Chương 17 — Tiểu Thư Bàn Cuối

Lớp học chia đôi vì một bài đăng của Quỳnh Như. Cô đăng danh sách những điều dự án cần kiểm tra, trong đó có câu “Không biến sân trường thành chiến dịch thương hiệu của bất kỳ gia đình nào”. Ý cô là bảo vệ dự án, nhưng một số người đọc thành lời ám chỉ An.

Sáng hôm sau, hai nhóm ngồi ở hai phía lớp. Một bên cho rằng An nên rút khỏi dự án để tránh xung đột lợi ích. Bên kia cho rằng loại cô ra là bất công vì cô làm việc nhiều nhất. Huy đi giữa hai bên, phát thẻ giấy ghi “đang suy nghĩ” cho mọi người.

“Cậu làm gì vậy?” Mai hỏi.

“Tạo vùng đệm hòa bình.”

“Cậu đang làm mọi người tức hơn.”

“Vậy vùng đệm có hiệu quả.”

Thầy Hoàng không giảng bài ngay. Thầy đặt lên bàn một quả bóng giấy và nói: “Mỗi người nói một điều mình sợ mất nếu dự án thất bại.”

Một bạn sợ lớp mất cơ hội tham gia ngày hội. Một bạn sợ sân bị phá. Một bạn sợ công ty của gia đình An bị mang tiếng. Quỳnh Như nói cô sợ mọi người nghĩ mình chỉ đang ghen tị với An. Khang nói cậu sợ nhóm biến thành cuộc chiến giữa người có tiền và người không có.

An đứng lên cuối cùng. “Mình sợ các bạn nhìn mọi việc mình làm và nghĩ đó là diễn. Nhưng mình cũng sợ nếu mình rút, mọi người sẽ phải gánh hậu quả của một bí mật mà mình tạo ra.”

Thầy Hoàng hỏi: “Vậy điều gì cần thay đổi?”

Khang đáp: “Quyền quyết định không nên nằm ở một người. Chúng ta lập nhóm giám sát gồm đại diện lớp, giáo viên và học sinh sử dụng sân.”

Như gật. “Mọi khoản hỗ trợ phải được công khai trước khi dùng.”

An nói: “Mình xin rút khỏi vị trí duyệt chi, nhưng vẫn làm phần dữ liệu và trình bày.”

Một bạn phản đối: “Tại sao bạn phải rút? Bạn làm tốt.”

“Vì làm tốt không có nghĩa là phù hợp với mọi vị trí.”

Câu trả lời làm lớp yên hơn. Thầy Hoàng cho phép nhóm thử mô hình mới trong một tuần.

Quỳnh Như gặp An sau giờ học. “Mình xin lỗi vì bài đăng khiến mọi người hiểu sai.”

“Bạn không cố ý.”

“Nhưng mình phải chịu trách nhiệm cho điều mình viết.”

An gật. “Mình cũng vậy.”

Như đưa cô một tờ kế hoạch. “Mình đã lập lịch công khai dữ liệu. Bạn xem giúp?”

“Mình không duyệt.”

“Mình hỏi ý kiến.”

An nhận tờ giấy. Hai người ngồi bên cửa sổ, cùng sửa những dòng quá dài. Khi xong, Như nói: “Bạn biết không, trước khi bạn đến, mình nghĩ người giàu luôn chọn chỗ tốt nhất.”

“Còn bây giờ?”

“Bây giờ mình nghĩ người giàu cũng có thể ngồi bàn cuối, nếu bàn đó chịu nổi đôi giày của bạn.”

An ném cục tẩy. Như cười.

Ở sân sau, nhóm giám sát mới họp. Một học sinh lớp 10 đề nghị có giờ yên tĩnh. Một bạn lớp 12 muốn đặt bảng ghi lời nhắn trước kỳ thi. Bác bảo vệ muốn chừa lối cho xe đẩy rác. Những yêu cầu ấy làm thiết kế phải thay đổi, nhưng An thấy dự án tốt hơn vì có nhiều tiếng nói.

Khang đóng thêm một thanh ngang cho kệ. “Nếu ai cũng được góp ý, dự án sẽ chậm.”

