Chương 7 — Sổ Nợ Cuối Hẻm

Người đàn ông bước vào quán đúng giờ trưa cao điểm, khi Diệu đang bận rộn múc cơm cho một dãy khách đang xếp hàng chờ. Ông ta mặc áo sơ mi trắng phẳng phiu, đeo kính gọng vàng, tay xách một chiếc cặp da đen bóng loáng — trông không giống bất kỳ vị khách quen nào của quán, và cũng không có vẻ gì là tới để ăn cơm.

“Xin lỗi, cô là Diệu, con gái cô Hạnh phải không?” ông ta hỏi, giọng lịch sự nhưng có gì đó khiến Diệu ngay lập tức cảm thấy bất an.

“Dạ đúng, anh cần gì ạ?” Diệu đáp, tay vẫn cầm muỗng canh, cố giữ vẻ bình thường trước mặt khách hàng đang đứng chờ.

“Tôi là đại diện của công ty tài chính Kim Phát,” ông ta nói, rút từ trong cặp ra một tập hồ sơ. “Tôi tới để thông báo về khoản vay của cô Hạnh, hiện đã tới hạn thanh toán, cần giải quyết trong thời gian sớm nhất.”

Diệu cảm thấy như có một luồng điện chạy dọc sống lưng. Cô đặt muỗng xuống, ra hiệu cho chú Tư tạm thời tiếp khách thay mình, rồi dẫn người đàn ông ra một góc quán yên tĩnh hơn.

“Anh nói rõ hơn được không? Khoản vay nào ạ?” Diệu hỏi, cố giữ giọng bình tĩnh dù tim cô đang đập thình thịch.

Người đàn ông mở tập hồ sơ, đưa cho cô xem một bản hợp đồng vay có chữ ký. “Khoản vay tám mươi triệu đồng, ký ngày mười lăm tháng mười một năm ngoái, lãi suất theo thỏa thuận, hạn chót thanh toán toàn bộ gốc và lãi là ba mươi ngày kể từ hôm nay.”

Diệu cầm tờ hợp đồng, mắt cô lướt qua từng dòng, dừng lại ở chữ ký cuối trang. Đó là chữ ký của mẹ cô, không thể nhầm lẫn — nhưng nhìn kỹ, cô cảm thấy có gì đó không ổn, nét chữ hơi cứng hơn, hơi khác so với chữ ký mẹ cô vẫn ký trên các giấy tờ khác mà cô từng thấy. Cô không dám khẳng định ngay lúc này, chỉ âm thầm ghi nhớ sự khác biệt ấy.

“Ba mươi ngày,” Diệu lặp lại, cố giữ giọng không run. “Nếu không thanh toán kịp thì sao?”

“Theo điều khoản hợp đồng,” người đàn ông đáp, giọng ông vẫn giữ vẻ lịch sự nhưng lạnh lùng, “công ty có quyền tiến hành các biện pháp thu hồi nợ theo quy định, bao gồm cả việc định giá và xử lý tài sản thế chấp nếu có, hoặc chuyển hồ sơ sang bộ phận pháp lý.”

“Tài sản thế chấp là gì?” Diệu hỏi, giọng cô bắt đầu run lên thật sự.

Người đàn ông lật tới một trang khác trong hồ sơ, chỉ vào một đoạn được đánh dấu. “Theo hợp đồng, quyền sử dụng mặt bằng kinh doanh này được đưa ra làm tài sản đảm bảo một phần cho khoản vay.”

Diệu đọc dòng chữ ấy, cảm giác như sàn nhà dưới chân mình vừa sụp xuống. Quán cơm — nơi mẹ cô đã gầy dựng suốt hơn hai mươi năm, nơi nuôi sống cả gia đình cô — đang bị đem ra làm vật thế chấp cho một khoản vay mà chính cô, con gái ruột, cũng chưa từng hay biết.

“Tôi cần thời gian để tìm hiểu kỹ về khoản vay này,” Diệu nói, cố lấy lại bình tĩnh. “Mẹ tôi hiện đang nằm viện, không thể trực tiếp giải quyết, mong anh thông cảm cho thêm thời gian.”

“Tôi hiểu hoàn cảnh của gia đình,” người đàn ông đáp, giọng ông có vẻ mềm mỏng hơn một chút, nhưng ánh mắt vẫn giữ nguyên sự lạnh lùng nghề nghiệp. “Nhưng công ty vẫn phải tuân theo quy trình, thời hạn ba mươi ngày là đã được gia hạn tối đa theo chính sách. Cô nên chuẩn bị phương án tài chính sớm, tránh để phát sinh thêm phí phạt.”

