Chương 16 — Tiểu Thư Bàn Cuối

Cuộc họp hội đồng diễn ra trong phòng kính ở tầng mười tám khách sạn Khải An. An ngồi ở cuối bàn, cạnh thầy Hoàng và Khang. Mai, Huy, Như đứng phía sau với bảng ảnh và mô hình vườn mưa. Mọi người mặc đồng phục, trừ An mặc chiếc áo sơ mi đơn giản mẹ chọn, không có logo.

Một thành viên hội đồng mở đầu bằng câu: “Chúng ta đang nói về một khu đất có giá trị thương mại, không phải một sân chơi.”

Huy khẽ nói: “Sân chơi cũng có giá trị, chỉ chưa nằm trong bảng giá.”

Khang giẫm lên giày Huy để cậu im.

Thầy Hoàng giới thiệu dự án. Như trình bày khảo sát bốn trăm mười hai câu trả lời. Mai chiếu ảnh các học sinh đọc, tránh mặt những người chưa cho phép. Huy phát một đoạn âm thanh: một bác bảo vệ kể rằng sân sau từng là nơi học sinh tránh nắng, một cô lao công nói đó là chỗ cô ngồi nghỉ giữa hai ca.

An trình bày phương án lối vào thay thế. Cô nói rõ chi phí tăng tám phần trăm, thời gian thi công thêm mười ngày, nhưng trường giữ được khoảng sân và khách sạn vẫn có đường dịch vụ. Một người hỏi liệu học sinh có duy trì được không.

Khang trả lời: “Chúng tôi đã lập lịch trực, sổ mượn sách và phương án sửa chữa. Tiệm sửa xe trong khu phố sẽ hỗ trợ dụng cụ, câu lạc bộ môi trường hỗ trợ cây. Không phải mọi thứ đều miễn phí, nhưng chúng tôi biết ai chịu trách nhiệm.”

Người kia hỏi: “Nếu sau sáu tháng sân bị bỏ hoang?”

An đáp: “Khi đó chúng ta đánh giá lại bằng dữ liệu, không bằng dự đoán. Nếu không hiệu quả, chúng ta có thể đổi cách dùng. Nhưng phá bỏ ngay từ đầu là một quyết định không thể hoàn tác.”

Cha cô ngồi đối diện, không biểu lộ cảm xúc. Khi An nói xong, ông hỏi: “Nếu công ty chọn phương án bãi xe ngắn hạn, con sẽ làm gì?”

“Con sẽ nói rõ với mọi người lý do, và tìm một địa điểm thay thế trước khi thi công.”

“Nếu không có địa điểm?”

“Con sẽ không gọi nó là giải pháp.”

Phòng họp yên lặng. Khang nhìn An, khóe môi khẽ cong.

Hội đồng chưa quyết định ngay. Họ yêu cầu thêm đánh giá giao thông và chi phí bảo trì. Đó không phải chiến thắng, nhưng là thời gian. Trên đường xuống thang máy, Huy tuyên bố: “Chúng ta đã sống sót qua phòng kính. Tôi đề xuất ăn mừng bằng bánh.”

“Bạn chỉ nghĩ đến bánh,” Mai nói.

“Bánh là biểu tượng của những dự án có ngân sách.”

Cha An gọi cô ở sảnh. Ông bảo nhóm cứ về trước. An đứng lại, nhìn nhân viên lễ tân đi qua những khách hàng ăn mặc sang trọng.

“Cha nghĩ thế nào?” cô hỏi.

“Con trình bày tốt.”

“Đừng nhận xét như chấm điểm.”

Cha thở dài. “Ta nghĩ con đã hiểu việc giữ sân không đơn giản. Ta cũng hiểu công ty không thể chỉ vì một câu chuyện đẹp mà bỏ qua con số.”

“Con không yêu cầu bỏ qua.”

“Ta biết. Con yêu cầu chúng ta đưa đủ con số vào.”

An gật. Cha đưa cô một tập hồ sơ. “Báo cáo giao thông sơ bộ. Con có thể đọc. Không được chụp hay gửi ra ngoài.”

“Con hiểu.”

“Và An…”

“Vâng?”

