Chương 4 — Không Ai Muốn Thua

Thứ Ba tuần sau, Lam Khê đến phòng 203 sớm hơn dự định mười lăm phút, khi phòng học còn vắng, chỉ có Nam Phong đang một mình sắp xếp lại các bàn cờ cho buổi sinh hoạt.

"Đến sớm vậy?" cậu ngẩng lên, có chút bất ngờ nhưng rõ ràng là vui.

"Tớ không thích đến muộn," Lam Khê đáp, đặt cặp xuống ghế, giọng có phần cứng nhắc để che giấu sự hồi hộp đang dâng lên trong lòng. Cô đã suy nghĩ cả tuần về ván đấu hôm nay, về nước xe bỏ lỡ, về câu nói của Nam Phong vẫn còn văng vẳng trong đầu.

"Hôm nay tớ nghĩ chúng ta nên chơi cùng nhau," Nam Phong nói, kéo ghế ngồi xuống đối diện cô ở bàn cờ gần cửa sổ, nơi họ vẫn hay ngồi. "Không phải để tớ dạy cậu gì cả, chỉ đơn giản là một ván cờ bình thường giữa hai người chơi. Cậu nghĩ sao?"

Lam Khê hơi ngập ngừng. Chơi với Thảo Vy là một chuyện, chơi trực tiếp với Nam Phong — người mà cô đã nghe kể là chủ nhiệm CLB giỏi nhất trường mấy năm liền — lại là một chuyện hoàn toàn khác. Nhưng cô gật đầu, không muốn để nỗi sợ hãi lộ liễu ra ngoài.

"Cậu đi trước," Nam Phong nhường quân trắng cho cô, một cử chỉ lịch sự nhưng cũng ẩn chứa sự tự tin ngầm rằng dù đi trước hay sau, kết quả cũng không thay đổi nhiều.

Ván đấu bắt đầu. Nam Phong chơi đúng như những gì Lam Khê hình dung — táo bạo, trực giác, liên tục tạo ra những tình huống phức tạp buộc đối phương phải tính toán nhanh và chính xác. Cậu hy sinh một con tốt ngay từ đầu để đổi lấy quyền chủ động, một nước đi mà Lam Khê sẽ không bao giờ dám thực hiện nếu là cô.

Nhưng đúng như bản năng đã ăn sâu, Lam Khê không hoảng loạn trước lối chơi ấy. Cô bình tĩnh củng cố vị trí, chấp nhận thế trận hơi bị động ban đầu để đổi lấy sự an toàn tuyệt đối, từ chối mọi cám dỗ phản công sớm có thể khiến cô rơi vào bẫy.

Nửa tiếng trôi qua, thế cờ dần trở nên cân bằng kỳ lạ — Nam Phong không thể tìm ra kẽ hở nào trong hàng phòng ngự của cô, còn Lam Khê, dù đã ổn định được thế trận, vẫn không có bất kỳ ý định tấn công nào, chỉ đơn thuần chờ đợi, phòng thủ, chờ đợi.

"Cậu có một con mã đang bị treo đấy," Nam Phong bất ngờ lên tiếng, phá vỡ sự im lặng tập trung của cả hai. "Ở ô e5. Nếu cậu đẩy tốt lên d4 ngay bây giờ, mã của tớ sẽ mất chỗ đứng, và cậu có thể chiếm luôn cột d."

Lam Khê ngẩng lên nhìn cậu, khó hiểu. "Cậu đang chỉ tớ cách đánh bại chính cậu à?"

"Tớ đang chỉ cậu cách nhìn ra cơ hội của chính mình," Nam Phong đáp, nhún vai. "Cậu tính toán giỏi lắm, Lam Khê, nhưng cậu chỉ tính toán để phòng thủ, không bao giờ tính toán để tìm cơ hội tấn công. Đó là hai cách nhìn bàn cờ hoàn toàn khác nhau, dù dùng chung một bộ não."

Lam Khê nhìn lại bàn cờ, quả thật nhận ra điều Nam Phong vừa nói. Cô đẩy tốt lên d4 như gợi ý, buộc mã của Nam Phong phải rút lui, và lần đầu tiên trong ván đấu, cô cảm nhận được một chút quyền chủ động thật sự, dù nhỏ bé.