Ông ta đưa cho Diệu một tấm danh thiếp, ghi tên "Lâm Văn Đức — Đại diện thu hồi nợ, Công ty Tài chính Kim Phát" cùng số điện thoại liên hệ, rồi lịch sự cáo từ, để lại Diệu đứng chết lặng giữa quán, tay vẫn còn cầm tờ hợp đồng photo mà ông ta để lại.

Chú Tư, sau khi tiễn hết đợt khách trưa, quay lại thấy vẻ mặt trắng bệch của Diệu, vội hỏi. “Con sao vậy? Người đó nói gì với con?”

Diệu đưa tờ hợp đồng cho ông xem, tay cô vẫn còn run. “Chú coi đi. Mẹ con vay tám mươi triệu, thế chấp bằng quán mình, giờ tới hạn trả rồi.”

Chú Tư cầm tờ giấy, mặt ông biến sắc ngay khi đọc tới dòng chữ ký. Ông đứng lặng một lúc lâu, tay siết chặt tờ giấy tới mức nhăn nhúm.

“Chú có biết gì về khoản vay này không?” Diệu hỏi, giọng cô vừa hy vọng vừa lo sợ câu trả lời.

“Không,” chú Tư đáp, giọng ông cứng lại một cách bất thường. “Chú không biết má con vay khoản này. Nhưng...” Ông ngập ngừng, ánh mắt ông tránh nhìn Diệu.

“Nhưng sao chú?” Diệu hỏi dồn, cảm nhận được ông đang giấu điều gì đó.

“Không có gì,” chú Tư lắc đầu, cố lấy lại vẻ bình thường. “Để chú tìm hiểu thử coi công ty Kim Phát này là công ty gì, uy tín ra sao. Con đừng vội lo lắng quá, mình sẽ tìm cách giải quyết.”

Diệu nhìn ông, không hoàn toàn tin vào sự trấn an ấy, nhưng cô cũng không có đủ sức lực để truy vấn thêm ngay lúc này. Cô cất tờ hợp đồng vào túi, cùng với những suy nghĩ ngổn ngang đang cuộn trào trong đầu.

Buổi chiều, khi quán đã vắng khách, Diệu ngồi lại một mình, mở điện thoại tra cứu thông tin về công ty tài chính Kim Phát. Kết quả tìm kiếm không cho ra nhiều thông tin cụ thể — chỉ có một trang web đơn giản, sơ sài, liệt kê các dịch vụ "hỗ trợ tài chính nhanh", không có địa chỉ trụ sở rõ ràng, không có thông tin về giấy phép hoạt động chính thức.

Cô gọi điện cho Hường, kể lại toàn bộ sự việc buổi trưa. Hường nghe xong, im lặng một lúc trước khi lên tiếng, giọng cô nghiêm trọng hẳn.

“Nghe có mùi tín dụng đen đó Diệu,” Hường nói. “Mày phải cẩn thận. Loại công ty này thường núp bóng dịch vụ tài chính hợp pháp, nhưng thực chất cho vay với lãi suất cắt cổ, rồi dùng đủ chiêu trò để siết tài sản khi con nợ không trả kịp.”

“Vậy giờ tao phải làm sao?” Diệu hỏi, giọng cô hoang mang tột độ.

“Trước hết, đừng vội ký hay cam kết gì thêm,” Hường khuyên. “Mày cần tìm một luật sư tư vấn, xem hợp đồng này có hợp pháp không, có điều khoản nào bất lợi hay mờ ám không. Để tao hỏi thử coi có ai quen biết trong lĩnh vực này giúp mày được không.”

Diệu cảm ơn Hường, cúp máy, ngồi lặng nhìn ra khoảng sân trước quán, nơi ánh hoàng hôn đang dần buông xuống, nhuộm cả con hẻm trong một sắc cam nhạt nhòa. Cô nghĩ tới mẹ đang nằm viện, tới cuốn sổ nợ giấu trong tủ, tới thái độ né tránh của chú Tư, và giờ thêm cả bóng ma của một khoản vay tín dụng đen đang đe dọa trực tiếp tới chính mái nhà đã che chở cô suốt cả tuổi thơ.

