Chương 15 — Đội Robot Làng Gió

Thầy Nghĩa đặt hai tờ lịch cạnh nhau trên bàn làm việc, xoay chúng về phía Khánh Đan để cô nhìn cho rõ. Một tờ là lịch tập luyện đội robot cô vừa trình lên tuần trước, kín đặc các buổi chiều thứ Ba, thứ Năm, và cả thứ Bảy trong sáu tuần tới. Tờ còn lại là lịch kiểm tra học kỳ hai của toàn trường, do phòng giáo vụ vừa chốt sáng nay.

"Cô nhìn kỹ đi." Ông nói, giọng không còn gay gắt như buổi họp đầu tiên, nhưng vẫn mang một sự nghiêm túc rõ rệt. "Tuần thứ tư và thứ năm trong lịch tập luyện của cô, trùng khít với tuần ôn thi học kỳ của khối 9. Ngày thi chính thức cách ngày thi đấu robot đúng bốn ngày."

Khánh Đan nhìn hai tờ lịch chồng lên nhau, cảm giác như một khối đá vừa rơi xuống bụng. Cô đã tính toán rất kỹ lịch trình kỹ thuật — bao nhiêu tuần để hoàn thiện cảm biến, bao nhiêu tuần để thử nghiệm tay gắp — nhưng cô đã hoàn toàn quên kiểm tra chéo với lịch thi học kỳ của trường, một sai sót cơ bản mà cô tự trách mình ngay lập tức.

"Em xin lỗi thầy, em đã không kiểm tra kỹ." Cô nói thẳng, không tìm cách biện minh.

"Tôi không trách cô về việc đó." Thầy Nghĩa nói, ngồi xuống ghế, giọng chậm lại. "Nhưng cô hiểu tình huống này khó xử thế nào không? Nam với Gia Hân đều là học sinh lớp 9, đang trong giai đoạn quan trọng nhất của cả năm học. Nếu hai tuần cuối cùng trước khi thi đấu, các em vẫn dồn sức tập luyện đến tối mịt, tôi thật sự lo điểm thi học kỳ của các em sẽ bị ảnh hưởng nặng."

"Em hiểu ạ."

"Tôi đã cân nhắc rồi." Thầy Nghĩa nói, và Khánh Đan nhận ra đây không phải một cuộc trò chuyện ông vừa nghĩ ra, mà là điều ông đã suy tính từ trước khi gọi cô vào phòng. "Tôi định yêu cầu tạm dừng hoàn toàn việc tập luyện trong hai tuần đó, chỉ nối lại sau khi thi học kỳ xong. Như vậy các em còn đúng bốn ngày để chuẩn bị cho cuộc thi, ít, nhưng ít nhất không ảnh hưởng đến việc học."

Khánh Đan cảm thấy một cơn hoảng loạn dâng lên trong lòng. Bốn ngày cuối để hoàn thiện một con robot đang còn dở dang phần cảm biến màu, phần tay gắp vẫn chưa ổn định hoàn toàn — đó gần như là một bản án tử cho cơ hội cạnh tranh nghiêm túc của cả đội. Nhưng cô cũng hiểu, lo lắng của thầy Nghĩa không phải vô căn cứ, và phản đối ông ngay lúc này chỉ khiến mọi chuyện thêm căng thẳng.

"Thầy cho em một ngày suy nghĩ được không ạ?" Cô hỏi. "Em muốn tìm một giải pháp khác, không phải dừng hẳn, nhưng vẫn đảm bảo các em không sao nhãng ôn thi."

Thầy Nghĩa nhìn cô một lúc, rồi gật đầu. "Một ngày. Nhưng cô Đan, tôi nói thẳng, nếu cô không tìm ra giải pháp nào thuyết phục hơn phương án của tôi, tôi sẽ giữ quyết định tạm dừng, không có ngoại lệ."

