Chương 23 — Bản Nhạc Gửi Sau Giờ Tan Học

Sau khi gửi bản đính chính, nhóm nhận được nhiều phản hồi trái chiều. Có người bảo họ làm quá, có người hỏi tại sao không nêu tên tất cả những người liên quan. Lam đọc từng bình luận rồi phân loại thành ba cột: câu hỏi cần trả lời, lời phê bình cần suy nghĩ, và câu nói chỉ muốn làm đau người khác. Cô bảo không phải mọi âm thanh đều cần được khuếch đại.

Duy đề nghị mở phần hậu trường của chương trình, nơi họ kể cách kiểm chứng một bản thu. Khang dựng đoạn minh họa bằng tiếng cửa, tiếng bút và tiếng quạt. Nhiên đọc lời dẫn, nhấn mạnh rằng một file có ngày tạo không tự động chứng minh ai đã nói. Bằng chứng cần bối cảnh, người xác nhận và quyền được phản hồi.

Cuối buổi, một học sinh gửi bản thu tiếng sân bóng, xin dùng tên thật. Bạn nói muốn chứng minh những âm thanh bình thường cũng đáng được giữ. Cả nhóm nghe, không ai tìm bí mật trong đó. Họ chỉ nghe tiếng giày chạy, tiếng bóng nảy và tiếng bạn bè gọi nhau. Nhiên mỉm cười, vì đôi khi câu trả lời tốt nhất là không ép một âm thanh phải kể nhiều hơn điều nó có.

Ngày Duy đi thực tập, cậu kiểm tra lại danh sách việc với Khang. Mỗi mục có người thay, không có ô “Duy sẽ làm”. Lam đưa cậu một chiếc bánh, bảo không được dùng tiếng bụng đói trong bản thu.

Nhiên đứng ở cổng, không nói lời giữ lại. Cô đưa cậu tờ giấy ghi giờ phát của Bình Minh, nói nếu nghe thấy tiếng chuông khác, cứ gửi về khi có quyền.

Lời mời đi xa

Duy nhận lời thực tập, nhưng muốn hoàn thiện bản nhạc trước. Cậu làm lịch chi tiết: sáng học, chiều phòng 3C, tối quầy dì Hường, cuối tuần studio. Lam nói lịch đó không phải của con người.

“Tôi ngủ trên xe buýt,” Duy đáp.

“Đó không phải ngủ, đó là tự sạc lỗi.”

Nhiên giúp cậu chia việc. Khang phụ trách thiết bị, thành viên mới phụ trách giấy phép, Lam làm nội dung. Duy chỉ giữ phần sáng tác và kiểm tra chất lượng. Đây là lần đầu cậu để người khác chạm vào dữ liệu mà không đứng sát bên.

“Em đang tin họ,” Nhiên nói.

“Tôi đang tạo quy trình.”

“Cậu có thể gọi tên cảm xúc đúng một lần không?”

“Chưa có dữ liệu.”

Nhiên cười.

Studio gửi cho Duy một chiếc máy ghi âm tốt hơn. Cậu chỉ nhận sau khi đọc điều khoản mượn. Người sáng lập nói cậu có thể mang về, miễn trả nguyên vẹn. Duy hỏi về quyền bản thu; studio xác nhận mọi bài cậu tự viết vẫn thuộc cậu.

“Có người lớn không sợ hợp đồng,” Lam nói.

“Có người lớn viết hợp đồng tử tế,” cô Mai đáp.

Trong khi Duy chuẩn bị đi, nhóm đến gặp ông Trần. Ông sống trong căn hộ yên tĩnh, trên tường treo ảnh lễ hội năm 2014. Ông thừa nhận từng giữ chìa khóa phòng phát thanh, nhưng nói mình chỉ mở cửa theo lệnh Minh Quang.

“Bố tôi không nhớ,” Nhiên nói.

“Người trẻ thường nhớ điều làm họ đau, người lớn nhớ điều giúp họ ngủ.”

Ông Trần đưa một bản ghi camera. Hình ảnh mờ nhưng thấy ông mở cửa, Vũ Tấn vào cùng Đạt, rồi Minh Quang đứng ngoài hành lang. Họ lấy hộp băng. Ông Trần nói đã bị ép vì trường đang nợ tiền.

“Ông sửa metadata tài khoản principal_bm?” Khang hỏi.

Ông Trần lắc đầu. “Tôi không còn quyền truy cập.”

