Chương 21 — Bản Nhạc Gửi Sau Giờ Tan Học

Để chuẩn bị cuộc họp, Lam bắt mọi người làm một bài tập kỳ lạ: nói về một âm thanh mình ghét nhưng không được dùng từ “ồn”. Khang chọn tiếng thông báo nhóm lớp lúc nửa đêm, cô Mai chọn tiếng bút gõ vào bàn trong giờ kiểm tra, còn Duy chọn tiếng người lớn nói thay phần của người trẻ. Nhiên chọn tiếng im lặng sau một câu hỏi bị bỏ qua.

Lam gật gù rồi tuyên bố bài tập giúp câu lạc bộ tránh dùng những từ lười biếng. Cả nhóm cười, nhưng khi bước vào phòng họp, ai cũng cẩn thận hơn với cách gọi tên vấn đề. Một quy tắc tốt bắt đầu từ việc dùng đúng từ.

Ngày họp, Nhiên đến sớm lau mặt bàn và kiểm tra máy ghi âm. Cô muốn mọi người nghe cùng một bản, không bị lệch vì mỗi thiết bị một kiểu. Duy mang theo bút chì để ghi điều cần dừng, không dùng điện thoại.

Lam phát cho mỗi người một tờ quy tắc: không hỏi lại câu người kia vừa từ chối, không cắt lời và không suy đoán động cơ. Cô Mai nói sự công bằng đôi khi bắt đầu bằng việc ngồi yên đủ lâu.

Điều khoản giấu ở trang cuối

Cô Lan sống trong một căn nhà có hàng hiên đầy chậu hoa giấy. Bà không muốn máy ghi âm, không muốn chụp ảnh, chỉ yêu cầu mọi người ngồi thành vòng tròn và nói tên mình. Duy nói tên đầy đủ, Nhiên cũng vậy. Lam giới thiệu mình là “người sẽ cố không biến im lặng thành trò đùa”.

Cô Lan mỉm cười. “Câu đó khó hơn em nghĩ.”

Bà kể về lễ hội năm 2014. Hạ Audio và Rêu Records muốn tạo một bản nhạc từ âm thanh của học sinh. Huy phụ trách nghệ thuật, Minh Quang phụ trách hợp đồng. Vũ Tấn phụ trách ngân sách. Cô Lan chỉ là người đưa học sinh đến phòng thu.

“Nhiên khi ấy rất thích đếm mưa,” bà nói. “Duy thì luôn đứng cạnh, sợ em ấy bị người lớn làm phiền.”

Duy cúi đầu. Cô Lan nói Huy đã viết bài cho hai đứa trẻ, không nhằm phát hành. Minh Quang ban đầu hiểu, nhưng Vũ Tấn thuyết phục ông rằng một dự án phải có sản phẩm để tồn tại.

“Tôi thấy trang giấy cuối,” cô Lan nói. “Huy viết rõ rằng bản nhạc không được phát nếu Nhiên và Duy chưa đồng ý khi đủ tuổi.”

Nhiên hỏi: “Vậy vì sao trang bị xé?”

“Vũ Tấn muốn bỏ điều khoản. Minh Quang không ký, nhưng cũng không ngăn ông ta lấy bản sao. Bảo nhìn thấy, còn tôi nghe tiếng cãi nhau.”

Cô Lan đưa ra một phong bì. Bên trong là bản chụp trang cuối, có chữ ký Huy, Minh Quang và dấu xác nhận của trường. Điều khoản rất rõ: quyền quyết định thuộc về Huy, và sau khi ông mất, quyền được trao cho những người góp tiếng cùng người thừa kế hợp pháp.

Duy không nói. Huy không để lại người thừa kế ngoài cậu.

“Tôi không muốn quyền đó,” Duy nói.

“Quyền không phải chiếc vương miện,” cô Lan đáp. “Nó là trách nhiệm chọn điều không làm hại người khác.”

Nhiên hỏi về người gửi file. Cô Lan lắc đầu. “Tôi chỉ biết một giáo viên cũ đã gửi bản ghi cho Bảo. Người đó tên Mai.”

Cả nhóm quay sang cô Mai. Bà không tỏ vẻ bất ngờ.

“Tôi nhận bản sao từ cô Lan nhiều năm trước,” cô nói. “Tôi gửi cho Bảo khi thấy bài hát bị dùng để ép buộc.”

