Chương 21 — Tiệm May Cuối Hẻm Thứ Ba

Sau cuộc họp, Châu viết lại biên bản bằng ngôn ngữ dễ hiểu. Cô bỏ những câu dài, giải thích “tạm hoãn” không phải “đã hủy”, “kiểm định” không phải “đã kết luận”. Ngọc đọc, sửa những con số, còn Tùng kiểm tra tên văn bản.

Bà Vân hỏi tại sao phải giải thích nhiều. Châu nói nếu chỉ người làm hồ sơ hiểu, người dân vẫn phải tin. Bà Vân gật, bảo một đường may đẹp không giúp người mặc nếu họ không biết cài áo.

An đưa biên bản cho bố đọc. Ông chỉ ra khoản trách nhiệm bảo trì, đề nghị thêm người dân cùng ký. Tùng đồng ý. Hạnh ghi vào phụ lục, lần đầu dùng chữ “cư dân” thay cho “bên thứ ba”.

Khoa dựng sơ đồ ba chiếc ghế bằng bìa. Cậu đặt một ghế cho người vắng mặt, nhưng cô Thảo bảo người vắng không thể trả lời. Khoa đổi thành ghế cho câu hỏi chưa được hỏi.

Đêm, một phong bì gửi tới ghi tên Phạm Quang Tùng. Bên trong là bản xác nhận anh từng được giao quyền truy cập kho. Tùng nói anh không nhớ, nhưng sẽ không phủ nhận trước khi kiểm tra. Anh đặt phong bì vào túi hồ sơ công khai.

Cuộc họp bắt đầu bằng việc mọi người tranh nhau ghế. Ngọc mang một chiếc ghế gấp, Khoa mang ghế nhựa màu vàng, Châu cầm chiếc ghế thấp của tiệm. Cô Thảo bảo chiếc ghế không quyết định ai có quyền nói, nhưng ai ngồi cũng phải nhìn thấy nhau.

Tùng đọc quy trình của công ty. Cư dân đưa ảnh và bản đo. Hạnh nói về vai trò của mình trong năm 2014. Bố An nói về khoản nợ. Không ai nói quá lâu, vì cô Thảo chia mỗi người mười phút và một phút trả lời câu hỏi. Khoa xin thêm ba phút cho phần kỹ thuật, bị Ngọc kéo tay áo.

Luật sư cư dân hỏi tại sao công ty mua phong bì đề nghị trước khi kiểm tra mốc. Tùng trả lời đó là quyết định tài chính, không phải quyết định pháp lý. Bà Vân nói một quyết định tài chính vẫn có thể đẩy người khác khỏi cửa nhà.

Châu trình bày bảng đường may. Cô giải thích các mũi chỉ tím không phải bằng chứng duy nhất, nhưng giúp nối lời kể với đồ vật. Một người trong công ty hỏi đường may có thể bị làm giả. Châu đồng ý, rồi đưa ra cách kiểm tra: so lực căng, loại chỉ, thời điểm sờn và người được phép giữ mẫu.

Người hỏi im. Cô Thảo nói đó là lý do học sinh được học quy trình thay vì chỉ kể chuyện.

An trình bày bản sao hợp đồng. Cậu không nói bố mình vô tội, chỉ nói hợp đồng đã được dùng để ép người dân. Bố An ngồi sau, tay đặt trên gối. Khi đến lượt, ông xác nhận phần mình nhận tiền, nhưng không nhận việc sửa mốc.

Một cư dân hỏi sao ông không tố giác ngay. Ông nói ông đã sợ mất việc, và sự sợ hãi ấy khiến người khác phải trả giá. Căn phòng im lặng, nhưng không ai dùng im lặng để trốn.

Cuối cuộc họp, đề nghị mua tiệm được tách thành một mục riêng. Bà Vân nói sẽ không bàn giá trước khi biết lối đi có được giữ. Tùng đề nghị công ty xây dự án theo ranh đúng và giữ mặt tiền tiệm. Hạnh yêu cầu cửa sau phải là lối công cộng, không chỉ là lối trang trí.