“Nhưng mật khẩu cũ vẫn dùng được,” Lam nói.

Ông Trần nhìn họ. “Có một người vẫn giữ bản sao tài khoản. Người đó làm quản trị hệ thống trường năm 2014.”

Tên là **Ngọc** — một kỹ thuật viên đã nghỉ, hiện làm cho SoundSeed.

Đầu mối đưa họ trở lại công ty tài trợ. SoundSeed phủ nhận, nhưng log từ trường cho thấy tài khoản khách truy cập trùng địa chỉ của Ngọc. Luật sư trường yêu cầu công ty giải trình.

Ngọc gửi email xin gặp riêng Duy. Cô nói mình không phát file, chỉ sửa metadata theo yêu cầu của Vũ Tấn để che nguồn. Sau nhiều năm, cô gửi những đoạn âm thanh ẩn danh vì sợ bị liên lụy.

“Tại sao không nói sớm?” Duy hỏi.

“Vì tôi cần tiền chữa bệnh cho mẹ. Vũ Tấn biết và dùng điều đó.”

Nhiên không biện hộ cho cô, nhưng hiểu câu chuyện không chỉ có người tốt và kẻ xấu. Có người sai vì sợ, có người im vì thiếu lựa chọn.

Ngọc trao bản sao log gốc: người đăng nhập lúc 17:16 năm 2014 là tài khoản của Minh Quang, nhưng lệnh tải băng được chạy từ máy của Vũ Tấn. Minh Quang không lấy băng, nhưng chữ ký ông cho phép truy cập.

Duy nhìn dữ liệu, nói: “Sự thật không sạch như tôi muốn.”

“Không sạch mới cần ghi đủ,” Nhiên đáp.

Ngọc đồng ý làm nhân chứng trong buổi nghe công khai, với điều kiện trường bảo vệ thông tin mẹ cô. Luật sư lập thỏa thuận.

Duy phải đi thực tập vào ngày hôm sau. Trước khi lên xe, cậu đưa Nhiên một chiếc tai nghe cũ.

“Giữ hộ.”

“Vì sao?”

“Để em nghe bản demo mới khi tôi ở xa.”

“Cậu không tự gửi được à?”

“Tôi muốn em là người đầu tiên nghe.”

Nhiên nhận tai nghe. Cô muốn nói một câu lớn hơn, nhưng Lam đứng cạnh, nhắc giờ xe.

“Nếu hai người định ôm, làm nhanh. Xe không chờ cảm xúc.”

Duy bước lên xe, rồi quay lại. “Tôi sẽ gọi sau giờ tan học.”

“Ở thành phố khác cũng có giờ tan học à?”

“Có. Chỉ khác tiếng chuông.”

Xe rời cổng. Nhiên đeo tai nghe, nghe bản demo Duy gửi. Bài hát có tiếng trường, tiếng mưa hiện tại và một khoảng trống rất dài trước điệp khúc. Trong khoảng trống, cô nghe thấy tiếng mình cười được cho phép.

Ngày đầu không có Duy, phòng 3C rối loạn. Khang cắm sai nguồn, thành viên mới quên lưu giấy đồng ý, Lam đọc quá nhanh. Nhiên không sửa hết thay họ. Cô đặt câu hỏi, hướng dẫn và để họ tự chịu trách nhiệm.

“Cậu ấy đi rồi chị mới khó tính hơn,” Lam nói.

“Vì chị phải thay cậu ấy.”

“Không, chị đang thay chính mình.”

Nhiên không trả lời.

Cuối buổi, Duy gọi video. Phía sau cậu là studio đầy đèn. Cậu nói đã thu được tiếng tàu điện và muốn thêm vào bản nhạc. Lam yêu cầu gửi ngay. Khang hỏi thông số. Nhiên chỉ hỏi: “Cậu ăn chưa?”

Duy im một nhịp. “Rồi.”

“Thật không?”

“Bánh mì.”

“Lại bánh mì.”

“Âm thanh nhai không được đưa vào bài.”

Cả nhóm cười. Cuộc gọi kết thúc bằng một lời hẹn sau giờ tan học.

Đêm ấy, tài khoản ẩn gửi thông báo cuối: **Ngày mai, bản cắt sẽ được đăng. Người xem sẽ tự chọn ai nói thật.**

Nhiên nhìn chiếc tai nghe của Duy, rồi mở kho dữ liệu. Cô phát hiện một file mới được tạo lúc Duy gọi video.

