Chương 26 — Bản Nhạc Gửi Sau Giờ Tan Học

Tin nhắn từ studio đến vào lúc gần nửa đêm, nhưng không phải lời mời hợp tác. Một biên tập viên xin nghe bản thu của Duy để làm phim, hứa sẽ ghi tên câu lạc bộ ở cuối. Nhiên đọc kỹ điều khoản, phát hiện họ muốn giữ quyền chỉnh sửa vô thời hạn. Cô gửi lại một danh sách câu hỏi, khiến Lam bảo cô có thể biến bất kỳ lời mời nào thành bài kiểm tra luật.

Duy không khó chịu. Cậu nói lần đầu có người hỏi mua giọng của mình, cậu đã muốn gật đầu ngay vì nghĩ đó là cơ hội. Bây giờ cậu hiểu cơ hội không nên bắt đầu bằng việc ký vào điều mình chưa đọc. Hai người cùng sửa thư trả lời: cho phép dùng bản thu trong một bộ phim cụ thể, ghi rõ thời hạn, không thay đổi nội dung, và phải gửi bản dựng trước khi phát hành.

Studio đồng ý một phần, đề nghị trả phí. Duy muốn chia khoản tiền cho quỹ của câu lạc bộ, nhưng Nhiên nhắc cậu vẫn cần giữ một phần cho công sức của mình. Cậu im lặng hồi lâu rồi đồng ý. Dì Hường nghe chuyện, bảo tiền không làm âm thanh kém trong sáng; chỉ có cách dùng tiền mới làm được điều đó.

Để chuẩn bị, Duy thu lại bản nhạc trong căn phòng nhỏ của dì. Tiếng xe máy ngoài ngõ lọt vào hai lần, tiếng chó sủa một lần, và một tiếng cười của Lam từ ngoài cửa. Cậu giữ cả ba. Nhiên hỏi vì sao. Duy nói bản nhạc nói về sau giờ tan học, mà sau giờ tan học không bao giờ yên tĩnh hoàn toàn.

Khi bản cuối gửi đi, Duy đặt tên “bản có người ở bên”. Nhiên đọc, không hỏi người đó là ai. Cô chỉ nhắc phải lưu thêm bản nguyên gốc. Hai người cùng nhấn nút sao lưu, rồi ngồi nghe tiếng máy chạy đều trong bóng tối.

Khang đặt một chiếc hộp lỗi cạnh bàn điều khiển. Ai phát hiện lỗi trong ngày sẽ bỏ một mảnh giấy vào đó, không cần ghi tên. Cuối tuần, cả nhóm mở hộp và chọn lỗi cần sửa trước.

Nhiên nói cách này giúp người nhút nhát cũng có tiếng nói. Duy thêm rằng sửa lỗi không phải cuộc thi ai sai ít hơn, mà là cách bảo vệ người nghe sau này.

Lỗi của Khang

Tuấn Khang tự nhận đã chỉnh một phần clip quảng bá cho đêm open mic. Cậu không tạo nội dung giả, nhưng dùng một đoạn tiếng cười của Nhiên từ bản thu thử để làm chương trình vui hơn, dù chưa ghi giấy phép.

“Em chỉ nghĩ tiếng cười làm clip dễ xem,” Khang nói.

Nhiên nhìn log. Đoạn tiếng cười không nằm trong clip cắt lan truyền, nhưng lỗi vẫn là lỗi.

Lam hỏi: “Em có nói với ai không?”

“Không. Em sợ mọi người nghĩ em giống người đã sửa file.”

Duy im lặng. Cậu không nổi giận, chỉ yêu cầu gỡ bản quảng bá và thông báo rõ. Khang hoảng: “Nếu nói, câu lạc bộ mất uy tín.”

Cô Mai trả lời: “Uy tín không phải không mắc lỗi. Uy tín là biết sửa mà không bắt người khác chịu thay.”

Khang đăng lời đính chính trên trang câu lạc bộ, xin lỗi Nhiên và ghi rõ phần đã chỉnh. Nhiên đồng ý cho dùng lại nếu có giấy phép, nhưng yêu cầu không cắt tiếng cười thành hiệu ứng gây cười.

“Tiếng cười của em không phải đạo cụ,” cô nói.

Khang gật. “Em hiểu.”

