Chương 24 — Chuyến Xe Sách Giữa Núi Rừng

Sau đêm giải cứu bé Sểnh, Nghi trở về nhà trong trạng thái vừa kiệt sức vừa tràn đầy một cảm xúc khó gọi tên. Cô ngủ một giấc dài đến tận trưa hôm sau, khi tỉnh dậy, cơ thể vẫn còn ê ẩm vì căng thẳng và lạnh cóng của đêm mưa bão, nhưng tâm trí lại tỉnh táo lạ thường, như thể một điều gì đó quan trọng vừa được khai mở trong lòng cô.

Buổi chiều, khi dọn dẹp lại chiếc cặp da cũ của cha — chiếc cặp cô vẫn mang theo trong những chuyến công tác quan trọng — Nghi tình cờ phát hiện một ngăn nhỏ phía trong đáy cặp mà trước đây cô chưa từng để ý, bị che khuất bởi một lớp lót vải đã bung chỉ một góc. Tò mò, cô nhẹ nhàng lách tay vào, rút ra một phong bì giấy đã ố vàng theo thời gian, bên ngoài đề dòng chữ quen thuộc của cha: "Gửi con gái, khi nào con cần đọc nhất."

Tim Nghi đập nhanh, tay cô run run mở phong bì, bên trong là một lá thư viết tay, nét chữ có phần run rẩy hơn so với những ghi chép thường ngày trong sổ tay, có lẽ được viết vào một trong những ngày cuối cùng trước khi ông đột ngột qua đời.

"Nghi con," lá thư bắt đầu, "nếu con đang đọc những dòng này, có lẽ bố đã không còn ở bên con nữa, hoặc con đang trải qua một giai đoạn khó khăn nào đó trên con đường xe sách. Bố viết lá thư này sau một lần suýt ngã bệnh giữa đường, chợt nhận ra mình không còn trẻ nữa, và muốn để lại vài lời, phòng khi bố không kịp nói trực tiếp với con."

Nghi đọc tiếp, nước mắt bắt đầu lăn dài không kìm được. "Bố biết, nếu một ngày con quyết định tiếp tục chương trình này, con sẽ phải đối mặt với rất nhiều khó khăn — tiền bạc, đường sá, có thể cả những người không tin vào giá trị của việc mang sách đến những nơi hẻo lánh như thế này. Bố muốn con biết, bố chưa bao giờ làm việc này để chứng minh điều gì với ai cả. Bố làm vì bố tin, mỗi đứa trẻ, dù sinh ra ở đâu, cũng xứng đáng có cơ hội chạm vào một cuốn sách, xứng đáng được mơ những giấc mơ lớn lao như bất cứ đứa trẻ nào khác trên đời này."

"Con đừng bao giờ nghĩ mình phải giống bố mới là xứng đáng tiếp nối công việc này," lá thư viết tiếp, "con là con, với trái tim và cách nghĩ riêng của con. Nếu một ngày con thấy con đường này quá khó khăn, quá đơn độc, con hãy nhớ rằng, con không đơn độc đâu. Có mẹ con, có tất cả những gia đình trên tuyến đường đã tin tưởng vào chương trình này, và có bố, dù không còn hiện diện bằng xương bằng thịt, nhưng sẽ luôn dõi theo con, ở đâu đó giữa những trang sách con mang đi mỗi ngày."

Đoạn cuối lá thư, nét chữ của ông có phần nhòe đi, có lẽ vì chính ông cũng đã khóc khi viết những dòng này. "Bố chỉ có một điều ước, rằng con sẽ tìm được hạnh phúc của riêng con trên con đường này, không phải vì gánh nặng trách nhiệm, mà vì con thực sự yêu thích công việc mình đang làm, yêu thích những con người con gặp gỡ mỗi ngày. Nếu con tìm được điều đó, bố tin, con sẽ đi được rất xa, xa hơn cả những gì bố từng làm được. Yêu con nhiều, bố."