Ba chiếc ghế được xếp thành hàng, không còn ai ngồi ở giữa. Châu hiểu đó là dấu hiệu mọi người không muốn một người đứng làm cầu nối cho tất cả.

Khi ra ngoài, An hỏi cô có mệt không. Châu nói mệt, nhưng không muốn bỏ. Cậu đưa cô chiếc bánh, bảo cô có thể mệt mà vẫn ăn.

Ngọc nhận tin nhắn từ người cựu đo đạc. Ông gửi danh sách tiền, nhưng tên người nhận cuối cùng bị gạch. Tùng nhìn mã số, nói hồ sơ gốc có thể ở phòng lưu trữ công ty.

Đêm ấy, Châu nhận cuộc gọi từ số lạ. Người gọi chỉ nói: “Các em đang tìm chữ ký, nhưng chữ ký không phải người đầu tiên cắt vải.” Rồi máy tắt.

Cuộc họp ba chiếc ghế

Phòng họp khu phố chỉ có ba chiếc ghế được đặt giữa bàn dài. Một cho bà Vân, một cho đại diện cư dân, một cho công ty. Cô Thảo mang thêm ghế nhựa cho học sinh, nhưng người của công ty nói không cần nhiều người.

Ngọc đặt lên bàn ba cuộn vải: xanh cho hồ sơ cũ, đỏ cho bản mới, tím cho lời xác nhận. Châu sắp tài liệu theo ngày, An đặt máy ghi âm ở giữa. Khoa kiểm tra pin rồi phát hiện mình quên thẻ nhớ. Cậu xin mượn điện thoại của Châu, cô bảo nếu quay dọc thì tự chịu trách nhiệm với lịch sử.

Tùng đại diện công ty. Anh nói dự án có giấy phép, tiến độ và hợp đồng. Hạnh ngồi phía sau, không phát biểu nhưng ghi chép. Cư dân đưa ra bản đồ cũ, ảnh lối đi và lời khai. Bà Vân không kể chuyện để lấy thương cảm; bà chỉ chỉ vào từng mốc và nói ai đã đo, khi nào, bằng gì.

An đưa bản sao hợp đồng sửa nhà của bố. Ông Thành không có mặt, nhưng đã ký giấy cho phép dùng bản sao. Cậu nói khoản nợ khiến gia đình mình phụ thuộc vào tiến độ, nhưng không thể vì thế mà coi bản đồ sai là đúng.

Một luật sư hỏi Châu tại sao học sinh tham gia. Cô trả lời vì tiệm may đang nhận đơn của trường, và vì lớp cô đã đo được phần đất bị thiếu. Luật sư hỏi cô có hiểu trách nhiệm khi cung cấp thông tin không. Châu nói cô hiểu nên mọi số liệu đều có ngày, người chứng kiến và bản gốc.

Khoa giơ tay xin nói, nhưng cô Thảo bắt cậu chờ. Cậu viết lên giấy: “Tớ có video bị cắt.” Ngọc đọc, bảo nói đúng từ: “video mất dữ liệu”. Khoa sửa, mặt nghiêm như đang làm bài kiểm tra.

Hạnh trình bày biên bản cũ, thừa nhận cô từng ký xác nhận khi chưa đủ thông tin. Tùng nói anh sẽ yêu cầu rà soát độc lập. Công ty không đồng ý ngay, nhưng luật sư cư dân chỉ ra điều khoản cho phép tạm dừng khi có tranh chấp mốc.

Cuộc họp kéo dài ba giờ. Ba chiếc ghế liên tục được đổi người, như thể không ai muốn ngồi ở vị trí chịu trách nhiệm quá lâu. Cuối cùng, họ thống nhất bốn việc: giữ nguyên cọc cũ, kiểm tra độc lập, tạm hoãn dọn tiệm và công khai danh sách hộ bị ảnh hưởng.

