Chương 25 — Chuyến Xe Sách Giữa Núi Rừng

Hội trường lớn của Trung tâm Văn hóa huyện Vạn Thác chật kín người vào buổi sáng diễn ra buổi điều trần công khai. Không chỉ có các cán bộ, đại diện các phòng ban của huyện và tỉnh, mà còn có đông đảo người dân từ các bản làng kéo về, trong đó có cả ông Sùng A Chinh dẫn theo Dính, có bà Bàn Thị Nái bế theo bé Sểnh giờ đã khỏe mạnh trở lại, có anh Trương Văn Nhiệm cùng con trai Khôi, và cả một đoàn phụ huynh, học sinh từ Nậm Cáy do chính thầy Nam và cô Ngần dẫn đầu, vượt qua quãng đường xa xôi để có mặt tại sự kiện quan trọng này.

Nghi đứng trước cửa hội trường, nhìn biển người đang dần lấp đầy các hàng ghế, cảm giác hồi hộp xen lẫn một niềm tự hào khó tả. Đây không còn là cuộc chiến của riêng cô nữa, mà là của cả một cộng đồng đã cùng nhau sát cánh suốt tám tuần qua.

Buổi điều trần bắt đầu với phần trình bày lại của đại diện công ty cung cấp thiết bị thư viện số, lần này họ đã chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, đưa ra những cam kết cải tiến kỹ thuật, hứa hẹn khắc phục các sự cố đã xảy ra, đồng thời trình chiếu hình ảnh chiếc ki-ốt tại Nậm Cáy đã được sửa chữa và hoạt động trở lại trong vài ngày qua. Nghi ngồi lắng nghe, ghi chép cẩn thận, không phủ nhận nỗ lực khắc phục của họ, nhưng trong lòng vẫn giữ vững niềm tin vào những gì cô sắp trình bày.

Đến lượt mình, Nghi bước lên bục phát biểu, chiếc cặp da của cha đặt bên cạnh, ánh mắt cô quét qua cả hội trường, dừng lại một khoảnh khắc nơi Nam đang ngồi ở hàng ghế đầu, gửi cho cô một ánh mắt động viên đầy tin tưởng.

"Kính thưa quý vị," Nghi mở lời, giọng cô vang vọng khắp hội trường, không còn run rẩy như buổi họp đầu tiên, mà tràn đầy sự tự tin được tôi luyện qua tám tuần chiến đấu không ngừng nghỉ. "Tôi sẽ không trình bày lại toàn bộ số liệu mà quý vị đã có trong tay. Thay vào đó, tôi muốn kể cho quý vị nghe về một đêm mưa bão cách đây năm ngày."

Cả hội trường im lặng lắng nghe khi Nghi kể lại toàn bộ câu chuyện đêm giải cứu bé Sểnh — từ cuộc gọi hoảng loạn giữa cơn bão, hành trình vượt qua con đường sạt lở nguy hiểm, đến khoảnh khắc chiếc xe sách cũ kỹ, phương tiện duy nhất có thể len lỏi qua địa hình hiểm trở ấy, đưa cháu bé đến bệnh viện kịp thời trước khi biến chứng nguy hiểm đến tính mạng.

"Nếu khi đó, ở Khuổi Trà chỉ có một chiếc ki-ốt máy tính bảng, dù có hiện đại đến đâu, nó cũng không thể chở một đứa trẻ đang sốt cao co giật vượt qua mười lăm cây số đường núi sạt lở giữa đêm mưa bão để đến bệnh viện," Nghi nói, giọng cô vang lên đầy xúc động nhưng vẫn giữ được sự điềm tĩnh cần thiết. "Tôi không phủ nhận giá trị của công nghệ, của quá trình chuyển đổi số. Nhưng tôi tin, ở những vùng đất như Vạn Thác, nơi địa hình còn hiểm trở, hạ tầng còn thiếu thốn, chúng ta cần một cách tiếp cận linh hoạt, kết hợp hài hòa giữa những gì hiện đại và những gì đã được thực tế chứng minh là hiệu quả, thay vì đánh đổi cái này lấy cái kia."