Tên file: **24 — giọng nói bị đổi.**

Nhiên không mở file ngay. Cô gửi cảnh báo cho Duy, rồi gọi Khang kiểm tra máy tạo file. Dấu thời gian trùng lúc cuộc gọi video nhưng thiết bị của Duy ở studio không kết nối kho trường. Ai đó đã tạo file từ xa bằng một bản sao cũ.

“Họ muốn cậu tưởng mọi người ở đây không tin cậu,” Nhiên nói.

“Tôi không cần mọi người tin mù.”

“Cậu cần họ kiểm tra.”

Duy gửi cho Nhiên một bản ghi tiếng tàu, chỉ nghe riêng. Cô xin phép dùng mười giây trong chương trình, cậu đồng ý. Khoảng cách thành phố được nối bằng một điều khoản nhỏ.

Ở Bình Minh, Lam làm một cuộc khảo sát không hỏi người nghe thích ai, mà hỏi họ tin dữ liệu nào. Kết quả cho thấy nhiều bạn chọn nguồn có tên rõ và bản gốc có thể kiểm tra. Nhiên đưa số liệu vào báo cáo.

Khang thay toàn bộ mật khẩu, khóa đăng nhập từ xa và bật nhật ký bất biến. Cậu giải thích không hệ thống nào tuyệt đối an toàn, nhưng hệ thống tốt phải cho biết khi có chuyện.

“Em nói như người lớn,” Lam bảo.

“Em chỉ không muốn lại bị cháy cầu chì.”

Duy trở về vào chiều thứ sáu, mang theo tiếng tàu và một hộp bánh. Lam hỏi bánh có giấy phép không, khiến cậu bật cười.

Nhiên và Duy nghe file 24 dưới sự chứng kiến của cô Mai. Giọng nói bị đổi, nền âm thanh ghép. Khang xác nhận đoạn “tôi cần bài hát” lấy từ một cuộc trò chuyện khác, trong đó Duy nói về quyền sửa quầy. Không có câu “để rời khỏi dì Hường”.

Họ lập bản đính chính, không phát đoạn riêng tư. Duy tự viết lời: “Tôi từng nói mình muốn có tương lai. Không ai có quyền biến câu đó thành bằng chứng tôi bỏ người đã nuôi mình.”

Nhiên đọc lại, hỏi có cần sửa. Duy nói không, đây là lời cậu muốn giữ.

Buổi phát kết thúc bằng tiếng tàu điện. Người nghe không cần biết cậu đi đâu; chỉ cần biết một người có quyền tự kể về tương lai của mình.

Nhiên không mở lại đoạn clip cắt. Cô lưu bản đính chính trong kho, kèm dữ liệu phổ âm và lời cho phép của Duy. Nếu ai muốn kiểm tra, họ có thể xem quy trình; không ai phải tin chỉ vì một câu tuyên bố.

Studio gửi cho Duy lịch thực tập mới. Cậu sẽ làm việc với phim tài liệu, ghi tiếng ở ga và chợ. Nhiên đề nghị cậu đưa những âm thanh đã được phép vào Tần Số Mở, nhưng không yêu cầu.

“Tôi sẽ hỏi từng người,” Duy nói.

“Cậu đã thuộc câu này rồi.”

“Thuộc không có nghĩa làm đúng mọi lần.”

Lam chuẩn bị một buổi hướng dẫn cho thành viên mới, kể cả cách nói “không”. Khang làm một bộ kit không cần mạng, để người không có điện thoại thông minh vẫn gửi âm thanh bằng thẻ nhớ.

Minh Quang tài trợ chi phí vận chuyển, nhưng điều khoản ghi rõ không truy cập nội dung. Nhiên đọc, Duy ký, cô Mai lưu bản gốc.

Đêm, Nhiên nhận một file tiếng sân ga. Không có lời, chỉ có cửa tàu mở rồi đóng. Cô hỏi Duy có đồng ý đưa vào bản đồ không. Cậu trả lời: “Nếu người ghi cho phép.”

Nhiên chờ chữ ký, rồi mới nghe thêm.

“Tôi sẽ hỏi từng người,” Duy nói.

“Cậu đã thuộc câu này rồi.”

“Thuộc không có nghĩa làm đúng mọi lần.”

Nhiên chờ chữ ký, rồi mới nghe thêm.