Chương 6 — Không Ai Muốn Thua

Phần II — Học Cách Tấn Công

"Hôm nay tớ sẽ không cho cậu chơi cờ," Nam Phong tuyên bố ngay khi Lam Khê vừa ngồi xuống bàn quen thuộc gần cửa sổ, khiến cô ngạc nhiên nhìn cậu.

"Không chơi cờ thì làm gì ở CLB Cờ Vua?" cô hỏi, hơi bối rối.

"Học lý thuyết," Nam Phong đáp, lấy ra một xấp giấy in sẵn vài thế cờ, đặt lên bàn trước mặt cô. "Cậu tính toán phòng thủ giỏi vì cậu đã luyện tập nó không biết bao nhiêu năm, gần như thành bản năng. Nhưng tấn công cũng có những nguyên tắc riêng, những mẫu hình có thể học được, không phải chỉ dựa vào trực giác liều lĩnh như cậu vẫn nghĩ về tớ đâu."

Lam Khê nhìn xấp giấy, thấy trên đó là những sơ đồ bàn cờ với các quân được đánh dấu bằng mũi tên đỏ, một vài chú thích viết tay bên cạnh. "Cậu tự làm cái này à?"

"Ừ, tớ chuẩn bị từ tối qua," Nam Phong gật đầu, có chút tự hào không giấu giếm. "Bắt đầu từ cái cơ bản nhất — ghim quân. Cậu biết ghim quân là gì chứ?"

"Biết, nhưng chỉ biết về mặt lý thuyết," Lam Khê thừa nhận. "Tớ hiếm khi chủ động tạo ra tình huống ghim quân trong các ván đấu của mình."

"Vậy thì hôm nay chúng ta sẽ thay đổi điều đó," Nam Phong nói, chỉ vào sơ đồ đầu tiên. "Nhìn đây, quân tượng của bên trắng đang ghim con mã đen vào vua đen. Nếu mã di chuyển, vua sẽ bị chiếu trực tiếp, nên con mã đó gần như bị tê liệt, không thể tham gia phòng thủ hay tấn công gì cả. Đây chính là sức mạnh của ghim quân — không cần ăn quân ngay lập tức, chỉ cần vô hiệu hóa đối phương là đủ tạo lợi thế."

Lam Khê chăm chú nhìn sơ đồ, đầu óc tự động phân tích các khả năng tiếp theo như thói quen cũ. "Vậy nếu bên đen tìm cách phá vỡ thế ghim bằng cách đưa quân khác vào che chắn thì sao?"

"Câu hỏi hay," Nam Phong cười, rõ ràng hài lòng với sự nhạy bén của cô. "Đó chính là lúc người tấn công phải tính toán xem liệu thế ghim đó có đáng để duy trì hay nên chuyển hướng khai thác điểm yếu khác. Không phải lúc nào cũng cần giữ thế ghim đến cùng, đôi khi chỉ cần dùng nó như một cái bẫy để dụ đối phương phạm sai lầm khác."

Họ dành cả buổi chiều hôm đó để đi qua từng khái niệm — ghim quân, chĩa đôi, xiên, hy sinh quân đổi lấy thế trận. Lam Khê nhận ra mình hiểu các khái niệm này nhanh hơn cô tưởng, có lẽ vì nền tảng tính toán vững chắc mà cô đã rèn luyện suốt nhiều năm qua chỉ đơn thuần chưa từng được hướng về phía tấn công.

"Cậu học nhanh phết đấy," Nam Phong nhận xét sau khi cô giải đúng liên tiếp năm bài tập chĩa đôi bằng mã. "Thành thật mà nói, tớ hơi ghen tị. Hồi tớ mới học mấy khái niệm này, tớ mất cả tháng mới thành thạo."

"Có lẽ vì tớ chỉ giỏi phần lý thuyết, còn áp dụng vào thực chiến lại là chuyện khác," Lam Khê nói, giọng thoáng chút tự ti quen thuộc.

"Vậy để tớ kiểm tra điều đó ngay bây giờ," Nam Phong nói, thu dọn xấp giấy, thay vào đó bày ra một bàn cờ thật. "Ván này, tớ đặt điều kiện — cậu phải tìm ra ít nhất một cơ hội ghim quân hoặc chĩa đôi trong hai mươi nước đầu tiên. Nếu cậu tìm được và thực hiện nó, tớ sẽ mời cậu một chai nước cam ở căng tin. Nếu không, cậu phải tự trả tiền nước cho tớ."