Cô mời bà Bàn Thị Nái, đang ngồi cùng bé Sểnh ở hàng ghế khán giả, lên chia sẻ trực tiếp câu chuyện của mình. Bà Nái, dù còn rụt rè trước đám đông, vẫn cố gắng kể lại toàn bộ trải nghiệm của gia đình mình, giọng bà run run nhưng chân thành đến mức khiến không ít người trong hội trường phải lau nước mắt.

"Nếu không có cô Nghi, không có chiếc xe sách ấy, tôi đã mất con trai tôi rồi," bà Nái kết thúc câu chuyện của mình, giọng bà nghẹn ngào. "Tôi xin quý vị, hãy giữ lại chương trình này cho chúng tôi, cho những đứa trẻ, những gia đình như chúng tôi ở vùng sâu vùng xa."

Tiếp theo, Nghi mời đại diện phòng Giáo dục huyện lên trình bày về kết quả khảo sát thực tế, trong đó có cả sự tham gia của ông Thân Quốc Vinh, người giờ đây đã có một góc nhìn hoàn toàn khác so với ban đầu.

"Sau khi trực tiếp khảo sát tình hình cơ sở hạ tầng tại các bản làng vùng sâu, đặc biệt là điểm trường Nậm Cáy," ông Vinh phát biểu, giọng ông nghiêm túc, không còn vẻ tự tin có phần chủ quan như trước đây, "tôi nhận thấy, đề án thư viện số, dù có tiềm năng trong dài hạn, hiện tại vẫn còn nhiều hạn chế về mặt hạ tầng kỹ thuật ở những khu vực chưa có điện lưới và sóng viễn thông ổn định. Tôi đề xuất, thay vì lựa chọn một trong hai phương án, huyện nên xây dựng một lộ trình kết hợp — duy trì và đầu tư nâng cấp chương trình xe sách lưu động cho những khu vực khó khăn nhất, đồng thời triển khai thí điểm thư viện số một cách thận trọng hơn ở những nơi đã có đủ điều kiện hạ tầng cơ bản."

Đề xuất của ông Vinh, người trước đây từng là người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho việc thay thế hoàn toàn chương trình xe sách, khiến cả hội trường xôn xao. Đây là một sự thay đổi lập trường đáng chú ý, và nó mang một sức nặng đặc biệt vì đến từ chính người từng đứng ở phía đối lập.

Nghi tiếp tục trình bày về kế hoạch phát triển dài hạn mà cô cùng Nam, Ngần đã xây dựng — không chỉ xin giữ nguyên ngân sách cũ, mà đề xuất thêm một khoản đầu tư để thay thế phương tiện đã xuống cấp nghiêm trọng, cùng với một lộ trình mở rộng thêm các điểm dừng mới trong tương lai, kết hợp linh hoạt với các sáng kiến công nghệ phù hợp ở những nơi có điều kiện.

Sau phần trình bày của các bên, ông Lương Đắc Uy đứng lên, gương mặt ông trầm ngâm, cân nhắc kỹ lưỡng trước khi phát biểu kết luận. "Cảm ơn tất cả các bên đã trình bày đầy đủ, tâm huyết. Đây rõ ràng không phải là một quyết định dễ dàng, nhưng dựa trên tất cả những gì đã được trình bày hôm nay, đặc biệt là câu chuyện xúc động về đêm cứu người vừa qua, cùng với những bằng chứng thực tế về hạn chế của mô hình công nghệ ở vùng sâu vùng xa, tôi tin, huyện cần có một quyết định thấu đáo hơn, không thể vội vàng cắt bỏ một chương trình đã chứng minh được giá trị thiết thực suốt mười sáu năm qua."

Ông dừng lại một chút, nhìn khắp hội trường đang nín thở chờ đợi, rồi tiếp tục. "Tôi sẽ trình đề xuất này lên Hội đồng nhân dân huyện trong kỳ họp gần nhất, với khuyến nghị duy trì ngân sách cho chương trình xe sách lưu động, đồng thời xem xét bổ sung một khoản đầu tư đặc biệt để hỗ trợ thay thế phương tiện. Quyết định chính thức sẽ được công bố trong vòng hai tuần tới."