***

Tối đó, Khánh Đan gọi cả đội đến kho sớm hơn thường lệ, trình bày thẳng tình huống, không giấu giếm bất cứ điều gì. Cả bốn đứa trẻ im lặng nghe, gương mặt Gia Hân và Nam — hai người trực tiếp chịu ảnh hưởng — hiện rõ vẻ lo lắng.

"Nếu dừng hai tuần, mình có kịp không cô?" Phong hỏi, dù đã đoán được câu trả lời.

"Rất khó." Khánh Đan thành thật. "Tay gắp vẫn chưa ổn định, phần phân biệt màu vẫn chưa có giải pháp cuối cùng. Bốn ngày không đủ để hoàn thiện cả hai."

"Vậy mình phải tìm cách khác để thầy Nghĩa yên tâm mà vẫn cho tụi mình tập." Gia Hân nói, giọng đã lấy lại sự bình tĩnh thường thấy, đầu óc cô hoạt động nhanh như mỗi khi đối diện với một bài toán khó. "Cô ơi, hay là mình đề nghị thế này: hai tuần đó, tụi em vẫn tập, nhưng đổi cách tập — ban ngày ôn thi nghiêm túc, buổi tối chỉ tập một tiếng thay vì chín mươi phút, và ai có điểm kiểm tra thử nào dưới mức trung bình khá thì tự động nghỉ buổi đó để ôn bù."

"Đó là một đề xuất tốt." Khánh Đan gật đầu, ghi nhanh vào sổ. "Nhưng cô nghĩ thầy Nghĩa sẽ hỏi ai giám sát chuyện này, ai đảm bảo các em thực sự ôn thi nghiêm túc trong thời gian còn lại."

"Em giám sát được." Gia Hân nói, không chút do dự. "Em học đều tất cả các môn, em có thể kèm thêm cho Nam với Phong vào buổi trưa, vừa giúp các bạn ôn thi, vừa không tốn thêm thời gian buổi tối."

Nam nhướn mày nhìn cô, nửa đùa nửa thật. "Bạn kèm học cho tôi á? Bạn không sợ tôi dốt quá kèm không nổi à?"

"Sợ chứ." Gia Hân đáp tỉnh bơ, khiến cả nhóm bật cười, không khí căng thẳng dịu bớt đi phần nào. "Nhưng thà thử còn hơn để bạn thi trượt vì mải tập robot, rồi thầy Nghĩa cấm tiệt cả đội luôn."

Khánh Đan nhìn cả nhóm tự bàn bạc, tự đưa ra giải pháp mà không cần cô phải gợi ý nhiều, một cảm giác vừa nhẹ nhõm vừa tự hào len vào lòng cô. Đây chính xác là điều cô từng hy vọng khi bắt đầu — không chỉ dạy các em kỹ thuật, mà còn để các em học cách tự tổ chức, tự chịu trách nhiệm với chính lựa chọn của mình.

"Cô sẽ trình bày phương án này với thầy Nghĩa." Cô nói. "Nhưng cô cần các em hứa một điều: đây không phải lời hứa suông để thuyết phục thầy, mà phải làm thật, nghiêm túc như đã nói."

Cả bốn đứa trẻ đồng thanh gật đầu.

***

Hôm sau, khi Khánh Đan trình bày phương án chi tiết — kèm theo cam kết viết tay có chữ ký của cả bốn học sinh, một ý tưởng của chính Uyên Nhi đề xuất để tăng thêm sức nặng cho lời hứa — thầy Nghĩa đọc đi đọc lại tờ giấy khá lâu, ánh mắt dừng lại ở phần chữ ký nguệch ngoạc của từng em.

"Gia Hân kèm học cho Nam với Phong à?" Ông hỏi, có chút ngạc nhiên.

"Dạ." Khánh Đan đáp. "Và em ấy tự đề xuất, không phải em gợi ý."

Thầy Nghĩa gật đầu chậm, đặt tờ giấy xuống bàn, im lặng một lúc lâu trước khi lên tiếng. "Được. Tôi đồng ý thử phương án này. Nhưng tôi sẽ tự mình kiểm tra điểm kiểm tra thử của cả bốn em vào cuối mỗi tuần, không thông qua cô, không thông qua giáo viên chủ nhiệm. Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy phương án này không hiệu quả, tôi lập tức quay lại quyết định ban đầu, không cần bàn thêm."