Lỗi nhỏ này khiến họ rà soát toàn bộ kho. Có bốn file thiếu giấy phép, hai file đặt sai tên, một file bị trùng. Không ai bị đuổi. Họ lập nhóm kiểm tra chéo, mỗi bản thu có hai người duyệt.

Duy nói: “Chúng ta không thể yêu cầu người khác tôn trọng quyền nếu chính mình làm ẩu.”

Trong lúc rà, họ phát hiện một đường dẫn lạ truy cập thư mục băng 03 vào ngày buổi nghe công khai. Địa chỉ đến từ máy tính phòng hội đồng. Hiệu trưởng cho phép kiểm tra, kết quả cho thấy một nhân viên hành chính đã mở file vì tò mò, không phát tán. Người đó xin lỗi và ký cam kết.

Nhiên nhận ra ranh giới giữa lỗi và ác ý đôi khi nằm ở việc người ta có chịu dừng lại hay không.

Duy nhận cuộc gọi từ studio: lịch thực tập bắt đầu sau một tuần. Cậu cần chọn ngày đi. Nhiên đề nghị câu lạc bộ làm lễ tiễn, Lam chuẩn bị một jingle mới, Khang hứa không dùng tiếng cười chưa phép.

“Cậu sẽ gọi về chứ?” Nhiên hỏi.

“Sau giờ tan học.”

“Tôi không chắc bên đó có chuông.”

“Tôi sẽ ghi âm.”

Bản “Sau Khi Lắng Nghe” được hoàn thiện phiên bản đầu. Duy gửi cho Nhiên nghe riêng. Phần đầu là tiếng cổng, phần giữa là mưa hiện tại, phần cuối là guitar và tiếng cười đã được xin phép. Không có bài gốc, nhưng có một khoảng im lặng giống nhịp thở.

“Cậu có sợ người ta bảo bài này giống băng của cha không?” Nhiên hỏi.

“Có. Nhưng giống ký ức không đồng nghĩa ăn cắp. Tôi ghi nguồn cảm hứng.”

Nhiên thêm vào mô tả: “Lấy cảm hứng từ âm thanh trường học, không sử dụng bản thu After School Frequency.”

Lam đọc, nói: “Câu này không lãng mạn.”

“Bản quyền không cần lãng mạn,” Khang đáp.

“Nhưng hai người có thể lãng mạn ngoài giờ.”

Đúng lúc đó, loa hành lang phát file lạ. Tiếng người đàn ông nói: “Trọng không phải người mở cửa. Người mở cửa là người được cả trường tin.”

Log cho thấy file phát từ bộ điều khiển cũ, không kết nối mạng. Nhiên và Duy chạy lên tầng thượng, nơi dây loa kéo qua hộp kỹ thuật. Trong hộp có một chiếc thẻ từ cũ, in tên **Trần Minh** — phó hiệu trưởng đã nghỉ.

Hiệu trưởng gọi ông Trần. Ông thừa nhận thẻ vẫn nằm trong hộp vì chưa thu hồi. Ông không biết ai lấy, nhưng nói người được cả trường tin có thể là ông hoặc một giáo viên cũ.

Cô Mai không muốn mọi nghi ngờ đổ lên mình. Bà nói: “Nếu cần kiểm tra, hãy kiểm tra bằng quy trình. Đừng dùng lòng tin làm bằng chứng.”

Họ giao thẻ cho nhà trường. Không điều tra riêng. Vài ngày sau, trường xác nhận một nhân viên vệ sinh từng nhặt thẻ và đưa cho người ngoài để nhận tiền. Người đó là Đạt.

Đạt bị mời làm việc. Vũ Tấn vẫn chưa lộ diện, nhưng đường dây dần rõ: Đạt vận chuyển, người ngoài cắm thẻ, Vũ Tấn đe dọa, Ngọc và Bảo từng im lặng vì sợ.

Khang thở phào, rồi nói: “Em biết mình sai vẫn dễ hơn không biết ai sai.”

Nhiên đáp: “Đừng biến việc tìm ra người khác thành lý do quên sửa mình.”

Khang gật.

Ngày Duy đi thực tập đến gần. Cậu tặng Lam một cuộn dây, Khang một bộ chuyển, cô Mai một bản quy trình có chữ ký. Với Nhiên, cậu đưa chiếc tai nghe cũ.