Tùng hỏi bà Vân có chấp nhận đề nghị mua tiệm nếu kết quả cho thấy công ty đúng không. Bà nói sẽ xem xét, nhưng không ký trước khi cư dân biết họ được gì.

Khi mọi người rời phòng, An nói với Châu rằng ba chiếc ghế đủ để bắt đầu, nhưng chưa đủ cho cả hẻm. Châu cầm cuộn vải tím, bảo họ sẽ may thêm ghế bằng những người dám ngồi.

Ngoài cửa, một người đàn ông lớn tuổi chặn Tùng. Ông đưa một phong bì cũ, nói mình từng làm đo đạc cho dự án đầu tiên. Trong phong bì có danh sách tên người đã được trả tiền để sửa bản đồ.

Tên đầu tiên là Nguyễn Văn Khải.

Tùng không mở phong bì ngay. Anh đưa nó cho cô Thảo, trước mặt bà Vân và hai nhân chứng. Bên trong là sáu trang giấy than, góc mỗi trang có dấu kim bấm. Danh sách ghi số tiền, ngày nhận và chữ ký của những người từng xác nhận mốc mới. Có người đã nhận tiền rồi rút tên; có người ký thay cho cả gia đình.

Bà Vân nhìn dòng tên Khải rất lâu. Khải không nhận tiền. Ông ghi chú bên cạnh: **Không đồng ý. Đã yêu cầu đo lại.**

“Vậy ông ấy biết,” Châu nói.

“Biết nhưng không đủ sức chống lại,” bà Vân đáp.

An đọc đến cuối danh sách. Người cuối cùng là một cán bộ kiểm định hiện tại, tên Nguyễn Lệ Chi. Tùng nhận ra đó là người sẽ ký báo cáo cuối cùng cho dự án. Hạnh nói nếu Chi biết mình từng có tên trong danh sách, cô ấy có thể rút khỏi vụ việc vì xung đột lợi ích.

“Hoặc cô ấy là người duy nhất dám nói thật,” Châu nói.

Họ gửi hồ sơ cho cơ quan giám sát và giữ bản gốc trong hộp thiếc. Cô Thảo lập biên bản giao nhận, ghi rõ từng trang. Phúc đứng cạnh, nhìn những con số rồi hỏi tại sao người lớn lại nhận tiền để đổi một đường trên bản đồ.

Ba An trả lời: “Vì họ nghĩ đường đó không thuộc về ai.”

“Nhưng nó là đường cháu đi học.”

Không ai cười. Bà Vân đưa Phúc một mảnh vải, bảo em may một chiếc túi cho phong bì. Phúc khâu méo, đâm vào ngón tay hai lần, nhưng không bỏ cuộc. Châu giúp em lộn đường may, còn An giữ đèn.

Cuối ngày, một người phụ nữ tên Chi gọi đến. Cô nói đã thấy hồ sơ và muốn gặp bà Vân, nhưng không ở trường hay tiệm. Tùng đề nghị nhà văn hóa phường. Chi chỉ nói: “Hãy mang chiếc kéo cán đỏ. Tôi cần biết bà còn giữ nó không.”

Đêm ấy, Châu ngủ không yên. Cô mơ thấy con hẻm bị cắt thành từng mảnh vải, mỗi mảnh có một cái tên. Sáng dậy, cô thấy trên bàn một đường chỉ tím mới, ai đó đã may nối hai mảnh lại.

Buổi sáng, cô phát hiện đường chỉ do bà Vân may bằng sợi còn sót từ chiếc áo số 32. Bà bảo đôi khi người ta không cần biết ai đã nối, chỉ cần biết mảnh vải không còn rơi ra. Châu ghi câu ấy vào sổ dự án, dưới mục “những điều không thể đo bằng máy”.

Ngọc đọc dòng ghi chú, thêm bên cạnh một hình mặt cười nhỏ. Khoa bảo mọi hồ sơ nghiêm túc đều cần một dấu hiệu cho thấy người viết vẫn còn là học sinh. Cô Thảo không xóa hình đó; cô chỉ dặn các em viết ngay ngắn hơn ở trang sau.