“Nhưng ít người phải sửa sai hơn,” An đáp.

“Bạn bắt đầu nói giống tôi.”

“Đừng lo, mình vẫn đẹp hơn.”

Khang nhìn vết sơn trên má cô. “Chưa chắc.”

Huy từ xa hét: “Tôi có thể xác nhận cả hai đều không đẹp khi làm việc!”

Ngày thứ ba của mô hình mới, một bạn làm đổ hộp sơn lên sàn. Không ai đổ lỗi. Họ ghi vào sổ, trừ chi phí khăn lau và đổi cách đặt sơn. An muốn dùng tiền riêng mua hộp mới, nhưng lần này cô hỏi cả nhóm. Nhóm thống nhất trích quỹ dự phòng, còn An làm thêm một ca ở tiệm để bổ sung.

Khang không phản đối. Cậu chỉ hỏi: “Bạn có đủ sức không?”

“Có.”

“Đừng trả lời nhanh.”

An nghĩ. “Mình sẽ nghỉ một buổi nếu mệt.”

“Được.”

Buổi tối, An làm ở tiệm đến chín giờ. Cô lau khung xe, ghi phiếu nhận và học cách bơm bánh đúng áp suất. Một khách hàng lớn tuổi khen cô kiên nhẫn, rồi hỏi cô có phải người nhà Khang không.

An đang định trả lời thì Khang nói: “Bạn cùng lớp.”

Khách cười: “Cùng lớp thì sau này thành người nhà cũng được.”

Khang ho sặc. An làm rơi nắp van. Bà ngoại quay vào cười đến rung vai.

“Bà đừng cổ vũ,” Khang nói.

“Bà chỉ nghe người ta nói.”

An đỏ mặt, giả vờ kiểm tra xe. Không khí căng thẳng trong lớp dường như không theo được cô đến tiệm; ở đây, mọi người chỉ thấy hai học sinh lóng ngóng trước một câu đùa của người lớn.

Trên đường về, Khang hỏi: “Bạn có khó chịu không?”

“Vì khách nói vậy à?”

“Vì tôi phủ nhận quá nhanh.”

An nhìn con đường tối. “Bạn nói đúng. Chúng ta chỉ là bạn cùng lớp.”

Khang gật, nhưng cậu đạp xe chậm hơn.

“Nhưng,” An nói, “mình không thấy cần phải phủ nhận điều đó như một lỗi.”

Khang nhìn cô qua vai. “Tôi không phủ nhận.”

“Bạn vừa nói bạn cùng lớp rất nhanh.”

“Tôi đang bảo vệ sự yên tĩnh của tiệm.”

“Lý do hợp lý.”

“Tôi luôn hợp lý.”

An bật cười. Họ đi qua con hẻm, dưới những dây điện chằng chịt, trong một thành phố có những khoảng giàu nghèo nằm cạnh nhau đến mức chỉ cần rẽ một góc là đổi cảnh. An không còn muốn xóa khoảng cách đó bằng một khoản tiền. Cô muốn học cách đi qua nó mà không giẫm lên ai.

Cuối tuần, nhóm giám sát công bố báo cáo đầu tiên. Dự án chậm hai ngày nhưng số người sử dụng tăng, chi phí rõ hơn, và sân an toàn hơn. Thầy Hoàng ký xác nhận. Quỳnh Như đăng bài xin lỗi vì diễn đạt thiếu rõ ràng. Không phải ai cũng tha thứ ngay, nhưng lớp bắt đầu ngồi lại cùng nhau.

An dán một câu mới lên bảng: “Có thể bất đồng, không được làm mất chỗ của nhau.”

Khang đọc, nói: “Câu này dài.”

“Nhưng cần.”

“Được. Lần này tôi cho qua.”

Huy giơ bảng điểm: “Tôi đề nghị thêm: ai làm đổ sơn phải rửa cọ.”

Lớp chia đôi vì tranh luận, rồi cùng đi rửa cọ. An nhìn mọi người, biết chuyện chưa hết sóng gió, nhưng cái nền của dự án đã sâu hơn trước. Đó là nền được tạo bởi những lời xin lỗi, lời hỏi trước và quyền được sửa sai.