“Cái này không phải quà. Là đồ mượn.”

“Mượn bao lâu?”

“Đến khi tôi về.”

“Nếu lâu?”

“Thì cứ giữ.”

Lam từ phía sau nói: “Hai người có thể nói một câu bình thường không?”

Nhiên và Duy cùng cười.

Tối trước ngày đi, Duy gửi một file mới. Tên file: **26 — Đừng xóa tiếng cười.**

Trong file là tiếng cả nhóm cười vì jingle sai nhịp. Không ai nói gì, nhưng mọi người đã đồng ý lưu.

Khang viết một báo cáo riêng về lỗi của mình. Cậu không đổ cho áp lực, không nói “ai cũng làm”. Cậu mô tả lúc chỉnh clip, file nào đã dùng, ai bị ảnh hưởng và cách khắc phục. Cô Mai yêu cầu báo cáo được lưu cùng bản quảng bá, để những người sau biết quy trình đã học từ đâu.

Nhiên đọc, đề nghị thêm một dòng về việc hỏi lại người có giọng trong file. Khang bổ sung. Duy ký xác nhận, Lam đóng dấu hình chiếc loa.

“Ký kiểu này có giá trị không?” Khang hỏi.

“Có giá trị với chúng ta,” Lam nói. “Giấy tờ không phải phép màu, nhưng nó nhắc mình đã hứa gì.”

Phòng 3C tổ chức buổi sửa lỗi công khai. Mỗi nhóm đem một file có vấn đề, nói cách kiểm tra. Một bạn thừa nhận từng dùng nhạc của người khác làm nền, rồi tự gỡ. Một bạn khác phát hiện video lớp bị lộ thông tin trường.

Nhiên hướng dẫn cách xin phép lại, không mắng. Cô hiểu sai lầm được nói ra sớm sẽ ít gây hại hơn sai lầm bị giấu đến khi thành chuyện lớn.

Duy từ studio gửi bản thu “Sau Khi Lắng Nghe” phiên bản mới. Cậu thêm tiếng gõ ba lần, hai lần, ba lần. Nhiên hỏi có phải lời chào không. Duy bảo đúng, nhưng chỉ khi cô đồng ý giữ.

“Em đồng ý,” cô nói.

“Ghi vào log.”

Nhiên ghi, rồi thêm một biểu tượng nhỏ bên cạnh. Duy gửi lại một biểu tượng tương tự.

Minh Quang chuyển tiền vào quỹ bảo trì theo đúng số công khai. Không có tên công ty trên bảng, chỉ ghi “nhà tài trợ A”. Ông nói muốn người khác không nghĩ thiết bị là món quà đổi lấy lòng trung thành.

Cuối tháng, trường đánh giá phòng. Bảng số liệu cho thấy không chỉ lượt nghe tăng, mà số học sinh biết xin phép khi ghi âm cũng tăng. Hiệu trưởng gia hạn hoạt động một năm.

File 26 nằm trong kho với ghi chú: “Đã sửa lỗi, không xóa lịch sử.”

Khang nhìn ghi chú hồi lâu. Cậu nói nếu một ngày có ai dùng lại clip cũ, họ sẽ thấy cả lời xin lỗi và cách câu lạc bộ sửa. Nhiên bảo đó là lý do không nên xóa lịch sử khi nó có thể giúp người sau tránh lặp lại.

Lam làm một số phát về “lỗi có thể sửa”. Cô đọc tên Khang sau khi cậu đồng ý. Khang không muốn biến mình thành người hùng của một lỗi nhỏ; cậu chỉ muốn người nghe biết một lời xin lỗi cần đi kèm việc làm.

“Em đồng ý,” cô nói.

“Ghi vào log.”

Nhiên ghi, rồi thêm một biểu tượng nhỏ bên cạnh. Duy gửi lại một biểu tượng tương tự.

Khang nhìn báo cáo rồi tự tay ký tên. Lần này cậu không dùng hình chiếc loa thay chữ ký.

“Em đồng ý,” cô nói.

“Ghi vào log.”

Nhiên ghi, rồi thêm một biểu tượng nhỏ bên cạnh. Duy gửi lại một biểu tượng tương tự.

Khang nhìn báo cáo rồi tự tay ký tên. Lần này cậu không dùng hình chiếc loa thay chữ ký.