Chương 25 — Bản Nhạc Gửi Sau Giờ Tan Học

Hộp thư của Tần Số Mở đầy lên sau buổi nghe. Có thư chỉ có một dòng cảm ơn, có thư dài tới sáu trang, có thư xin được xóa một câu từng gửi cách đây vài tuần. Nhiên lập bảng theo dõi, ghi rõ ngày nhận, người xử lý và thời hạn phản hồi. Duy cài thêm một bản sao lưu ngoại tuyến, còn Khang đặt cảnh báo khi có file bị tải xuống quá nhiều.

Lam hỏi nếu một người gửi thư muốn rút lại nhưng không nhớ tên file thì phải làm sao. Cả nhóm ngồi lại, thử tìm bằng giọng, ngày gửi và chủ đề. Họ nhận ra hệ thống của mình vẫn dựa quá nhiều vào trí nhớ của người quản lý. Khang đề nghị mỗi bản thu có một mã dễ đọc, nhưng cô Mai nhắc rằng mã không được biến người gửi thành một con số.

Cuối cùng họ thống nhất dùng mã cho file, tên thật chỉ lưu ở một bảng riêng có khóa. Nhiên viết hướng dẫn bằng ngôn ngữ bình thường, tránh những từ mà chỉ người làm công nghệ mới hiểu. Duy đọc thử rồi bảo “xóa bản thu” nghe nhẹ hơn “hủy dữ liệu”. Lam ghi chú cả hai, để người dùng được chọn cách gọi khiến họ dễ yêu cầu hơn.

Hội trường được xếp ghế thành vòng cung thay vì hàng thẳng. Người nghe nhìn thấy nhau, không chỉ nhìn sân khấu. Ở cửa có tấm bảng: “Bạn có thể rời bất kỳ lúc nào.”

Nhiên kiểm tra âm lượng, Duy kiểm tra bản quyền, Lam kiểm tra lời dẫn. Minh Quang đứng ở hàng cuối, cô Lan tham gia qua màn hình. Không ai được lên tiếng nếu chưa được mời, nhưng ai cũng được đặt câu hỏi.

Buổi nghe công khai

Phòng hội trường kín chỗ. Học sinh ngồi phía trước, giáo viên ở giữa, phụ huynh và đại diện doanh nghiệp phía sau. Trên sân khấu không có logo. Chỉ có một micro cũ, một màn hình hiển thị phổ âm và bảng bốn nguyên tắc.

Lam mở đầu: “Hôm nay không phải phiên tòa. Đây là buổi nghe có kiểm soát, để mỗi người biết dữ liệu đến từ đâu, ai cho phép và ai chịu trách nhiệm.”

Cô Lan nói về dự án năm 2014. Bà không đọc hết trang cuối, chỉ giải thích điều khoản trao quyền quyết định cho Huy và những người góp tiếng. Bảo trình bày log kỹ thuật, thừa nhận mình từng thay file quảng cáo theo lệnh Vũ Tấn. Ngọc nói về việc sửa metadata để che nguồn, đồng thời xin lỗi vì đã im lặng.

Duy ngồi bên Nhiên, tay đặt trên đầu gối. Khi đến lượt, cậu nói: “Tôi không muốn bản băng biến thành sản phẩm. Tôi muốn tên cha tôi được ghi đúng, và những tiếng nói trong đó không bị dùng nếu chưa đồng ý.”

Minh Quang đứng lên. Ông nhận trách nhiệm đã ký truy cập, không công khai sự cố và để người khác có cơ hội xóa tên Huy. Ông không nhận việc lấy băng. Luật sư xác nhận hồ sơ không chứng minh ông lấy, nhưng chứng minh quy trình của công ty khi ấy đã sai.

Đại diện Vũ Tấn phản đối, nói Huy đã nhận tiền dự án. Cô Lan đưa biên lai: khoản tiền là phí thiết bị và vận hành, không phải chuyển quyền tác phẩm. Luật sư trường chiếu phụ lục có điều khoản không chuyển nhượng.

Khán phòng xôn xao, nhưng cô Mai giữ nhịp. Bà yêu cầu mọi câu hỏi đi qua micro, không la ó.

Một học sinh hỏi Duy có muốn phát bản gốc không. Duy nhìn Nhiên, rồi nói: “Chưa. Bản gốc chứa giọng của một đứa trẻ chưa thể đồng ý khi ấy. Tôi sẽ không biến tiếng khóc thành bằng chứng giải trí.”