Cô chưa bao giờ cảm thấy đơn độc và bất lực tới vậy, nhưng đồng thời, một quyết tâm mới cũng đang âm thầm lớn dần trong cô — quyết tâm phải tìm ra sự thật, dù nó có phức tạp và đau đớn tới đâu, để bảo vệ những gì còn lại của gia đình mình.

Tối đó, chú Tư quay lại quán sau khi đã về nhà tắm rửa, mang theo vẻ mặt nghiêm trọng khác hẳn buổi trưa. Ông ngồi xuống đối diện Diệu, đặt lên bàn một xấp giấy tờ nhỏ.

“Chú hỏi thăm được vài người quen làm trong ngành ngân hàng,” ông nói, giọng ông trầm xuống. “Công ty Kim Phát này không có tên trong danh sách các tổ chức tín dụng được cấp phép chính thức. Nó hoạt động kiểu núp bóng dịch vụ tư vấn tài chính, y như lời bạn con nói.”

“Vậy có nghĩa là hợp đồng này không hợp pháp?” Diệu hỏi, một tia hy vọng lóe lên.

“Không hẳn vậy,” chú Tư lắc đầu, giọng ông thận trọng. “Loại hình vay dân sự giữa cá nhân với công ty tư nhân, dù công ty đó không phải tổ chức tín dụng chính thức, vẫn có thể được coi là hợp pháp nếu có đầy đủ chữ ký, con dấu, không vi phạm mức lãi suất trần theo luật. Cái nguy hiểm là nếu họ cố tình gài thêm điều khoản mập mờ, hoặc lãi suất thực tế vượt mức cho phép núp dưới danh nghĩa phí dịch vụ.”

Diệu lấy lại tờ hợp đồng, đọc kỹ phần lãi suất được ghi trong đó, thấy con số được ghi khá thấp so với mức bình thường của tín dụng đen mà cô từng nghe nói, nhưng có thêm một khoản "phí quản lý hồ sơ" và "phí gia hạn" mập mờ, không được giải thích rõ ràng cách tính.

“Chú thấy mấy khoản phí này kỳ lắm,” cô nói, chỉ vào đoạn đó. “Nếu cộng dồn vô, chắc lãi suất thực tế cao hơn nhiều so với con số ghi trên giấy.”

“Đúng là chiêu trò quen thuộc của mấy công ty kiểu này,” chú Tư gật đầu. “Con nên tìm luật sư xem kỹ toàn bộ hợp đồng trước khi quyết định bất cứ điều gì. Đừng vội trả tiền hay ký thêm giấy tờ gì khi chưa hiểu rõ.”

Diệu gật đầu, ghi chú lại lời khuyên của ông. “Con cảm ơn chú. Mà chú này,” cô ngập ngừng, quyết định hỏi thẳng điều cô vẫn thắc mắc từ trưa, “lúc nãy chú định nói gì mà lại thôi vậy? Chú nói 'nhưng' rồi ngừng lại.”

Chú Tư khựng lại, ánh mắt ông lộ rõ sự bối rối trong giây lát trước khi lấy lại bình tĩnh. “Chú chỉ định nói, chú thấy lạ vì má con vốn cẩn thận chuyện tiền bạc, không hiểu sao lại vay một khoản lớn vậy mà không bàn với ai,” ông đáp, giọng có phần vội vã hơn bình thường.

Diệu nhìn ông, cảm giác câu trả lời ấy chưa phải toàn bộ những gì ông định nói, nhưng cô cũng không muốn ép ông trong lúc cả hai đều đang mệt mỏi vì áp lực của ngày hôm nay. Cô gật đầu, để câu chuyện lắng xuống, tự nhủ sẽ tìm dịp khác thích hợp hơn để hỏi lại.

Trước khi ra về, chú Tư dừng lại ở cửa, quay lại nhìn cô. “Diệu à, dù chuyện gì xảy ra, con cũng đừng một mình gánh hết. Chú với bà con lối xóm ở đây, ai cũng sẵn lòng giúp má con, giúp con. Đừng ngại mở lời.”

Diệu gật đầu, cảm động trước lời nói ấy, dù trong lòng vẫn còn đó một khoảng nghi hoặc chưa thể xóa tan hoàn toàn về những gì người đàn ông tốt bụng này đang thực sự giấu kín phía sau vẻ ngoài chân thành quen thuộc của mình, một khoảng nghi hoặc cô biết mình sẽ còn phải mang theo cho tới khi tìm được câu trả lời rõ ràng.