Nhưng ngay sau đó, thay vì tiếp tục đà tấn công, cô lại quay về lối chơi quen thuộc — củng cố, giữ vững, không mạo hiểm thêm. Nam Phong lợi dụng khoảng lặng ấy để tái tổ chức lực lượng, và thế trận một lần nữa trở về trạng thái cân bằng.

Cứ như vậy, ván đấu kéo dài gần một tiếng rưỡi đồng hồ, qua nhiều lần đảo chiều nhỏ, nhưng luôn kết thúc bằng việc Lam Khê rút lui về thế phòng ngự ngay khi vừa có được lợi thế. Đến phút cuối, khi cả hai chỉ còn lại vài quân trên bàn cờ, ván đấu kết thúc bằng một thế hòa do lặp lại nước đi ba lần — kết quả quen thuộc đến mức gần như một định mệnh không thể tránh khỏi đối với Lam Khê.

Cô ngồi lặng nhìn bàn cờ, một cảm giác bực bội lạ lùng dâng lên trong lòng, khác hẳn với sự nhẹ nhõm cô vẫn thường cảm nhận sau mỗi ván hòa. Lần này, cô biết rõ mình đã có ít nhất ba cơ hội để giành lợi thế thật sự, thậm chí có thể đã thắng, nhưng cô đã để tuột mất tất cả chỉ vì phản xạ rút lui ăn sâu không thể kiểm soát.

"Cậu tức giận à?" Nam Phong hỏi, giọng nhẹ nhàng quan sát vẻ mặt cô.

"Tớ..." Lam Khê ngập ngừng, cố tìm từ để diễn tả cảm xúc đang cuộn trào trong lòng. "Tớ không hiểu tại sao mình lại làm vậy. Tớ thấy rõ cơ hội, tớ biết mình có thể tận dụng nó, nhưng cứ đến lúc phải hành động, tay tớ lại tự động rút về nước an toàn nhất. Cứ như thể có một cái gì đó trong đầu tớ tự động ngăn tớ lại vậy."

"Đó không phải lỗi của cậu," Nam Phong nói, giọng trầm xuống, nghiêm túc hơn thường ngày. "Đó là một thói quen, và thói quen thì luôn cần thời gian để thay đổi, không thể một sớm một chiều mà xong được. Nhưng tớ nghĩ điều quan trọng là cậu đã nhận ra nó. Nhiều người chơi cờ cả đời cũng không tự nhận ra được thói quen phòng thủ quá mức của chính mình đâu."

Lam Khê nhìn xuống bàn cờ, các quân cờ đã bị dọn gần hết, chỉ còn lại vài con tốt lẻ loi và hai vị vua đứng đối diện nhau ở giữa bàn — hình ảnh quen thuộc kết thúc mọi ván đấu của cô, một thế cân bằng an toàn nhưng trống rỗng.

"Tớ mệt vì luôn phải hòa rồi," cô bất ngờ buột miệng, giọng nhỏ nhưng rõ ràng, như thể câu nói ấy đã âm ỉ chờ đợi được thốt ra từ rất lâu. "Tớ mệt vì cứ phải nhìn thấy cơ hội mà không dám nắm lấy. Tớ mệt vì biết mình có thể làm tốt hơn, nhưng cứ để nỗi sợ kéo mình lại."

Nam Phong không nói gì ngay, chỉ lặng lẽ nhìn cô, để cho khoảng lặng ấy có đủ không gian tồn tại mà không bị vội vàng lấp đầy bằng lời an ủi sáo rỗng.

"Vậy thì để tớ giúp cậu," cậu cuối cùng cũng lên tiếng, giọng chân thành không chút màu mè. "Không phải để biến cậu thành một người liều lĩnh, mà để cậu học cách phân biệt giữa liều lĩnh mù quáng và mạo hiểm có tính toán. Hai thứ đó khác nhau lắm, Lam Khê, dù nhìn từ ngoài có vẻ giống nhau."

Lam Khê ngẩng lên nhìn cậu, ánh mắt cậu vẫn giữ nguyên sự chân thành như mọi lần trước, không có chút thương hại hay áp đặt nào. Cô nghĩ đến ba mình, đến canh bạc liều lĩnh năm xưa, đến sáu năm cô đã sống trong nỗi sợ hãi âm thầm ấy. Cô nghĩ đến nước xe bỏ lỡ tuần trước, đến con mã hôm nay, đến vô số cơ hội khác cô đã để vuột mất trong suốt cuộc đời chơi cờ của mình.

