Chương 14 — Tiệm Nước Hoa Không Tên

Sáng Chủ nhật, Bách Nguyên lái xe đến đón Bảo Nghi từ sớm để cùng đi tìm làng Vạn Điền cũ theo lời chỉ dẫn của ông Tạ Khắc Nguyên. Bảo Nghi đã dặn dò dì Xuyến kỹ lưỡng, chuẩn bị sẵn thuốc men, số điện thoại của bác sĩ quen, và cả một danh sách những việc cần làm nếu mẹ có biểu hiện bất thường, dù trong lòng vẫn không tránh khỏi cảm giác áy náy khi lần đầu tiên sau nhiều tháng, cô rời khỏi tiệm và mẹ trong gần một ngày trọn vẹn.

"Mẹ sẽ ổn thôi," Bách Nguyên trấn an, khi thấy cô cứ ngoái nhìn về phía căn nhà cho đến khi khuất hẳn sau góc phố. "Dì Xuyến chăm sóc mẹ cô đã hai năm nay rồi, chắc chắn biết cách xử lý mọi tình huống."

Con đường ra làng Vạn Điền cũ mất gần hai tiếng đồng hồ, băng qua những cánh đồng lúa xanh mướt, những rặng tre nghiêng mình theo gió, và cuối cùng là một đoạn đường đất đỏ gồ ghề dẫn xuống bờ sông. Ngôi làng giờ đây đã đổi tên, phần lớn dân cư cũ đã di dời đi nơi khác sau nhiều đợt sạt lở, chỉ còn lại vài nóc nhà thưa thớt và một bến đò nhỏ vắng người qua lại. Bảo Nghi đứng trên bờ, nhìn dòng sông lững lờ trôi, cố hình dung ra khung cảnh mà bà ngoại từng miêu tả — hàng cây bần rậm rạp, tiếng gà gáy sáng, một cô gái mười sáu tuổi đang chạy trong đêm mưa tìm mẹ.

"Bên kia kìa," Bách Nguyên chỉ tay về phía một khúc quanh của dòng sông, nơi có một dải cây xanh rậm rạp mọc sát mép nước, cành lá xòe rộng, rễ chằng chịt cắm sâu vào lớp bùn ven bờ. Họ đi bộ dọc theo bờ sông gần nửa tiếng mới đến được nơi đó, và khi Bảo Nghi nhìn thấy những chùm hoa trắng ngà lấp ló giữa tán lá xanh sẫm, cô cảm thấy tim mình như ngừng đập trong một khoảnh khắc.

"Hoa bần," cô thì thầm, bước lại gần, đưa tay chạm nhẹ vào một cánh hoa mỏng manh, cánh trắng ngà điểm nhị đỏ hồng, đúng như lời ông Tạ Khắc Nguyên miêu tả. Cô cúi xuống, hít một hơi thật sâu, và dù hoa nở vào ban đêm nên mùi hương ban ngày chỉ còn phảng phất rất nhẹ, khứu giác nhạy bén của cô vẫn bắt được một tầng hương dịu dàng, hơi ngai ngái, mang theo cảm giác ẩm ướt đặc trưng của vùng sông nước — chính là mảnh ghép cuối cùng cô đã tìm kiếm suốt bao lâu nay.

Trong đầu cô, mùi hương ấy dựng lên một hình ảnh mơ hồ nhưng mạnh mẽ: một dòng sông mùa nước lớn, ánh trăng phản chiếu trên mặt nước, và một cảm giác vừa mất mát vừa bình yên đến lạ, như một lời tạm biệt đã được chấp nhận sau bao năm dày vò. Cô không chắc đó là ký ức thật hay chỉ là điều tâm trí cô tự dựng lên từ tất cả những gì cô đã nghe kể, nhưng cảm giác ấy chân thật đến mức khiến cô bật khóc ngay giữa bờ sông vắng người.

Bách Nguyên đứng lặng bên cạnh, không nói gì, chỉ nhẹ nhàng đặt tay lên vai cô, để cô có không gian riêng cho cảm xúc đang tràn về. Sau một lúc, anh mới lên tiếng, giọng nhẹ nhàng: "Mình hái một ít về được không? Đủ để cô thử chưng cất."

Bảo Nghi gật đầu, lau nước mắt, lấy từ trong túi ra vài chiếc túi vải nhỏ cô đã chuẩn bị sẵn, cẩn thận hái từng chùm hoa, cố gắng không làm tổn hại đến cây. "Không được hái hết," cô dặn, giọng nghiêm túc. "Phải để lại cho hoa còn sinh sôi tiếp, biết đâu sau này mình còn cần đến nữa."

Họ dành cả buổi sáng còn lại để thu hái, cẩn trọng đóng gói, trao đổi với một cụ ông sống gần đó về đặc tính sinh trưởng của loài cây, ghi chú lại vị trí chính xác để có thể quay lại vào những đêm hoa nở rộ nhất, khi hương thơm đậm đà nhất. Đến trưa, khi họ vừa ngồi nghỉ chân ăn vội nắm cơm nắm mang theo, điện thoại của Bảo Nghi đổ chuông dồn dập — số của dì Xuyến.