Nghi ôm lá thư vào ngực, khóc nức nở, những giọt nước mắt vừa đau đớn vừa hạnh phúc, như thể cha cô vừa từ đâu đó trở về, ôm chặt lấy cô, xoa dịu tất cả những nỗi sợ hãi, những áp lực cô đã âm thầm mang theo suốt hơn một năm qua. Cô nhận ra, câu trả lời cho câu hỏi "liệu mình có xứng đáng hay không" mà cô luôn tự vấn, đã nằm ngay trong lá thư này từ rất lâu, chỉ chờ đúng thời điểm để cô tìm thấy và thấu hiểu trọn vẹn.

Bà Dung, nghe tiếng khóc của con gái, bước vào phòng, nhìn thấy lá thư trên tay Nghi, bà lặng người một lúc rồi ngồi xuống bên cạnh, ôm lấy con gái. "Bố con viết lá thư đó cách đây khoảng ba tháng trước khi mất, mẹ biết vì có lần thấy ông ấy ngồi viết gì đó rất lâu, hỏi thì ông ấy chỉ cười, bảo là viết cho con, để dành khi nào con cần. Mẹ cũng không ngờ ông ấy giấu nó kỹ đến vậy, phải đợi đến hôm nay con mới tìm thấy."

"Con ước gì con tìm thấy lá thư này sớm hơn, mẹ ạ," Nghi nói, giọng nghẹn ngào. "Có lẽ con đã không phải trải qua nhiều đêm tự dằn vặt bản thân như vậy."

"Có lẽ mọi thứ đến đúng lúc nó cần đến, con ạ," bà Dung nhẹ nhàng nói, vuốt tóc con gái. "Nếu con đọc được lá thư này ngay từ đầu, có lẽ con sẽ không tự mình trải qua và học được những bài học mà con đã học được trong suốt hơn một năm qua. Giờ đây, khi con đọc nó, sau tất cả những gì con đã làm được — sau đêm cứu bé Sểnh, sau tám tuần chiến dịch đầy nỗ lực — lá thư này không phải để chỉ đường cho con nữa, mà là để xác nhận rằng, con đã tự tìm ra con đường đúng đắn của riêng mình."

Lời nói của mẹ khiến Nghi bừng tỉnh một điều gì đó sâu sắc. Cô nhận ra, suốt thời gian qua, cô cứ mải miết tìm kiếm sự công nhận, sự xác nhận rằng mình xứng đáng tiếp nối di sản của cha, nhưng thực ra, hành trình cô đã đi qua — từ những chuyến xe đầu tiên đầy bỡ ngỡ, đến cuộc chiến bảo vệ ngân sách, đến đêm mưa bão cứu người vừa qua — tự nó đã là minh chứng rõ ràng nhất, không cần thêm bất cứ sự xác nhận nào từ bên ngoài, kể cả từ chính cha cô.

Tối hôm đó, Nghi mang lá thư ra bàn thờ cha, đốt một nén nhang, đặt lá thư bên cạnh di ảnh ông. "Bố ơi, con đọc thư của bố rồi," cô thì thầm, giọng cô bình thản nhưng chứa đựng một sự vững chãi mới. "Con không còn sợ hãi việc mình có xứng đáng hay không nữa. Con biết, con đang đi con đường của riêng con, và con đang làm điều đó bằng cả trái tim mình, giống như bố đã từng làm. Con cảm ơn bố, vì đã tin tưởng con, ngay cả khi bố không còn ở đây để chứng kiến."

Cô ngồi lặng lẽ trước bàn thờ một lúc lâu, cảm nhận một sự bình yên chưa từng có kể từ ngày cha mất. Ngoài kia, cơn bão đã hoàn toàn tan đi, để lại bầu trời đêm trong vắt, đầy sao, một khung cảnh hiếm hoi và đẹp đẽ sau những ngày mưa gió triền miên, như một lời chào tạm biệt dịu dàng của thiên nhiên trước khi bước vào giai đoạn quyết định cuối cùng của cuộc chiến bảo vệ chương trình xe sách mà cha cô đã dày công xây dựng.