“Ta xin lỗi vì khóa thẻ mà không nói rõ thời điểm. Ta tưởng áp lực sẽ làm con hiểu nhanh.”

An bất ngờ. Cô không nghe cha xin lỗi thường xuyên. “Con cũng xin lỗi vì nghĩ mọi chuyện có thể giải quyết bằng cách phản đối.”

“Vậy chúng ta cùng tiến bộ.”

Ở lớp, nhóm đón An bằng một chiếc bánh kem nhỏ có dòng chữ “Chưa thắng nhưng chưa thua”. Huy tự viết bằng kem nên chữ “chưa” giống “chừa”. Mai sửa bằng thìa.

Khang đưa An một ly trà đá. “Tôi nghe nói bạn đã sống sót.”

“Bạn không hỏi mình có nói tốt không?”

“Nếu nói không tốt, bạn sẽ cãi. Nếu nói tốt, bạn sẽ ngại.”

“Vậy bạn nói gì?”

“Bạn đã nói đúng chỗ.”

An nhìn cậu. Câu đơn giản làm cô vui hơn mọi lời khen trong phòng họp.

Nhưng tối đó, một email nặc danh gửi đến thầy Hoàng, tố dự án nhận tài trợ bí mật từ gia đình An. Kèm theo là ảnh hóa đơn in sơ đồ, ảnh xe đen đón An và ảnh cô đưa thuốc cho Mai. Thầy chuyển email cho nhóm để xử lý.

Như tức giận. “Họ đang biến mọi hành động thành bằng chứng.”

Huy nói: “Tôi có thể làm video phản bác dài ba tiếng.”

“Không ai xem,” Khang đáp.

An mở từng ảnh. Cô nhớ những khoảnh khắc đó: chiếc xe đón ở cổng, hóa đơn, hộp thuốc. Không có gì hoàn toàn sai, nhưng khi tách khỏi câu chuyện, chúng trông như bằng chứng chống lại cô.

“Mình sẽ công khai toàn bộ,” An nói.

Khang hỏi: “Cả chuyện thuốc cho Mai?”

“Không cần. Đó là chuyện riêng của Mai.”

“Đúng.”

An lập danh sách dữ liệu có thể công khai: nguồn in, biên bản hỗ trợ, lịch trực, khảo sát, chi phí, phương án giao thông. Những chuyện cá nhân được gạch bỏ. Như đăng một thông báo ngắn, không gọi tên người gửi email.

Huy đọc bản nháp. “Không có câu nào làm người ta sốc.”

“Minh bạch không cần sốc,” An đáp.

Khang gật. “Đăng đi.”

Bản thông báo được dán ở bảng tin. Lúc đầu, ít người đọc. Sau đó một giáo viên gửi cho lớp khác. Các câu hỏi xuất hiện, nhóm trả lời trong giờ cố định ở sân sau, không tranh cãi dưới bài đăng.

Một bạn hỏi An có thấy bất công khi người khác ghét mình chỉ vì gia đình không. An trả lời: “Có. Nhưng mình cũng hiểu cảm giác bất công của người nghĩ mình được ưu tiên. Mình không thể yêu cầu mọi người tin ngay; mình chỉ có thể để việc mình làm kiểm chứng.”

Chiều, Khang đưa cô về bằng xe đạp vì xe buýt bị kẹt. An ngồi sau, ôm thùng sơn, cố giữ thăng bằng qua con hẻm. Khi xe xóc, cô nắm vào vai cậu.

“Xin lỗi,” cô nói.

“Không sao. Vai tôi chưa tính phí.”

“Bạn có thể đừng nói chuyện như bảng giá không?”

“Không.”

Hai người dừng trước tiệm. Mái tôn đã được sửa, màu mới sáng hơn. Bà ngoại Khang bảo thợ tính ít hơn dự kiến vì Khang tự tháo phần cũ. An đứng nhìn, thấy một việc nhỏ đã được giải quyết bằng nhiều người cùng góp, không ai bị biến thành người hùng.

Trên mái hiên, Khang nói: “Bạn có muốn xem bản báo cáo giao thông không?”

“Có.”

