Chương 10 — Sổ Nợ Cuối Hẻm

Diệu tới văn phòng đăng ký giao dịch bảo đảm của quận ngay khi vừa mở cửa buổi sáng, tay cầm sẵn đơn xin tra cứu đã điền đầy đủ theo hướng dẫn từ hôm trước, cùng giấy tờ tùy thân và giấy ủy quyền tạm thời do luật sư Khoa soạn giúp, dựa trên quan hệ con gái ruột của người đứng tên hợp đồng.

Nhân viên tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra kỹ lưỡng từng loại giấy tờ trước khi nhập thông tin vào hệ thống tra cứu. Diệu đứng chờ, tim đập thình thịch, cảm giác như đang chờ đợi một kết quả xét nghiệm y tế quan trọng chứ không đơn thuần là một thủ tục hành chính.

“Cô Trần Thị Hạnh, đúng không?” nhân viên hỏi lại, mắt vẫn dán vào màn hình máy tính.

“Dạ đúng,” Diệu đáp, giọng cô căng thẳng.

Sau vài phút chờ đợi tưởng chừng như vô tận, nhân viên quay lại, đưa cho Diệu một tờ kết quả in ra. “Không có hồ sơ đăng ký giao dịch bảo đảm nào đứng tên người này trong hệ thống của chúng tôi,” cô nói, giọng đều đều theo đúng thủ tục.

Diệu cầm tờ giấy, đọc đi đọc lại để chắc chắn mình không hiểu nhầm. Không có hồ sơ đăng ký. Điều đó có nghĩa là, dù trong hợp đồng ghi rõ quán cơm được dùng làm tài sản thế chấp, về mặt pháp lý chính thức, việc thế chấp ấy chưa từng được đăng ký hợp lệ theo đúng quy định của pháp luật.

Cô cảm ơn nhân viên, bước ra khỏi văn phòng với một cảm giác vừa nhẹ nhõm vừa hoang mang. Nhẹ nhõm vì đây có thể là một điểm yếu quan trọng trong hồ sơ của Kim Phát, nhưng hoang mang vì cô không hiểu tại sao một công ty có vẻ chuyên nghiệp, với hợp đồng in ấn bài bản, lại bỏ sót một thủ tục quan trọng như vậy — trừ khi họ cố tình không đăng ký, biết rằng nếu đăng ký chính thức, hồ sơ sẽ bị soi xét kỹ hơn.

Cô gọi ngay cho luật sư Khoa, báo cáo kết quả. Ông nghe xong, giọng có phần phấn khích hơn thường lệ. “Đây là một tin tốt, cô Diệu à. Không có đăng ký giao dịch bảo đảm nghĩa là về mặt pháp lý, họ không thể ngay lập tức thực hiện quyền xử lý tài sản thế chấp như đe dọa ban đầu. Điều này cho chúng ta thêm thời gian và một vị thế đàm phán tốt hơn nhiều.”

“Vậy giờ con nên làm gì tiếp ạ?” Diệu hỏi.

“Cô cứ giữ nguyên tờ kết quả tra cứu này, đây là bằng chứng quan trọng,” luật sư Khoa dặn dò. “Khi người của Kim Phát liên hệ lại, cô có thể đưa ra thông tin này để yêu cầu họ làm rõ, đồng thời câu giờ thêm thời gian để tìm hiểu sâu hơn về nguồn gốc khoản vay, đặc biệt là về chữ ký mà cô nghi ngờ.”

Diệu cảm ơn ông, cúp máy, cảm thấy như vừa được tiếp thêm một luồng sinh khí mới giữa những ngày u ám vừa qua. Cô quay lại quán với tâm trạng phấn chấn hơn hẳn, kể lại ngay cho chú Tư nghe về kết quả tra cứu.

“Vậy là mình có cơ hội rồi,” chú Tư nói, gương mặt ông cũng giãn ra đôi chút. “Nhưng con vẫn phải cẩn thận, tụi cho vay kiểu này đôi khi không chơi theo luật, có thể dùng biện pháp khác để gây áp lực ngoài con đường pháp lý.”

Lời cảnh báo ấy khiến Diệu chợt nhớ lại ánh mắt lạnh lùng của người thu nợ tên Đức, và cô không khỏi rùng mình trước viễn cảnh về những "biện pháp khác" mà chú Tư vừa ám chỉ.