Dù chưa phải là một lời khẳng định chắc chắn một trăm phần trăm, nhưng đây rõ ràng là một tín hiệu vô cùng tích cực, khiến cả hội trường vỡ òa trong những tràng vỗ tay không ngớt. Nghi đứng trên bục, nước mắt lăn dài, nhìn xuống đám đông đang hân hoan, thấy Nam đang đứng dậy vỗ tay với ánh mắt tự hào không giấu giếm, thấy bà Dung đang ôm chầm lấy bà Nái, cả hai đều rơi nước mắt vì xúc động, thấy đám trẻ con — Dính, Mỷ, Khôi, Pao — đang nhảy cẫng lên vui sướng giữa đám đông.

Đó là một khoảnh khắc mà Nghi biết mình sẽ không bao giờ quên, một khoảnh khắc kết tinh của tám tuần nỗ lực không ngừng nghỉ, của mười sáu năm di sản cha cô để lại, và của cả một cộng đồng đã cùng nhau đứng lên bảo vệ những gì họ tin là đúng đắn và cần thiết cho tương lai của những đứa trẻ vùng cao Vạn Thác.

Sau khi buổi điều trần kết thúc, rất nhiều người tiến đến bắt tay, chúc mừng Nghi, trong đó có cả những gương mặt xa lạ mà cô chưa từng gặp trước đây — một vài đại diện doanh nghiệp trên tỉnh, một nhóm giảng viên đại học quan tâm đến giáo dục vùng cao, và cả vài người dân từ các huyện lân cận đã nghe tin và tìm đến chỉ để chứng kiến buổi điều trần lịch sử này. Ông Vinh cũng tiến đến, bắt tay Nghi thật chặt, ánh mắt ông chan chứa sự trân trọng.

"Cảm ơn cô Nghi, vì đã kiên trì đến cùng, và vì đã cho tôi cơ hội nhìn nhận lại vấn đề một cách toàn diện hơn," ông nói, giọng chân thành. "Tôi tin, với sự kết hợp giữa hai mô hình như đề xuất hôm nay, cả huyện Vạn Thác sẽ được hưởng lợi nhiều hơn, không chỉ riêng những khu vực vùng sâu vùng xa."

Yến, đứng gần đó ghi hình toàn bộ diễn biến buổi điều trần cho bài viết theo dõi tiếp theo, chạy đến ôm chầm lấy Nghi, giọng cô đầy phấn khích. "Cậu làm được rồi, Nghi ơi! Tớ đã quay lại toàn bộ khoảnh khắc cậu đứng trên bục, chắc chắn đây sẽ là phần kết đẹp nhất cho loạt bài viết của tớ."

Nam len qua đám đông, tiến đến bên Nghi, không nói gì nhiều, chỉ nhẹ nhàng ôm lấy cô, để cô tựa đầu vào vai anh giữa những tràng vỗ tay và tiếng cười nói rộn ràng xung quanh. "Em đã làm được điều tuyệt vời nhất mà anh từng chứng kiến," anh thì thầm bên tai cô. "Bố em, ở đâu đó, chắc chắn đang rất tự hào về em lúc này."

Nghi ngước lên nhìn Nam, rồi nhìn quanh cả hội trường vẫn còn rộn ràng không khí hân hoan, nhìn những khuôn mặt quen thuộc của bà con các bản làng, của những đứa trẻ đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc đời cô suốt hơn một năm qua. Cô biết, dù quyết định chính thức vẫn còn phải chờ thêm hai tuần nữa, nhưng ngay tại khoảnh khắc này, cô đã cảm nhận được một chiến thắng còn lớn lao hơn bất cứ văn bản hành chính nào có thể mang lại — chiến thắng của niềm tin, của tình yêu thương, và của một cộng đồng đã cùng nhau đứng lên vì những giá trị mà họ trân quý.