"Nghe như một vụ đánh cược," Lam Khê nhướng mày, dù trong lòng có chút hào hứng lạ thường trước lời thách đấu nhẹ nhàng ấy.

"Gọi là động lực thì đúng hơn," Nam Phong cười toe, bắt đầu bày quân.

Ván đấu diễn ra với một không khí khác hẳn mọi lần trước — nhẹ nhàng hơn, vui vẻ hơn, dù mức độ tập trung của cả hai vẫn không hề giảm. Lam Khê thấy mình liên tục dò xét bàn cờ không chỉ để tìm cách phòng thủ mà còn chủ động tìm kiếm những cơ hội tấn công tiềm năng, một trải nghiệm hoàn toàn mới mẻ đối với cô.

Đến nước thứ mười lăm, cô nhận ra một cơ hội — quân tượng của Nam Phong vô tình đứng thẳng hàng với quân xe phía sau, và nếu cô di chuyển hậu đến đúng vị trí, cô có thể tạo ra một thế ghim buộc cậu phải lựa chọn giữa việc mất tượng hoặc mất xe.

Tay cô hơi run khi đặt quân hậu xuống ô cờ, không phải vì sợ hãi như mọi khi, mà vì một cảm giác hồi hộp pha lẫn phấn khích hoàn toàn khác lạ.

"Ồ," Nam Phong nhìn thế cờ, bật cười thành tiếng. "Cậu tìm ra nhanh hơn tớ nghĩ đấy. Được rồi, một chai nước cam, tớ giữ lời hứa."

Lam Khê nhìn thế cờ trước mặt, một cảm giác tự hào nhỏ bé nhưng chân thật len vào lòng, khác hẳn cảm giác nhẹ nhõm quen thuộc sau mỗi ván hòa an toàn. Đây là cảm giác của việc chủ động tạo ra điều gì đó, chứ không chỉ đơn thuần ngăn chặn điều xấu xảy ra.

Ván đấu tiếp tục, và dù cuối cùng Lam Khê vẫn quay về lối chơi phòng thủ quen thuộc ở giai đoạn tàn cuộc, kết thúc bằng một thế hòa khác, cô không còn cảm thấy thất vọng như trước nữa. Lần này, cô biết mình đã làm được điều gì đó mới, một bước tiến nhỏ nhưng có thật.

"Cậu thấy chưa," Nam Phong nói khi họ thu dọn bàn cờ, "tớ chưa từng bảo cậu phải thắng ngay lập tức. Tớ chỉ muốn cậu thử tạo ra cơ hội, dù có tận dụng được trọn vẹn hay không. Đó đã là một bước tiến rồi."

"Cảm ơn," Lam Khê nói, và lần này lời cảm ơn ấy mang một sắc thái khác hẳn những lần trước — không còn là phép lịch sự xã giao, mà là một sự biết ơn thật lòng.

Trên đường ra căng tin để nhận phần thưởng chai nước cam đã hứa, hai người đi cạnh nhau, không khí giữa họ thoải mái hơn hẳn so với những buổi đầu còn dè dặt. Nam Phong kể cho cô nghe về hành trình cậu đến với cờ vua — bắt đầu từ việc xem ông nội chơi cờ tướng ngoài công viên, rồi tình cờ được một người bạn giới thiệu cờ vua quốc tế năm lớp sáu, và từ đó mê mẩn không dứt ra được.

"Ông nội tớ mất năm tớ học lớp tám," Nam Phong kể, giọng trầm xuống một chút. "Ông là người dạy tớ những nước cờ đầu tiên, dù chỉ là cờ tướng. Đôi khi tớ nghĩ, mỗi lần tớ chơi táo bạo trên bàn cờ, tớ đang chơi thay cho cả phần ông chưa từng dám thử khi còn trẻ, vì ông từng kể ông luôn tiếc nuối vì đã sống quá an toàn cả đời."

Lam Khê im lặng lắng nghe, nhận ra giữa họ có một điểm chung bất ngờ — cả hai đều mang theo bóng dáng của một người đi trước trong cách họ nhìn nhận bàn cờ, dù theo hai hướng hoàn toàn trái ngược nhau.

"Còn cậu thì sao?" Nam Phong hỏi, liếc nhìn cô. "Ai dạy cậu chơi cờ đầu tiên?"