Buổi chiều, Diệu dành thời gian tiếp tục đối chiếu cuốn sổ nợ cũ với sổ sách hiện tại, cố gắng hoàn thiện bức tranh tài chính đầy đủ nhất có thể trước khi phải đối mặt trực tiếp với đại diện Kim Phát lần nữa. Cô nhận ra, càng đào sâu vào những con số, cô càng hiểu rõ hơn về tính cách của mẹ mình — một người phụ nữ sẵn sàng hy sinh sự an toàn tài chính của bản thân để giúp đỡ người khác, nhưng cũng chính vì thế mà trở nên dễ tổn thương trước những kẻ có ý đồ xấu, những kẻ biết cách lợi dụng lòng tốt và sự cả tin của bà.

Cô lật tới trang cuối cùng ghi khoản vay Kim Phát, nhìn kỹ lại ngày tháng ký kết — mười lăm tháng mười một năm ngoái. Cô cố nhớ lại, khoảng thời gian đó có sự kiện gì đặc biệt xảy ra với gia đình mình không, nhưng không thể nhớ ra bất kỳ điều gì đáng chú ý mẹ từng kể qua điện thoại.

Cô quyết định gọi cho cô Sương, em gái của mẹ, người hiện đang sống ở một tỉnh khác, hiếm khi liên lạc thường xuyên nhưng vẫn giữ mối quan hệ gia đình. Có lẽ, cô nghĩ, dì Sương sẽ biết điều gì đó về khoảng thời gian ấy mà cô chưa nắm được.

“Dì Sương ơi, dì khỏe không?” Diệu mở lời sau khi thông báo ngắn gọn về tình hình sức khỏe của mẹ khiến dì không khỏi bàng hoàng, xúc động.

Sau khi trấn an dì đôi chút, Diệu hỏi thăm. “Dì có nhớ khoảng tháng mười một năm ngoái, mẹ con có gặp chuyện gì bất thường không? Con thấy có vẻ mẹ gặp khó khăn tài chính lớn vào khoảng thời gian đó.”

Dì Sương im lặng một lúc, cố nhớ lại. “Để dì nhớ coi... à, dì nhớ rồi, khoảng thời gian đó cửa hàng gạo lớn nhất khu vực đột ngột đóng cửa, nợ tiền của rất nhiều tiểu thương nhỏ, trong đó có má con. Chắc má con bị mất một khoản vốn lớn, phải xoay xở vay mượn để duy trì quán.”

Diệu ghi vội thông tin này vào sổ, cảm thấy như vừa tìm được thêm một mảnh ghép quan trọng. Có lẽ, khoản vay Kim Phát không phải xuất phát từ một nhu cầu bất minh nào, mà đơn giản chỉ là hậu quả của một biến cố kinh doanh không may, khiến mẹ cô trong lúc túng quẫn đã tìm tới một nguồn vay không chính thống mà không kịp cân nhắc kỹ các rủi ro pháp lý đi kèm.

“Cảm ơn dì nhiều lắm,” Diệu nói, cảm thấy nhẹ nhõm hơn một phần vì đã có thêm một mảnh ghép hợp lý cho bức tranh tổng thể, dù những câu hỏi khác — về chú Tư, về "đứa bé" trong lá thư, về chiếc chìa khóa lạ — vẫn còn nguyên đó, chờ đợi được giải đáp.

Cô gấp cuốn sổ, nhìn ra khoảng sân quán đang dần tối lại khi hoàng hôn buông xuống, cảm nhận rõ ràng rằng, dù mỗi ngày trôi qua đều mang tới thêm một vài mảnh ghép mới, bức tranh toàn cảnh về gia đình cô vẫn còn rất xa mới có thể được ghép lại hoàn chỉnh — và cô biết, hành trình tìm kiếm sự thật này mới chỉ đang ở giai đoạn khởi đầu.

Dì Sương, trước khi cúp máy, còn dặn dò thêm một câu khiến Diệu phải suy nghĩ. “Con à, hồi đó dì có nghe má con than thở qua điện thoại một lần, nói có người quen giới thiệu chỗ vay tiền nhanh, không cần thế chấp nhiều thủ tục. Dì có khuyên má con cẩn thận, kiểu vay đó thường lãi cắt cổ, nhưng má con nói đang gấp quá, không còn lựa chọn nào khác.”

