Chương 28 — Bản Nhạc Gửi Sau Giờ Tan Học

Ngày tổng duyệt, cả trường bỗng mất điện đúng lúc Khang bật hệ thống. Quỳnh Lam đứng giữa sân, cầm chiếc loa pin và tuyên bố đây là trải nghiệm âm thanh ngoài dự kiến. Khang chạy đi kiểm tra cầu dao, còn Duy lấy máy ghi âm chạy bằng pin. Nhiên nhìn danh sách tiết mục, thấy mọi người hoảng nhưng chưa ai bỏ vị trí.

Họ chuyển chương trình thành một vòng nghe không cần điện. Mỗi nhóm đứng ở một góc sân, phát âm thanh từ thiết bị nhỏ rồi truyền tai nhau bằng những câu ngắn. Tiếng mưa trong bản thu của lớp mười một được mở cạnh hàng cây, tiếng tàu điện của Duy vang lên dưới mái hiên, còn bản nhạc của Nhiên được hát mộc bởi nhóm học sinh lớp mười.

Không có màn hình để hiện lượt nghe, không có đèn sân khấu để che những khoảng trống. Vì thế người tham dự bắt đầu nói chuyện với nhau. Một bạn chỉ cho bạn khác nghe tiếng cửa phòng y tế; một phụ huynh kể về radio cũ ở quê; cô giáo dạy Toán xin thu tiếng phấn viết công thức. Nhiên đi qua từng nhóm, ghi lại sự đồng ý trên giấy.

Điện trở lại sau bốn mươi phút. Khang reo lên, nhưng Lam bảo đừng bật ngay. Cô muốn giữ thêm một phút không có dây dẫn, để mọi người nhớ rằng câu lạc bộ không phụ thuộc hoàn toàn vào thiết bị. Duy gảy một hợp âm rất nhẹ. Nhiên nghe thấy tiếng cười, tiếng dép, tiếng lá cây và một câu hỏi của học sinh lớp dưới: “Lần sau em được kể chuyện không?”

Khi tổng duyệt kết thúc, cô Mai nói chương trình đã sẵn sàng không phải vì mọi lỗi đã biến mất, mà vì mỗi người biết mình sẽ làm gì khi lỗi xuất hiện. Nhiên gấp tờ lịch, cất vào hộp băng, bên cạnh bản nhạc vô danh ngày đầu tiên.

Hành lang trở thành studio bất đắc dĩ. Học sinh đi chậm hơn, giáo viên xin phép trước khi kéo ghế, bảo vệ nhắc mọi người không chạm dây. Cả trường bắt đầu nghe thấy chính mình trong một chương trình mà không cần bước vào phòng 3C.

Duy đến đúng lúc, mang tiếng tàu điện. Nhiên chỉnh vị trí micro, Lam đọc lời dẫn, Khang giữ pin. Không ai cần một người gánh tất cả.

Phát thanh ngoài hành lang

Ngày Duy trở về, phòng 3C bị khóa.

Không phải vì Vũ Tấn, cũng không phải vì SoundSeed. Một đường ống nước vỡ ở tầng trên làm trần phòng thấm, ban giám hiệu niêm phong để sửa. Đúng lúc ấy, lịch phát “Tần Số Của Ngày Mai” đã công bố.

Lam nhìn ổ khóa. “Chúng ta có thể xin dời.”

Nhiên lắc đầu. “Chương trình nói về việc nghe những gì còn lại sau tiếng chuông. Không nhất thiết phải ở trong phòng.”

Khang mang bàn điều khiển ra hành lang. Duy đặt máy ghi âm dưới cầu thang. Các lớp kéo ghế, dựng tấm bạt. Cô Mai xin phép ban giám hiệu dùng hành lang như studio tạm thời.

Duy vừa xuống xe đã thấy mọi người chạy dây. Cậu cười: “Tôi đi một tuần, phòng biến thành đoàn xiếc.”

Lam đưa cậu cuộn băng dính. “Đoàn xiếc có lịch phát.”

Họ thử âm thanh. Hành lang vang, tiếng bước chân dội lại. Nhiên dùng rèm và tấm bảng để giảm phản xạ. Duy tìm một góc gần cầu thang, nơi âm thanh vừa đủ ấm. Khang treo biển: **Đang thu — xin đi chậm, trừ khi có cháy.**

Chương trình bắt đầu sau giờ tan học. Lam kể phòng bị khóa nhưng câu chuyện không. Học sinh lần lượt gửi âm thanh. Một bạn thu tiếng mở sách. Bác bảo vệ gửi tiếng cổng. Duy phát đoạn tàu điện, nối với tiếng xe đạp trước cổng.