Lam Khê hơi khựng lại trước câu hỏi ấy, cảm nhận được ranh giới mong manh giữa việc chia sẻ và việc phải đối diện với một ký ức cô chưa sẵn sàng kể ra trọn vẹn. "Ba tớ," cô đáp ngắn gọn, không đi sâu thêm, và Nam Phong, như cảm nhận được sự dè dặt ấy, không hỏi thêm gì nữa, chỉ gật đầu nhẹ rồi chuyển sang chủ đề khác.

Họ đến căng tin, mua chai nước cam như đã hứa, ngồi xuống một chiếc bàn trống gần cửa sổ. Buổi chiều muộn, căng tin gần như vắng tanh, chỉ còn tiếng quạt trần quay đều đều và ánh nắng cuối ngày hắt qua khung cửa kính.

"Cảm ơn vì hôm nay," Lam Khê nói, xoay xoay chai nước cam trong tay. "Tớ nghĩ đây là lần đầu tiên tớ thấy học cờ vua vui đến vậy, không giống cảm giác phải chịu đựng như trước kia."

"Đó là vì cờ vua vốn dĩ nên vui," Nam Phong đáp, nụ cười ấm áp hiện lên trên gương mặt. "Chỉ là đôi khi người ta để nỗi sợ che mất niềm vui ấy thôi. Nhưng đừng lo, tớ sẽ không để chuyện đó tiếp diễn với cậu đâu."

Lam Khê nhìn cậu, một cảm giác ấm áp lan tỏa trong lòng mà cô chưa kịp gọi tên, chỉ biết rằng buổi chiều hôm nay, lần đầu tiên sau rất lâu, cô cảm thấy mình đang thật sự tận hưởng cờ vua theo đúng nghĩa của nó — không phải như một bài kiểm tra phải vượt qua an toàn, mà như một trò chơi thật sự đáng để khám phá.

"Này," Nam Phong bất ngờ lên tiếng sau một khoảng lặng thoải mái, "tớ có một đề nghị. Từ giờ đến hết tuần sau, mỗi buổi sinh hoạt, tớ sẽ đưa cậu một bài tập chiến thuật nho nhỏ mang về nhà. Không nhiều đâu, chỉ ba, bốn thế cờ thôi, để cậu tập quen với việc nhìn ra cơ hội tấn công ngay cả khi không có ai ngồi cạnh nhắc nhở."

"Kiểu như bài tập về nhà môn cờ vua à?" Lam Khê hỏi, không giấu được vẻ buồn cười.

"Chính xác," Nam Phong gật đầu nghiêm túc, dù ánh mắt vẫn lấp lánh tinh nghịch. "Cậu là học sinh giỏi mà, chắc chắn sẽ làm bài tập về nhà đầy đủ hơn hẳn phần lớn thành viên CLB tớ từng dạy."

"Cậu đang châm biếm hay khen tớ vậy?" cô hỏi lại, nhướng mày.

"Cả hai," Nam Phong cười lớn, khiến Lam Khê không nhịn được bật cười theo, một tiếng cười thoải mái, tự nhiên, không hề gượng gạo như những ngày đầu mới quen.

Họ ngồi thêm một lúc ở căng tin, nói về những chuyện không liên quan đến cờ vua — về bộ phim Nam Phong mới xem cuối tuần, về cuốn tiểu thuyết Lam Khê đang đọc dở, về áp lực thi cử của năm lớp mười hai đang dần đè nặng lên cả hai. Cuộc trò chuyện trôi chảy tự nhiên đến mức Lam Khê giật mình khi nhìn đồng hồ, nhận ra mình đã ngồi lại lâu hơn dự định rất nhiều.

"Tớ phải về rồi," cô nói, đứng dậy, hơi tiếc nuối trong lòng dù không nói ra thành lời.

"Ừ, thứ Năm gặp lại," Nam Phong đáp, cũng đứng dậy theo, thu dọn hai vỏ chai nước cam đã cạn. "Nhớ mang theo bài tập chiến thuật tớ vừa giao đấy, tớ sẽ kiểm tra."

"Chủ nhiệm CLB gì mà nghiêm khắc thế," Lam Khê giả vờ than vãn, nhưng trong lòng lại thấy vui vì có một điều gì đó cụ thể để mong chờ cho buổi gặp tiếp theo.

Trên đường về nhà, cô lấy điện thoại ra, chụp lại vài thế cờ Nam Phong đã đưa, lòng thầm nhủ sẽ dành thời gian tối nay để giải hết, không phải vì bị ép buộc, mà vì cô thật sự tò mò muốn biết mình có thể tiến bộ đến đâu.