“Người quen nào giới thiệu vậy dì?” Diệu hỏi ngay, cảm giác một mảnh ghép mới sắp lộ diện.

“Dì không nhớ rõ tên,” dì Sương đáp, giọng có phần áy náy vì không giúp được nhiều hơn. “Hình như má con nói là người quen biết qua một người bạn làm ăn gì đó, dì cũng không hỏi kỹ, lúc đó đâu nghĩ chuyện gì nghiêm trọng.”

Cúp máy với dì Sương, Diệu ngồi lặng suy nghĩ về chi tiết "người quen giới thiệu" ấy. Nếu đúng như vậy, khoản vay Kim Phát không phải mẹ cô tự tìm tới một cách ngẫu nhiên, mà có ai đó trong vòng quan hệ của bà đã chủ động giới thiệu, đưa đường dẫn lối cho bà tới với một nguồn vay đầy rủi ro như vậy vào đúng lúc bà đang túng quẫn nhất.

Câu hỏi mới nảy sinh trong đầu Diệu: người quen đó là ai, và liệu họ có vô tình hay cố ý đẩy mẹ cô vào một cái bẫy tài chính được sắp đặt từ trước?

Cô mở lại danh bạ điện thoại cũ của mẹ, loại điện thoại nắp gập đời cũ mà bà vẫn dùng, hiện đang được cất trong ngăn kéo ở nhà vì mẹ đã chuyển sang dùng điện thoại thông minh vài năm gần đây nhưng vẫn giữ lại máy cũ vì thói quen. Cô lục tìm trong danh bạ, tìm những số điện thoại lạ, không có tên lưu rõ ràng, ghi chú lại từng số để sau này có thời gian sẽ gọi thử xác minh.

Chú Tư, thấy cô cặm cụi với chiếc điện thoại cũ, ghé lại hỏi thăm. “Con tìm gì vậy?”

“Con đang cố tìm coi ai đã giới thiệu mẹ vay tiền Kim Phát,” Diệu đáp, không ngẩng lên. “Dì Sương nói có người quen giới thiệu, con muốn biết đó là ai.”

Chú Tư im lặng một lúc, gương mặt ông thoáng qua một biểu cảm khó đọc. “Để chú cũng hỏi thăm thử coi,” ông nói, giọng ông có phần chậm hơn bình thường. “Biết đâu chú nghe ngóng được gì từ mấy mối quen trong hẻm.”

Diệu gật đầu, cảm ơn ông, nhưng cô không khỏi để ý tới sự thay đổi nhỏ trong thái độ của ông mỗi khi câu chuyện chạm tới nguồn gốc của khoản vay này — một sự dè dặt tinh tế mà cô ngày càng chắc chắn không phải do cô tưởng tượng ra.

Đêm đó, trước khi ngủ, Diệu viết thêm vào tờ giấy tổng hợp manh mối của mình một dòng mới: "Ai giới thiệu mẹ vay Kim Phát? Có liên quan gì tới chú Tư không?" Cô nhìn dòng chữ ấy một lúc lâu, cảm thấy có gì đó nặng nề trong việc phải nghi ngờ chính người đàn ông đã luôn tốt bụng, tận tụy với gia đình cô suốt bao năm qua, nhưng cô biết, để tìm ra sự thật trọn vẹn, cô không thể để tình cảm cá nhân che mờ đi sự tỉnh táo cần thiết trong quá trình điều tra của chính mình.

Cô tắt đèn, nằm xuống, nhưng giấc ngủ vẫn chưa chịu tới ngay. Trong bóng tối, cô lắng nghe tiếng quạt trần quay đều đều, tiếng xe máy thi thoảng chạy ngang đầu hẻm, và tự hỏi liệu ngày mai, khi mặt trời lên, cô sẽ tìm ra thêm được bao nhiêu mảnh ghép nữa của bức tranh gia đình mình — một bức tranh mà cô bắt đầu nhận ra, càng nhìn kỹ, càng phức tạp hơn nhiều so với những gì một đứa con gái bình thường có thể tưởng tượng được về cha mẹ mình.