỏng vấn với vẻ tự tin của người đã quen đứng trước ống kính. "Đội em tập luyện mỗi ngày ba tiếng tại phòng lab riêng của trường, có thầy cô kỹ sư từ trường đại học về hướng dẫn hai buổi một tuần." Cậu nói, giọng rành mạch. "Năm nay tụi em đặt mục tiêu giữ vững ngôi vô địch, và cải tiến tốc độ gắp vật nhanh hơn năm ngoái ít nhất hai mươi phần trăm."

"Tên gì đó cô?" Nam hỏi, mắt vẫn dán vào màn hình.

Gia Hân kéo xuống đọc chú thích video. "Trịnh Anh Khoa, đội trưởng đội Kim Long."

"Nghe đã thấy giỏi rồi." Nam lẩm bẩm, không giấu được chút ghen tị lẫn nể phục trong giọng nói.

"Giỏi thật, nhưng giỏi không có nghĩa là không thể vượt qua." Khánh Đan nói, đóng video lại trước khi cả nhóm kịp xem thêm và càng thêm hoang mang. "Cô đọc kỹ thể lệ rồi, không có điều khoản nào cấm dùng linh kiện tái chế, miễn robot hoạt động đúng chức năng và an toàn. Nghĩa là về mặt luật chơi, tụi mình hoàn toàn công bằng với họ, chỉ khác nhau ở nguồn lực thôi."

"Còn phần gắp vật theo màu thì sao?" Uyên Nhi hỏi, giọng đã bớt lo lắng hơn một chút. "Mình không có cảm biến màu, làm sao phân biệt được khối đỏ, xanh, vàng?"

Cả nhóm quay sang nhìn Khánh Đan, chờ đợi câu trả lời. Nhưng lần này, cô lắc đầu, không đưa ra đáp án ngay.

"Cô cũng chưa biết." Cô thành thật. "Đó chính là bài toán tụi mình phải giải trong những tuần tới. Nhưng cô tin, nếu tụi mình tìm được cách tận dụng chính những thứ mình có sẵn — giống như cách tụi mình đã làm với cái mô-tơ máy in, cái cảm biến từ điều khiển ti vi hỏng — mình sẽ tìm ra cách, có khi còn thông minh hơn cách người ta dùng cảm biến màu đắt tiền."

Nam đứng dậy, phủi bụi quần, ánh mắt đã lấy lại vẻ ngang tàng quen thuộc, dù giọng vẫn còn chút dè dặt. "Vậy deadline đăng ký là bao giờ ạ?"

Khánh Đan kéo màn hình xuống, tìm đến trang cuối cùng của bản thể lệ. "Mười ngày nữa."

"Mười ngày để đăng ký, còn bao lâu để thi?"

"Sáu tuần, tính từ ngày đăng ký thành công đến ngày thi chính thức."

Nam huýt sáo khẽ, không phải vì lo lắng, mà như một cách tự trấn an bản thân trước một con số nghe có vẻ ngắn ngủi đến đáng sợ. "Vậy thì khỏi phải bàn nhiều nữa, đăng ký luôn đi cô, càng để lâu càng mất thời gian."

Khánh Đan nhìn cả bốn gương mặt trẻ con đang đứng trên đỉnh đồi lộng gió, ánh mắt mỗi người mang một sắc thái khác nhau — sự lo lắng còn sót lại của Uyên Nhi, sự quyết tâm cứng cỏi của Gia Hân, ánh nhìn tính toán của Phong đã bắt đầu hình dung những cải tiến cần làm, và sự bốc đồng đầy nhiệt huyết của Nam — nhưng tất cả đều hướng về một điểm chung duy nhất.

Cô mở lại biểu mẫu đăng ký trên laptop, gõ nốt những ô thông tin còn thiếu, tay hơi run khi đặt ngón tay lên nút gửi.

"Sáu tuần." Cô nói, vừa như nhắc nhở cả nhóm, vừa như nhắc nhở chính mình. "Từ giờ, mỗi ngày đều quý."

Cô nhấn nút gửi. Trên màn hình hiện dòng chữ xác nhận: "Đăng ký thành công — Đội Gió Núi, Trường THCS Lộng Phong." Không có pháo hoa, không có tiếng vỗ tay ầm ĩ, chỉ có tiếng gió vẫn rít đều qua cột phát sóng cũ, và bốn đứa trẻ đứng lặng nhìn dòng chữ đó trên màn hình nhỏ, như đang nhìn thấy tên mình được khắc lên một cánh cửa vừa mở ra, dẫn vào một khoảng không chưa ai trong số họ từng bước chân tới.

Xuống núi, cả nhóm ghé thẳng qua phòng làm việc của thầy Nghĩa để báo tin, không phải vì bắt buộc, mà vì tất cả đều muốn ông là người đầu tiên ngoài đội biết chuyện. Thầy Nghĩa nghe xong, im lặng một lúc, rồi mở ngăn kéo bàn, lấy ra một tờ đơn xin kinh phí công tác phí đã điền sẵn một nửa từ trước, đẩy về phía Khánh Đan.

"Tôi tính trước rồi, sợ cô quên." Ông nói, giọng cố tỏ ra thản nhiên nhưng không giấu được vẻ hào hứng thấp thoáng. "Xe đưa đón, tôi xin được kinh phí công tác phí giáo viên hướng dẫn học sinh dự thi, không nhiều, nhưng đủ tiền xăng xe với ăn uống dọc đường. Còn khoản khác, cô vẫn phải tự lo như đã cam kết."

Khánh Đan cầm tờ đơn, không nói được gì trong vài giây, chỉ gật đầu cảm ơn. Đó là lần đầu tiên kể từ buổi họp đầu tiên đầy dè dặt, thầy Nghĩa chủ động làm điều gì đó vượt ra ngoài ba điều kiện ông từng đặt ra, và với một người thực tế như ông, hành động đó có sức nặng hơn bất cứ lời chúc mừng nào.

Tối hôm đó, Khánh Đan nhắn tin cho Hạnh, kèm ảnh chụp màn hình xác nhận đăng ký: "Đội tao chính thức có tên trong danh sách thi đấu rồi. Sáu tuần nữa, tao sẽ dẫn bốn đứa học trò của tao đi đấu với những trường có phòng lab riêng, có kỹ sư đại học về dạy hai buổi một tuần. Nghe có vẻ điên rồ, nhưng tao chưa từng thấy mình muốn làm gì đó đến vậy kể từ ngày rời NovaTech."