Duy hỏi: “Cô là người gửi file cho chúng em?”

“Một phần. Tôi gửi những đoạn đã được phép, nhưng không phải lời đe dọa hay file cắt ghép.”

“Tại sao cô không nói?”

“Vì cô biết nếu nói sớm, câu lạc bộ sẽ bị coi là phe của ai đó. Tôi muốn các em tự xây quy tắc trước khi nghe quá nhiều.”

Lam ôm đầu. “Cô đặt chúng em vào một vụ bí ẩn để dạy đạo đức?”

“Không. Tôi chỉ không muốn các em trở thành người phát tán bí mật.”

Trên đường về, họ xem lại bản chụp. Nhiên thấy cha cô ký, nhưng bên cạnh chữ ký có một dòng viết thêm: **Không chuyển nhượng toàn bộ.** Minh Quang từng cố giữ điều khoản, nhưng đã không bảo vệ nó đủ mạnh.

Duy muốn công khai trang cuối ngay. Cô Mai nhắc phải xin phép cô Lan vì bản chụp thuộc người giữ. Cô Lan đồng ý cho phát trích đoạn điều khoản trong buổi nghe công khai, nhưng không cho công bố hình ảnh chữ ký.

Hạ Audio và trường ký phụ lục mới, xác nhận Huy giữ quyền; Duy là người thừa kế quyền quyết định bản nhạc. SoundSeed rút yêu cầu. Vũ Tấn gửi thông báo rằng ông ta sẽ kiện vì bản ghi đã bị “chiếm dụng”.

Luật sư trường nói: “Ông ấy có thể kiện, nhưng điều khoản gốc đang chống lại ông ấy.”

Nhiên hỏi Duy có muốn tìm luật sư riêng. Cậu lắc.

“Tôi muốn chuyện này trở về đúng chỗ: một bài hát chưa hoàn thành, không phải vụ mua bán.”

“Nhưng có người vẫn kiếm tiền từ nó.”

“Vậy chúng ta làm một bản mới, không lấy tiền từ bản cũ.”

Ý tưởng đưa họ trở lại phòng 3C. Duy đề xuất dùng toàn bộ âm thanh bản đồ tiếng động để viết bài mới. Nhiên xây cấu trúc, Lam chọn giọng dẫn, Khang xử lý dữ liệu. Họ không dùng bất kỳ nốt nhạc nào trong bản 03.

Bài mới mang tên **Sau Chuông Cuối**, nhưng Lam phản đối vì trùng sự kiện. Cuối cùng họ gọi là **Tần Số Của Ngày Mai**.

Trong lúc thu, Nhiên và Duy tranh luận về phần điệp khúc. Nhiên muốn mở rộng, Duy muốn giữ khoảng trống. Hai người cãi đến khi Lam mang hai cốc nước đặt giữa.

“Một người đang viết bằng nốt, một người viết bằng im lặng. Ghép cả hai đi.”

Duy thử guitar, Nhiên thêm tiếng bước chân. Bài hát bắt đầu có hình hài riêng.

Nhưng điều khoản giấu ở trang cuối lại tạo ra mâu thuẫn mới: Vũ Tấn đã thuê một công ty khác đăng ký bản nhạc dưới tên Rêu Records trước khi dự án dừng. Dù đăng ký không hợp lệ, hồ sơ có thể gây tranh chấp.

Minh Quang đề nghị Hạ Audio bỏ mọi yêu cầu liên quan. Duy phải quyết định có nhận quyền chính thức hay để công khai cho cộng đồng.

“Nếu nhận, người ta sẽ bảo tôi muốn chiếm bài của cha,” cậu nói.

“Nếu không nhận, ai đó sẽ chiếm thay,” Nhiên đáp.

“Em nghĩ quyền sở hữu là cách duy nhất bảo vệ?”

“Không. Nhưng không thể bảo vệ nếu không biết ai chịu trách nhiệm.”

Duy nhìn cô. “Tôi sợ trở thành người giống họ.”

“Vậy đặt quy tắc để mình không giống.”

Họ viết một bản đề xuất: bản gốc được lưu trữ, không phát thương mại; mọi âm thanh học sinh được cấp phép rõ; phần sáng tác mới dùng giấy phép chia sẻ, tên Huy và tất cả người góp tiếng được ghi.