"Em đồng ý." Khánh Đan nói, cúi đầu cảm ơn.

Ông nhìn cô, rồi bất chợt hỏi một câu không liên quan trực tiếp đến lịch trình. "Cô Đan, cô có bao giờ nghĩ mình đang đặt cược quá nhiều vào bốn đứa trẻ này không?"

Khánh Đan khựng lại trước câu hỏi, rồi trả lời, chậm nhưng chắc chắn. "Em nghĩ em đang đặt cược đúng bằng những gì các em đã đặt cược vào chính bản thân mình, thầy ạ. Không hơn, không kém."

Thầy Nghĩa không nói gì thêm, chỉ gật đầu, ký tên xác nhận vào bản cam kết, rồi đẩy nó qua bàn trả lại cho cô — một tờ giấy nhỏ, nhưng trong tay Khánh Đan lúc đó, nó nặng như một cánh cửa vừa được hé mở thêm một lần nữa, mong manh nhưng chưa hề đóng lại.

***

Hai tuần ôn thi diễn ra đúng như cam kết. Mỗi buổi trưa, dưới bóng cây bàng cạnh sân trường, Gia Hân trải chiếc chiếu nhỏ, ngồi kèm Nam và Phong ôn lại công thức Toán, những đoạn văn mẫu cho môn Văn, cách trình bày bài Hóa sao cho không mất điểm oan vì thiếu bước. Nam ban đầu tỏ ra bất cần, gạch bừa vài phép tính rồi than "khó quá không làm được", nhưng Gia Hân không nản, cô đổi cách giải thích mỗi bài toán bằng một ví dụ liên quan đến cơ khí — quy đổi tỷ lệ bánh răng thành bài toán tỷ lệ thức, tính lực kéo dây curoa thành bài toán về lực trong Vật lý — và nhận ra Nam học nhanh hẳn lên khi bài toán gắn liền với thứ cậu đã quen thuộc.

"Vậy hồi giờ tôi ghét môn Toán không phải vì tôi dốt, mà vì chả ai chỉ tôi kiểu này." Nam nói một buổi trưa, sau khi giải đúng liền ba bài tỷ lệ thức liên tiếp, giọng đầy ngạc nhiên về chính mình.

"Không ai dốt hết, chỉ là mỗi người cần một cách giải thích khác nhau thôi." Gia Hân đáp, gấp lại cuốn vở, không giấu được vẻ hài lòng của một người giáo viên nhỏ tuổi vừa tìm ra đúng chìa khóa cho học trò của mình.

Buổi tối, đúng như cam kết, cả đội chỉ tập trung đúng một tiếng, không hơn một phút, tập trung giải quyết từng vấn đề kỹ thuật nhỏ thay vì chạy thử toàn bộ quy trình tốn thời gian. Khánh Đan để ý thấy hiệu suất làm việc trong một tiếng ngắn ngủi đó, kỳ lạ thay, lại cao hơn hẳn so với những buổi chín mươi phút trước kia — có lẽ vì mọi người biết rõ thời gian có hạn nên tập trung tuyệt đối, không còn những phút tán gẫu ngoài lề như trước.

Cuối tuần đầu tiên, khi thầy Nghĩa tự mình xuống lớp kiểm tra điểm bài thi thử của cả bốn em, ông nhận được kết quả khiến chính ông cũng phải nhướn mày ngạc nhiên: điểm Toán của Nam tăng đáng kể so với bài kiểm tra trước đó, không phải vì cậu đột nhiên trở thành học sinh giỏi, nhưng đủ để vượt qua ngưỡng lo ngại ban đầu của ông. Ông không nói gì với Khánh Đan về việc đó, chỉ gấp tờ điểm lại, cất vào ngăn bàn, nhưng từ tuần đó trở đi, ông không hỏi thêm câu nào về việc dừng tập luyện nữa.