"Cô Nghi ơi, cô về gấp được không," giọng dì Xuyến hoảng hốt vang lên trong điện thoại. "Cô Bích Vân bị té trong nhà tắm, tôi đỡ dậy rồi nhưng cô ấy kêu đau chân lắm, tôi đang gọi taxi đưa cô ấy đi bệnh viện đây."

Bảo Nghi đứng bật dậy, tay run rẩy suýt làm rơi điện thoại. "Dì đưa mẹ đến bệnh viện huyện trước đi, con về ngay bây giờ!" Cô quay sang Bách Nguyên, gương mặt trắng bệch. "Mẹ con bị té, phải về gấp."

Suốt chặng đường về, Bách Nguyên lái xe nhanh hết mức có thể trong phạm vi an toàn, trong khi Bảo Nghi ngồi bên cạnh, tay siết chặt lấy túi hoa bần vừa hái được, lòng rối bời giữa nỗi lo cho mẹ và một cảm giác tội lỗi cứ bám riết lấy cô — cảm giác rằng cô đã ích kỷ khi dành cả một ngày cho việc tìm kiếm một công thức nước hoa, trong khi mẹ cô, người cần cô nhất, lại gặp nạn ngay tại nhà.

Đến bệnh viện huyện, họ tìm thấy bà Bích Vân đang nằm trên giường bệnh, chân trái băng bó, gương mặt nhợt nhạt nhưng tỉnh táo, dì Xuyến ngồi bên cạnh với vẻ mặt vẫn còn chưa hết bàng hoàng. "Bác sĩ nói chỉ bong gân nhẹ, không gãy xương, may mắn lắm rồi," dì Xuyến nói khi thấy Bảo Nghi lao vào phòng.

Bảo Nghi ôm chầm lấy mẹ, nước mắt lăn dài. "Mẹ ơi, con xin lỗi, con không nên đi xa như vậy."

Bà Bích Vân, dù còn đau, vẫn đưa tay xoa nhẹ lưng con gái, giọng yếu ớt nhưng rõ ràng, tỉnh táo hơn hẳn những gì Bảo Nghi lo sợ. "Không phải lỗi của con đâu, Nghi. Mẹ chỉ trượt chân thôi, chuyện này ai cũng có thể gặp phải. Con không thể cứ mãi nhốt mình trong nhà vì mẹ được. Con có việc của con phải làm." Bà nhìn thấy túi vải nhỏ đựng hoa bần vẫn còn trên tay con gái, ánh mắt bà chợt sáng lên một cách kỳ lạ. "Đó là hoa gì vậy con, sao mẹ thấy quen quen?"

Bảo Nghi sững người, đưa túi hoa lại gần cho mẹ nhìn rõ hơn. "Hoa bần đó mẹ, con vừa tìm được ở một ngôi làng ven sông cách đây hai tiếng."

Bà Bích Vân đưa tay run run chạm vào một cánh hoa, nhắm mắt lại, hít một hơi thật khẽ, và trong khoảnh khắc ấy, gương mặt bà bừng sáng lên bởi một cảm xúc mà Bảo Nghi hiếm khi còn thấy được ở mẹ trong suốt hai năm qua — một sự nhận biết trọn vẹn, rõ ràng, không còn chút mơ hồ nào. "Đúng rồi," bà thì thầm, nước mắt lăn dài trên gò má hốc hác. "Đúng là mùi này. Mẹ nhớ rồi, Nghi ơi, mẹ nhớ rõ lắm."

Bảo Nghi nắm chặt tay mẹ, không dám cử động mạnh, sợ làm đứt mất sợi dây ký ức mong manh vừa được khơi lại. "Mẹ nhớ gì, mẹ kể cho con nghe đi," cô thì thầm, giọng run run vì xúc động lẫn hy vọng.

"Hồi mẹ còn nhỏ, có một lần bà ngoại con dẫn mẹ ra xưởng, cho mẹ ngửi thử một lọ tinh dầu bà mới chưng cất," bà Bích Vân kể, giọng chậm rãi nhưng mạch lạc lạ thường, như thể cơn đau nơi chân bà và cú ngã ban sáng, một cách kỳ lạ, lại vô tình khơi thông một lối đi nào đó trong tâm trí bà mà bấy lâu nay vẫn bị chặn kín. "Mẹ nhớ mùi đó làm mẹ khóc, dù lúc đó mẹ chỉ độ bảy, tám tuổi, không hiểu vì sao mình khóc. Bà ngoại con ôm mẹ vào lòng, nói, đây là mùi của một người bà chưa từng gặp, người mẹ của chính bà, nhưng bà muốn mẹ nhớ, để sau này nếu bà có đi đâu, mẹ vẫn còn giữ được một phần của cả hai bà cháu mình."