Nhiên ngồi cạnh cậu, lần đầu không ở phía sau bàn điều khiển. Cô cầm micro phụ, hỏi người nghe: “Bạn muốn giữ âm thanh nào cho ngày mai?”

Một cậu bé trả lời: “Tiếng bạn mình gọi tên.”

Một cô giáo nói: “Tiếng phòng học đầy người.”

Lam đọc các câu trả lời, đôi lúc cười khi có người gửi tiếng mèo kêu. Chương trình không hoàn hảo; có tiếng xe đẩy đi ngang, tiếng Khang ho, tiếng chuông điện thoại. Nhưng không ai cắt bỏ hoàn toàn. Họ ghi chú những âm thanh ngoài ý muốn.

Giữa chương trình, người đàn ông từng gửi file 27 đứng ở cuối hành lang. Ông Trần nhận ra đó là một nhân viên cũ tên Trọng.

Trọng xin nói trên micro, không nêu chuyện riêng. Cô Mai hỏi ông có đồng ý ghi âm. Ông gật.

“Tôi là người giữ chìa khóa năm 2014,” ông nói. “Tôi mở cửa theo lệnh. Tôi nghĩ chỉ là thiết bị. Sau đó tôi biết có băng bị lấy. Tôi im vì sợ mất việc. Nhiều năm sau, tôi đưa chìa khóa cho Vũ Tấn vì ông ta nói sẽ trả tiền.”

Khán giả im lặng. Trọng không biện hộ. Ông nói mình đã sai và sẽ làm chứng nếu được yêu cầu.

Duy hỏi: “Ông có biết ai cắt phần cuối?”

Trọng nhìn Minh Quang đang đứng xa. “Người cắt là Vũ Tấn. Người khiến ông ấy có cơ hội là nhiều người trong chúng tôi.”

Không có câu trả lời duy nhất. Nhiên cảm thấy điều đó đúng hơn mọi cú twist.

Chương trình kết thúc bằng “Sau Khi Lắng Nghe”. Duy chơi guitar, Nhiên thêm tiếng bước chân ngoài hành lang, Lam đọc tên những người đã cho phép. Khi bài kết thúc, tiếng vỗ tay không đều nhưng dài.

Phòng 3C vẫn khóa, nhưng hành lang đã thành studio. Học sinh hiểu radio không nằm trong bức tường; nó nằm ở cách mọi người lắng nghe nhau.

Sau chương trình, Duy đưa Nhiên một gói nhỏ. Bên trong là chiếc pick mới, khắc ba chấm hai chấm ba chấm.

“Nhịp của bài đầu tiên,” cậu nói.

“Cậu nhớ à?”

“Tôi nhớ điều cần nhớ.”

Nhiên cất pick vào túi. “Em có một món cho cậu.”

Cô đưa một thẻ nhớ chứa bản đồ tiếng động phiên bản riêng. Mỗi điểm có giọng cô giải thích cách nghe. Cuối thư mục là một file có tên **Duy — mở sau giờ tan học**.

Cậu mở. Tiếng cô nói: “Em không biết tương lai sẽ có tiếng gì. Nhưng nếu cậu đi, hãy gửi tiếng ở nơi cậu đến. Em sẽ nghe.”

Duy nhìn cô. “Cái này có giấy phép chưa?”

“Có. Giấy phép riêng.”

“Tôi giữ.”

Lam đi ngang, làm bộ không nghe. “Hai người tự nhiên nghiêm túc ghê.”

Khang báo trần phòng đã sửa xong, ngày mai có thể mở. Cô Mai yêu cầu nhóm dọn hành lang, trả ghế về lớp. Minh Quang giúp cuộn dây, không chạm vào micro nếu chưa hỏi.

Khi mọi người về, Nhiên và Duy đứng trước cửa phòng 3C. Ổ khóa mới bóng hơn, nhưng trên cửa vẫn còn vết cũ.

“Cậu có sợ vào lại không?” Nhiên hỏi.

“Có.”

“Tôi cũng.”

“Vậy vào cùng.”