Một phụ huynh hỏi tại sao trường để chuyện kéo dài. Hiệu trưởng trả lời: “Vì nhà trường từng nghĩ đóng cửa là cách yên ổn. Chúng tôi đã sai.”

Nhiên trình bày quy trình mới: bản thu có giấy phép, kho lưu trữ độc lập, quyền rút, log truy cập, và hội đồng học sinh giám sát. Cô nói phòng phát thanh không thể sửa quá khứ, nhưng có thể không lặp lại cách im lặng đó.

Buổi nghe kết thúc bằng bản nhạc “Sau Khi Lắng Nghe”, do Duy chơi và Nhiên điều khiển. Không dùng băng cũ. Chỉ có âm thanh từ bản đồ trường, tiếng tàu điện và khoảng trống để người nghe tự thở.

Sau chương trình, một người trong khán phòng nhận ra Vũ Tấn đứng ở cửa. Ông không tiến lên, chỉ gửi cho luật sư một tờ giấy. Khi kiểm tra, đó là yêu cầu được nghe bản gốc với tư cách người tham gia dự án.

Duy từ chối quyền đó. “Ông ấy không có quyền với giọng của tôi.”

Luật sư giải thích quyền của Vũ cần được xác định, nhưng không thể ép phát bản chưa được đồng ý. Vũ Tấn rời đi, không nói.

Tối đó, tài khoản after.school.archive đăng lời cuối: **Tôi là cô Mai. Tôi gửi file để các em tìm đến sự thật, nhưng không nghĩ mọi thứ sẽ đi xa. Cảm ơn vì đã không phát phần khó nhất.**

Lam đọc, rồi quay sang cô Mai. “Cô tự nhận nhanh vậy?”

“Tôi không muốn tài khoản ẩn tồn tại mãi.”

“Vậy file đe dọa?”

“Không phải tôi.”

Cả phòng im.

Khang kiểm tra địa chỉ các file. Những file cô Mai gửi có cùng chữ ký, nhưng các file đe dọa đến từ một mạng khác. Người gửi thứ hai vẫn chưa lộ.

Duy nói: “Có thể Vũ Tấn.”

“Có thể,” Nhiên nhắc.

“Tôi đang học cách nói vậy.”

Họ không tiếp tục truy trong đêm. Cô Mai yêu cầu mọi người nghỉ. Nhiên và Duy đi bộ quanh sân. Đèn cổng chiếu những vòng sáng trên nền gạch.

“Cậu thấy nhẹ hơn chưa?” Nhiên hỏi.

“Một chút. Nhưng bài của cha tôi vẫn chưa có tên chính thức.”

“Người vắng mặt có thể giữ một cái tên riêng.”

“Tôi sẽ gọi nó là ‘Bức Thư Không Phong Bì’.”

“Đẹp.”

“Còn bản của chúng ta?”

“Sau Khi Lắng Nghe.”

Duy gật. “Tôi muốn gửi cho em.”

Nhiên nhìn cậu. “Em đã nghe rồi.”

“Không. Gửi theo nghĩa khác.”

Cậu đưa cô một mảnh giấy, trên đó là giấy phép sử dụng bản nhạc, ghi tên Nhiên là đồng tác giả phần âm thanh. Nhiên ngạc nhiên.

“Em không cần tên.”

“Em đã góp.”

“Cậu chắc?”

“Dữ liệu rõ.”

Nhiên bật cười. Cô ký vào mục đồng ý, rồi thêm một dòng: **Không dùng cho quảng cáo nếu chưa hỏi lại.**

“Dòng này cho cả hai,” cô nói.

“Được.”

Ngày hôm sau, trường thông báo phòng 3C được giữ lại ít nhất một năm, với ngân sách chung. SoundSeed rút hoàn toàn khỏi quyền sử dụng, Hạ Audio tài trợ thiết bị theo phụ lục công khai. Vũ Tấn nộp đơn kiện, nhưng luật sư cho rằng hồ sơ yếu.

Tin tức dần chuyển sang chuyện khác. Clip cắt vẫn còn trên vài tài khoản, nhưng đã có bản đính chính đi kèm. Duy không đọc bình luận nữa. Nhiên cũng vậy.