Dì Xuyến đứng lặng ở góc phòng, cũng không kìm được nước mắt trước khung cảnh ấy. Bách Nguyên đứng nép sau cánh cửa, không dám bước vào để không làm gián đoạn khoảnh khắc thiêng liêng giữa hai mẹ con.

"Bà ngoại còn nói gì nữa không mẹ?" Bảo Nghi hỏi tiếp, cố gắng giữ giọng thật nhẹ, thật kiên nhẫn.

Bà Bích Vân nhíu mày, một thoáng đau đớn lướt qua gương mặt bà, không phải vì vết thương ở chân, mà vì đang cố níu giữ một ký ức đang dần trôi tuột trở lại vào vùng sương mù. "Bà nói... bà nói mùi hương phải có ba tầng," bà thều thào, "tầng đầu là mùi đất sau mưa, để nhớ nơi mình sinh ra. Tầng giữa là mùi cỏ mật, để nhớ những ngày bình yên trước khi mất mát ập đến. Và tầng cuối, tầng ở lại lâu nhất, phải là mùi hoa bần, vì đó là thứ duy nhất còn sót lại sau tất cả, thứ nở về đêm, âm thầm, không cần ai nhìn thấy vẫn cứ tỏa hương." Bà mở mắt, nhìn con gái, ánh mắt vừa đau đớn vừa an ủi lạ thường. "Mẹ không nhớ được tỷ lệ chính xác đâu, Nghi ơi, chuyện đó đã hơn bốn mươi năm rồi. Nhưng ba tầng hương ấy, mẹ chắc chắn, đó chính là điều bà ngoại con muốn con hiểu."

Bảo Nghi cúi xuống, áp trán vào bàn tay gầy guộc của mẹ, nước mắt rơi không ngừng, nhưng lần này không phải nước mắt của tuyệt vọng, mà là của một niềm hy vọng vừa được thắp lại sau bao ngày tăm tối. Cô biết, khoảnh khắc minh mẫn hiếm hoi này của mẹ rồi sẽ qua đi, có thể chỉ trong vài phút nữa, có thể kéo dài thêm một buổi chiều, nhưng những gì mẹ vừa kể sẽ mãi mãi ở lại trong cô — ba tầng hương của một mùi ký ức, cấu trúc cuối cùng còn thiếu để hoàn thành công thức mà bà ngoại đã dành cả đời để theo đuổi.

Bác sĩ trực hôm đó ghé vào kiểm tra lại vết thương, nhắc nhở bà Bích Vân cần nghỉ ngơi tuyệt đối trong vài ngày tới, tránh đi lại nhiều để chân mau lành. Khi bác sĩ rời đi, bà Bích Vân đã có dấu hiệu mệt mỏi rõ rệt, đôi mắt bắt đầu lơ đãng trở lại, và Bảo Nghi nhận ra khoảnh khắc minh mẫn quý giá ấy đang dần khép lại như cô đã lường trước. Cô vội lấy cuốn sổ nhỏ luôn mang theo bên mình, ghi vội lại từng chữ mẹ vừa nói trước khi chúng có thể lẫn vào những gì cô đã tự diễn giải thêm trong lúc xúc động, cố gắng giữ nguyên vẹn nhất có thể lời kể của mẹ.

Tối hôm đó, sau khi đưa mẹ về nhà an toàn và dặn dò dì Xuyến ở lại qua đêm để tiện chăm sóc, Bảo Nghi tiễn Bách Nguyên ra cổng. "Cảm ơn anh vì hôm nay," cô nói, giọng vẫn còn nghẹn ngào vì tất cả những gì vừa trải qua. "Nếu không có chuyến đi đó, có lẽ mẹ con sẽ không bao giờ có cơ hội nhớ lại được nhiều đến vậy."

"Chính cô mới là người xứng đáng được cảm ơn," Bách Nguyên đáp, nắm nhẹ lấy tay cô. "Tôi chỉ lái xe thôi, còn tất cả những gì diễn ra hôm nay đều là nhờ vào sự kiên trì của cô, suốt bao nhiêu năm qua." Anh nhìn cô một lúc, ánh mắt đầy trìu mến. "Cô về nghỉ sớm đi, ngày mai sẽ còn nhiều việc phải làm, nhưng ít nhất bây giờ mình đã có gần đủ mảnh ghép rồi."

Bảo Nghi gật đầu, nhìn anh lái xe khuất dần trong bóng tối, rồi quay vào nhà, đứng lặng trước tấm biển gỗ trống trơn phía trên cửa một lúc lâu, trong lòng tràn ngập một cảm giác vừa kiệt sức vừa tràn đầy hy vọng, như thể sau một chặng đường dài mò mẫm trong bóng tối, cô đã bắt đầu nhìn thấy một tia sáng nhỏ nhoi nhưng chắc chắn đang dẫn lối phía trước.