“Đừng tự đọc một mình. Tôi không hiểu số liệu.”

“Bạn vừa nói mình có thể đọc.”

“Tôi nói đọc cùng.”

An mở hồ sơ. Hai người ngồi cạnh nhau, giữa mùi gỗ và tiếng radio. Cô chỉ vào một dòng chi phí, Khang chỉ vào một con đường trên bản đồ. Đến khi trời tối, họ đã có thêm ba câu hỏi cho hội đồng.

An gấp hồ sơ. “Ngày mai lại làm tiếp.”

Khang gật. “Bàn cuối không có kỳ nghỉ.”

“Tôi sẽ ghi thêm vào nội quy.”

“Đừng. Huy sẽ dùng nó để bắt chúng ta làm việc cả chủ nhật.”

Từ trong tiệm, Huy hét vọng ra: “Tôi nghe thấy rồi!”

An cười. Sân sau vẫn chưa được giữ lại, nhưng cuộc trò chuyện đã mở ra. Với cô, đó là một loại chiến thắng không có bánh kem, nhưng có thể đứng vững như chiếc kệ đã qua cơn mưa.

Đêm đó, An mở bản báo cáo giao thông cha cho mượn. Cô đọc chậm từng dòng, đánh dấu những chỗ chưa hiểu. Có một biểu đồ cho thấy lượng xe tăng vào cuối tuần, nhưng không có số liệu về người đi bộ. Cô nhắn cho Khang, hỏi liệu tiệm có thể ghi lại giờ khách đến trong một tuần không.

Khang trả lời: “Được, nhưng phải nói với khách họ đang được ghi dữ liệu.”

An mỉm cười. Cậu đã trở thành người nhắc cô về quyền riêng tư ở mọi nơi.

Ngày hôm sau, họ đặt một tờ thông báo nhỏ ở tiệm. Một số khách không muốn tham gia, nhóm bỏ qua. Số còn lại ghi giờ, loại xe và lý do đến, không ghi tên. Dữ liệu cho thấy nhiều học sinh ghé tiệm vào lúc tan học, đúng thời điểm đường dịch vụ dự kiến có xe tải.

Khang chỉ vào bảng. “Nếu chuyển giờ giao hàng, học sinh an toàn hơn.”

An thêm vào danh sách câu hỏi. “Và tiệm không mất khách.”

Ở trường, nhóm thử một buổi họp không có An làm người mở đầu. Như dẫn, Huy ghi âm, Khang trả lời kỹ thuật. An ngồi trong góc, chỉ nói khi được hỏi. Lúc đầu cô thấy khó chịu vì không kiểm soát nhịp, nhưng sau đó nhận ra các bạn diễn đạt vấn đề theo cách khác và có những ý tưởng cô chưa nghĩ tới.

Thầy Hoàng nói: “Người lãnh đạo không phải người nói đầu tiên. Là người để cuộc trò chuyện không dừng khi mình im lặng.”

An ghi câu đó, rồi gấp sổ. Cô biết mình còn lâu mới làm được, nhưng đã có một buổi thử.
Trước khi rời phòng họp, một thành viên hỏi nhóm nếu sân được giữ thì ai sẽ chịu trách nhiệm khi có sự cố. An không trả lời thay lớp. Như trình bày mô hình giám sát, Khang nói về việc báo lỗi, Mai nói về quyền riêng tư, Huy nói về giờ phát thanh. Mỗi người nhận một phần, không ai nhận cả.

Cha An nhìn bảng, rồi hỏi liệu học sinh có cần được đào tạo về an toàn điện không. Khang đáp có, và đề nghị mời giáo viên Vật lý. Một người lớn ghi chú. An thấy câu hỏi của cha đã chuyển từ “có đáng không” sang “làm thế nào cho an toàn”.

Sau khi khách ra về, Huy bảo phòng kính làm cậu khó thở. Mai mở cửa sổ, Khang đưa nước. An hỏi Huy có muốn nói lại phần nào không. Cậu lắc đầu: “Tôi chỉ cần ăn bánh.” Cả nhóm ra quầy bánh, mang theo cảm giác căng thẳng đã được đặt xuống một chút.