Ổ khóa mở. Bên trong mùi sơn và gỗ ẩm trộn lẫn. Chiếc loa cũ đã được sửa, không còn vết nứt. Chủ Tịch nằm trên nóc, ngẩng đầu như kiểm tra công trình.

Đèn bộ chỉnh âm bật lên. File 28 hiện tên:

**Không phải mọi cánh cửa đóng đều cần phá.**

Duy đọc, rồi tắt máy. “Câu này tôi thích.”

Nhiên nói: “Vì cậu cuối cùng cũng có dữ liệu.”

Ngoài hành lang, tiếng chuông báo tan học vang. Lần này, họ không vội chạy theo nó.

Phòng 3C mở lại sau hai ngày sửa trần. Mùi sơn mới làm Chủ Tịch bỏ sang kệ sách, nhưng đến trưa nó quay lại nằm trên loa. Lam đặt một tấm biển nhỏ: “Cư dân thường trú, không thu âm khi chưa hỏi.”

Duy kiểm tra hệ thống, Nhiên kiểm tra quyền. Khang thử mất điện giả lập. Khi điện trở lại, bản thu chưa lưu vẫn an toàn. Cả nhóm vỗ tay, dù đó chỉ là một bài kiểm tra.

Cô Mai bảo những bài kiểm tra nhỏ giữ cho sai lầm lớn không quay lại. Trên tường, bốn nguyên tắc được viết bằng màu khác nhau. Người mới vào phòng phải đọc trước khi chạm micro.

Buổi phát ngoài hành lang tạo ra nhiều người nghe hơn một chương trình trong phòng. Một số lớp đề nghị tổ chức phát lưu động. Khang thiết kế bộ kit nhỏ, gồm máy chạy pin, micro và giấy phép. Nhiên viết hướng dẫn, Lam viết lời giới thiệu.

Duy đưa Nhiên nghe đoạn tàu điện lần cuối. Tiếng cửa mở nối với tiếng cổng trường, như hai nơi chào nhau. Cô không đề nghị sửa nữa.

“Có tạp âm,” cậu nói.

“Có người.”

“Vậy giữ.”

Trọng đến trường, nộp lời khai chính thức. Ông không xin tha thứ, chỉ xin được tham gia sửa kho. Cô Mai đồng ý sau khi nhà trường kiểm tra. Duy bắt tay ông, không nói nhiều.

Vũ Tấn gửi thư rút yêu cầu phát băng, nhưng vẫn không nhận lỗi. Luật sư nói tranh chấp chưa kết thúc hoàn toàn, song quyền của học sinh đã được ghi nhận.

Nhiên thấy đời thật không có dòng “đã giải quyết” rõ như file. Người ta chỉ làm thêm từng việc đúng, để sai lầm không còn chỗ dễ dàng trở lại.

Tối, Duy đưa cô pick ba chấm hai chấm ba chấm. Cô trả lại, cậu không nhận.

“Mượn lâu hơn đi.”

Nhiên cất vào túi. “Vậy đừng quên hỏi khi muốn lấy.”

“Tôi sẽ hỏi.”

Sau buổi phát ngoài hành lang, học sinh đề nghị giữ một góc studio di động. Khang đóng một hộp gỗ có bánh xe, Duy chọn máy chạy pin, Nhiên viết quy trình. Hộp có thể đi tới sân bóng, thư viện hoặc cổng trường mà không cần kéo dây dài.

Lam dán tên hộp: “Phòng 3C biết đi”. Cô Mai bảo phải xin phép trước khi mang ra khỏi trường. Lam vẽ thêm một chiếc chìa khóa.

Trọng tham gia sửa hộp kỹ thuật, nhưng không chạm vào băng 03. Ông nói mình muốn làm một việc đúng mà không đòi ai quên việc sai. Duy đưa ông một danh sách nhỏ, ông hoàn thành từng mục.

Tối, Duy đưa cô pick ba chấm hai chấm ba chấm. Cô trả lại, cậu không nhận.

“Mượn lâu hơn đi.”

Nhiên cất vào túi. “Vậy đừng quên hỏi khi muốn lấy.”

“Tôi sẽ hỏi.”

Tối, Duy đưa cô pick ba chấm hai chấm ba chấm. Cô trả lại, cậu không nhận.

“Mượn lâu hơn đi.”

Nhiên cất vào túi. “Vậy đừng quên hỏi khi muốn lấy.”

“Tôi sẽ hỏi.”