Trong hộp thư, một file mới xuất hiện từ địa chỉ chưa từng thấy. Không có đe dọa, chỉ có tiếng chìa khóa rơi và một câu nói:

“Người đứng sau cánh cửa vẫn còn ở trường.”

Duy muốn điều tra. Cô Mai nói sẽ báo nhà trường, không tự theo dõi. Họ lưu file, rồi trở lại việc thu bản đồ.

Có những bí mật không biến mất. Nhưng giờ chúng không còn điều khiển cả phòng.

Sau buổi nghe, ban giám hiệu mở một phiên hỏi đáp nhỏ cho học sinh không vào hội trường. Nhiên và Duy trả lời từng câu, kể cả câu khó. Một bạn hỏi tại sao họ không công khai toàn bộ băng để chứng minh. Duy nói quyền được giữ im lặng cũng cần bảo vệ như quyền được nói.

Một bạn khác hỏi liệu Minh Quang có đáng tin không. Nhiên đáp: “Tin cậy không phải một lần được cấp. Nó là chuỗi hành động có thể kiểm tra.”

Cô Mai thêm rằng trường cũng phải chịu trách nhiệm, vì đã để phòng và tài khoản cũ không được quản lý.

Minh Quang ký biên bản chuyển giao thiết bị. Dì Hường ký nhận một phần radio cho xưởng cộng đồng. Bảo và Ngọc tham gia nhóm bảo mật. Những người từng đứng ngoài cánh cửa giờ phải học cách đứng trong quy trình.

Duy lưu bản “Bức Thư Không Phong Bì” trong kho kín. Cậu không nghe thêm trong ngày. Nhiên không hỏi.

Họ tập trung hoàn thiện bản nhạc mới. Tiếng tàu điện từ studio nối với tiếng chuông trường. Duy muốn thêm tiếng chìa khóa, Nhiên đề nghị giảm âm lượng. Hai người thử nhiều phiên bản, hỏi nhóm người nghe nhỏ trước khi chọn.

Lam đặt tên phiên bản nghe thử là “Không Ai Tự Ý Cắt”. Khang nói tên quá dài. Nhiên đáp: “Tên rõ thì dễ nhớ.”

Cuối tuần, họ đăng bản mô tả minh bạch: nguồn âm thanh, người cho phép, điều kiện sử dụng, người liên hệ. Không có câu quảng cáo. Lượt nghe tăng chậm, nhưng phản hồi chất lượng hơn.

Một giáo viên gửi thư nói bản nhạc giúp lớp cô nói chuyện về quyền riêng tư. Một bạn gửi tin nhắn nói đã xin phép bạn mình trước khi đăng video. Những thay đổi nhỏ chứng minh câu lạc bộ không chỉ giải một vụ cũ.

Trong hộp thư, người dùng ẩn danh gửi một chữ “cảm ơn”. Không file đính kèm. Nhiên trả lời bằng một chữ “đã nhận”.

Tin nhắn ngắn ấy ở lại trong hộp thư lâu hơn các file đe dọa. Không phải vì nó bí ẩn, mà vì nó không yêu cầu họ làm gì thêm. Có người chỉ muốn biết tiếng nói của mình đã đến nơi.

Nhiên đưa nguyên tắc này vào báo cáo: không mọi liên hệ đều cần biến thành nội dung. Một lời cảm ơn có thể được giữ riêng.

Duy và Lam sắp xếp lịch phát cho học kỳ mới. Khang đào tạo hai bạn lớp 10. Cô Mai xin nhà trường mở khóa học ngắn về quyền âm thanh. Minh Quang tài trợ phí in tài liệu, không xuất hiện trên bìa.

Phòng 3C có thêm một chiếc đồng hồ mới. Dì Hường đem chiếc cũ, đặt cạnh nó. Hai chiếc chạy lệch nhau một chút, nhưng không ai sửa ngay. Nhiên nói đó là cách nhắc rằng thời gian của mỗi người không luôn trùng nhau.

Duy đồng ý, rồi thu tiếng hai chiếc đồng hồ. Một nhịp chậm, một nhịp nhanh, sau đó dần gần lại. Cậu không biết có dùng trong bản nhạc hay không; họ lưu chờ người góp ý.

Buổi phát cuối tháng khép lại bằng câu hỏi: “Bạn muốn nghe điều gì vào ngày mai?” Hộp thư đầy lên trước khi Lam kịp tắt máy.