Và lần đầu tiên, cô cảm thấy mình thực sự muốn thử — không phải vì Nam Phong thuyết phục, không phải vì CLB cần người, mà vì chính cô, vì cô đã quá mệt mỏi với việc luôn đứng ở vạch an toàn, nhìn những cơ hội trôi qua trước mắt mà không dám với tay.

"Được," cô nói, giọng chắc chắn hơn hẳn mọi lần trước đó. "Nhưng tớ cần cậu kiên nhẫn. Tớ không nghĩ mình có thể thay đổi ngay lập tức đâu."

"Tớ có cả một học kỳ để kiên nhẫn," Nam Phong cười, ánh mắt sáng lên đầy hào hứng. "Với lại, tớ thích thử thách khó mà."

Trên đường về, Lam Khê đi chậm hơn thường lệ, để cho làn gió chiều mát rượi thổi qua, mang theo cảm giác nhẹ nhõm lạ thường sau một ngày dài. Cô nghĩ về câu nói của mình lúc nãy — tớ mệt vì luôn phải hòa rồi — và nhận ra đó là lần đầu tiên cô thừa nhận thành lời một điều đã âm thầm tồn tại trong lòng suốt nhiều năm.

Tối đó, khi ngồi vào bàn học, cô mở lại ván cờ hôm nay trong đầu, cố nhớ lại từng nước đi, đặc biệt là những khoảnh khắc cô đã rút lui khỏi cơ hội. Cô lấy một cuốn sổ tay cũ, bắt đầu ghi lại từng thời điểm ấy, như một cách để đối diện thẳng thắn với thói quen của chính mình thay vì tiếp tục lảng tránh nó như bao năm qua.

Cô viết: "Nước 14, mã e5, có thể ăn tốt d4 mà không mất gì — không dám. Nước 22, xe f1, có thể tạo áp lực trực tiếp lên vua đối phương — không dám. Nước 31, hậu c5, có thể đổi quân có lợi — không dám." Nhìn lại danh sách những cơ hội bị bỏ lỡ xếp thành hàng dài trên trang giấy, Lam Khê không khỏi giật mình trước con số ấy. Cô vẫn luôn tự nhủ mình chỉ đơn thuần "cẩn thận," nhưng nhìn thẳng vào sự thật này, cô nhận ra sự cẩn thận của mình đã đi quá xa, biến thành một dạng tê liệt trước bất kỳ quyết định nào mang theo rủi ro, dù là rủi ro nhỏ nhất và có tính toán rõ ràng nhất.

Có tiếng gõ cửa nhẹ. Ba cô ló đầu vào, tay cầm một đĩa trái cây đã gọt sẵn. "Ba thấy con vẫn thức, mang cho con ít trái cây," ông nói, đặt đĩa xuống bàn học, ánh mắt vô tình lướt qua cuốn sổ tay đang mở với những dòng chữ về nước cờ. "Con đang học cờ vua kiểu mới à?"

"Dạ, con mới thử vào CLB Cờ Vua của trường," Lam Khê đáp, ngập ngừng một chút trước khi nói tiếp, như thể đang thử xem phản ứng của ba mình sẽ ra sao. "Con đang tập ghi lại những lúc con... bỏ lỡ cơ hội vì sợ mạo hiểm."

Ba cô im lặng một lúc, ngồi xuống mép giường, ánh mắt xa xăm nhìn ra cửa sổ. "Ba nghĩ đó là một cách hay," cuối cùng ông nói, giọng trầm và chậm rãi. "Ba ước gì ngày xưa ba cũng biết dừng lại để nhìn thẳng vào những gì mình đang làm, thay vì cứ lao đầu vào mà không suy nghĩ. Nhưng con biết không, giữa việc không dám mạo hiểm gì cả và việc mạo hiểm mù quáng như ba từng làm, chắc chắn phải có một khoảng ở giữa, phải không?"

"Con đang cố tìm khoảng ở giữa đó," Lam Khê đáp khẽ, lòng ấm áp lạ thường trước sự thấu hiểu bất ngờ ấy từ ba mình.

"Vậy thì ba tin con sẽ tìm ra," ông nói, vỗ nhẹ vai cô rồi đứng dậy rời khỏi phòng, để lại Lam Khê một mình với cuốn sổ tay, đĩa trái cây, và một cảm giác được thấu hiểu mà cô đã không ngờ mình lại cần đến nhường ấy.