Đêm đó, tài khoản ẩn gửi file cuối cùng. Không có giọng nói, chỉ có tiếng khóa cửa mở, rồi tiếng một người phụ nữ nói: “Tôi sẽ giữ trang giấy.”

Trong metadata, người tạo file là **Mai.**

Cô Mai nhìn màn hình, thở dài. “Đó là file tôi gửi để kết thúc.”

“Nhưng ai đã sửa metadata?” Khang hỏi.

Không ai kịp trả lời. Tài khoản quản trị kho bị đăng nhập từ một địa chỉ trong trường.

Người dùng: **principal_bm**.

Hiệu trưởng gọi đội IT, nhưng trước khi họ đến, ông chủ động thông báo sự cố cho toàn trường. Ông nói tài khoản cũ đã bị lộ, dữ liệu được khóa và không có bằng chứng băng gốc bị tải. Một số giáo viên trách ông làm mọi người hoang mang; ông trả lời che giấu còn nguy hiểm hơn.

Nhiên chứng kiến điều đó từ hành lang. Cô từng nghĩ người lớn chỉ xin lỗi sau khi bị bắt gặp. Có lẽ một người có thể thay đổi khi họ được đặt trước lựa chọn công khai hay tiếp tục giấu.

Duy nhận bản phụ lục chứng thực từ cô Lan. Cậu đọc chậm, rồi đặt xuống. “Tôi không muốn làm người duy nhất quyết định.”

“Vậy lập hội đồng người góp tiếng,” Nhiên nói.

Họ mời các cựu học sinh liên quan, cô Lan, cô Mai và đại diện trường. Bản nhạc cũ được bảo quản, mọi quyết định phát phải có sự đồng ý của người có quyền. Không ai được dùng nó để quảng cáo.

Minh Quang ký cam kết rút mọi yêu cầu của Hạ Audio. Ông cũng xin lỗi công khai vì chữ ký năm 2014. Duy nghe, không vỗ tay, nhưng không rời khỏi phòng.

Lam hỏi người nghe có muốn nghe bản “Bức Thư Không Phong Bì” không. Phần lớn chọn chỉ nghe trích đoạn đã được phép. Nhóm tôn trọng kết quả, dù một chương trình có thể ít lượt nghe hơn.

Trong lúc dựng bản mới, Nhiên và Duy tranh luận về tiếng khóa. Duy muốn giữ vì đó là dấu vết, Nhiên muốn giảm vì nó khiến cô nhớ quá mạnh. Hai người dừng lại, ghi rõ cảm nhận, rồi chọn phiên bản có âm lượng thấp hơn.

“Không phải cứ thật là phải thật to,” Duy nói.

Nhiên gật. Câu đó trở thành nguyên tắc của bản nhạc mới.

Sau cuộc họp, Duy đề nghị lập hội đồng người góp tiếng. Mỗi người có quyền nói phần của mình được phát ở đâu, nhưng không ai phải chịu trách nhiệm cho lời kể của người khác. Cô Lan đồng ý tham gia, Bảo nhận phần kỹ thuật, Ngọc phụ trách bảo mật.

Minh Quang không có phiếu đặc biệt. Ông chỉ được hỏi khi người khác muốn nghe. Điều đó làm Nhiên thấy yên tâm hơn bất kỳ lời hứa nào.

Họ thử bản nhạc mới với nhóm nghe nhỏ. Một bạn nói tiếng khóa khiến mình khó chịu, bạn khác thích vì nó tạo cảm giác mở cửa. Duy không chọn theo số đông; cậu hỏi người tạo âm thanh muốn gì.

Lam viết lại lời dẫn để giải thích rằng “thật” không đồng nghĩa với “được phát hết”. Khang thêm phần ghi chú nguồn ở cuối file. Nhiên kiểm tra quyền từng đoạn, rồi mới bấm lưu.

Bản nhạc chưa hoàn chỉnh, nhưng đã có nguyên tắc. Đó là tiến bộ lớn hơn một điệp khúc đẹp.

Bản nhạc chưa hoàn chỉnh, nhưng đã có nguyên tắc. Đó là tiến bộ lớn hơn một điệp khúc đẹp.