Nam gọi điện đến ngay sau đó, hỏi thăm tình hình sức khỏe của cô sau đêm mưa bão vất vả. Nghi kể cho anh nghe về lá thư vừa tìm thấy, giọng cô vẫn còn xúc động nhưng đã bình tĩnh hơn nhiều. Nam lắng nghe im lặng, rồi nói, giọng anh trầm ấm đầy cảm xúc. "Bố em chắc hẳn là một người tuyệt vời, Nghi ạ. Không phải ai cũng đủ tinh tế để nghĩ đến việc để lại một lá thư như vậy cho con mình, phòng khi những lời nói trực tiếp không còn kịp thời gian để thốt ra nữa."

"Em ước gì anh có cơ hội gặp bố em," Nghi nói, giọng cô nhẹ nhàng, "em nghĩ hai người sẽ hợp nhau lắm, cùng chung một niềm tin vào giá trị của giáo dục, của việc mang tri thức đến những nơi khó khăn nhất."

"Anh tin là vậy," Nam đáp, "và anh nghĩ, theo một cách nào đó, anh đã được gặp bố em rồi, qua chính con đường ông ấy để lại, qua cách em đối xử với từng đứa trẻ trên tuyến đường, qua cả sự kiên định em thể hiện trong suốt những tuần qua. Tinh thần của ông ấy vẫn đang sống, trong em, và trong tất cả những gì chương trình này đang tiếp tục mang lại cho vùng đất này."

Những lời nói ấy khiến lòng Nghi ấm áp lạ thường. Cô nhìn lên bầu trời đêm đầy sao qua ô cửa sổ, thầm nghĩ, có lẽ đúng như Nam nói, cha cô chưa bao giờ thực sự rời xa, ông vẫn ở đó, trong từng trang sách, trong từng chuyến đi, trong cả tình yêu mà cô đang dần vun đắp cùng người đàn ông đã đồng hành cùng cô qua bao thử thách vừa qua.

Trước khi kết thúc cuộc gọi, Nam còn nhắc lại tin tức về buổi điều trần sắp tới, chỉ còn chưa đầy một tuần nữa. "Câu chuyện đêm qua, về bé Sểnh, chắc chắn sẽ là minh chứng mạnh mẽ nhất mình có thể đưa ra tại buổi điều trần. Anh đã liên hệ với Yến, cô ấy đang gấp rút hoàn thiện thêm một bài viết mới về sự việc này, kịp đăng trước ngày điều trần diễn ra."

"Em vẫn còn chưa hết bàng hoàng về mọi chuyện đã xảy ra," Nghi nói, giọng cô trầm xuống. "Nhưng em nghĩ, chính nhờ trải qua đêm đó, em mới thực sự thấu hiểu hết ý nghĩa của những gì mình đang bảo vệ. Không còn là những con số hay lý thuyết nữa, mà là một sinh mạng cụ thể, một gia đình cụ thể."

"Đúng vậy," Nam đồng tình, "và anh tin, khi em đứng trước buổi điều trần sắp tới, em sẽ không còn cảm thấy run sợ như trước nữa, vì em đã có trong tay minh chứng thuyết phục nhất mà không ai có thể phủ nhận được — bằng chứng về việc chương trình này, đôi khi, chính là ranh giới giữa sự sống và cái chết."

Cuộc gọi kết thúc, Nghi đặt điện thoại xuống, nhìn lại lá thư của cha một lần nữa trước khi cẩn thận cất nó vào trong cuốn sổ tay, nơi cô biết mình sẽ đọc lại nhiều lần nữa trong những năm tháng sắp tới, mỗi khi cần thêm một chút sức mạnh để tiếp tục con đường phía trước.