Tối hôm ấy, An và Quỳnh Như cùng trực ở sân. Như kể trước khi An đến, lớp trưởng luôn bị giao việc quyết định mà không ai muốn nhận trách nhiệm cùng. Nếu chọn sai, mọi người nói cô độc đoán; nếu hỏi quá nhiều, họ nói cô yếu.

“Mình tưởng bạn lúc nào cũng chắc chắn,” An nói.

“Mình diễn vậy để không ai nhìn thấy mình sợ.”

An kể về việc mình từng dùng sự giàu có để tránh bị hỏi. Hai người cười khi nhận ra họ đang diễn hai vai đối lập nhưng cùng một mục đích.

Một học sinh đến mượn ghế gió, hỏi có phải chỗ này dành cho người buồn không. Như nói: “Dành cho bất kỳ ai cần ngồi.” An thêm: “Bạn không cần giải thích.”

Học sinh ngồi xuống, mở sách. Như và An đi xa hơn, để khoảng yên tồn tại.

Khi Khang đến thay ca, cậu thấy hai người đang im lặng ở hai đầu sân. “Các bạn cãi nhau à?”

“Không,” Như đáp. “Chúng mình đang luyện không kiểm soát mọi thứ.”

Huy từ cửa cổng nói: “Tôi đã luyện cả đời.”

Khang đưa cậu chổi.

Ngày hôm sau, nhóm nhận được góp ý rằng bảng chi phí quá khó đọc vì nhiều số. An cùng Như chuyển phần chi tiết vào một tập hồ sơ, còn bảng chính chỉ giữ tổng và đường dẫn đến bản đầy đủ. Huy bảo đó là “bản tóm tắt cho người bận”.

An không còn muốn mọi thứ phải chứng minh bằng thật nhiều chữ. Rõ ràng không đồng nghĩa với dày đặc. Có những người cần một câu ngắn để biết mình có thể hỏi tiếp ở đâu.

Cuối tuần, lớp làm một bữa dọn sân. Người từng đứng hai phía cùng nhặt lá chung. Không ai nhắc ai đã đăng gì. Họ chỉ phân loại rác, rửa cọ và thay bảng. An thấy hòa giải không luôn có một khoảnh khắc ôm nhau; đôi khi là cùng cầm một túi rác mà không rút tay lại.
Sau buổi dọn sân, An và Khang kiểm tra danh sách dụng cụ. Có một chiếc cưa bị thiếu, tìm thấy ở phòng Mỹ thuật. Người mượn xin lỗi, nói bạn ấy tưởng đó là đồ bỏ. Khang giải thích vật dụng dùng chung cần được ghi, rồi thêm một nhãn màu lớn hơn.

An hỏi liệu nhãn lớn có làm sân xấu không. Mai đáp: “Đẹp mà không ai biết dùng thì cũng vô ích.” An gật, chụp lại bảng trước khi dán.

Như nhận một tin nhắn từ tài khoản cũ, hỏi cô có thật đang bênh An vì được trả tiền không. Như không trả lời, nhưng đưa cho An xem. An hỏi cô có muốn nói gì không. Như bảo cô sẽ đăng báo cáo, không tranh cãi.

“Bạn luôn chọn dữ liệu,” An nói.

“Vì dữ liệu không đỏ mặt khi bị mắng.”

An cười. Cô hiểu Như đã tìm được cách bảo vệ mình mà không cần diễn chắc chắn nữa.

Tối đó, lớp nhận được thông báo hội đồng sẽ kiểm tra sân đột xuất. Mọi người muốn trang trí thật đẹp, nhưng Khang nhắc phải để mọi thứ đúng cách sử dụng hàng ngày. Họ dọn sạch sơn thừa, kiểm tra nắp thùng và dán giờ trực. Khi người lớn đến, sân trông giản dị nhưng hoạt động rõ ràng.
Khi cổng trường đóng, Như hỏi An có muốn đi cùng không. An lắc đầu, ở lại giúp Khang xếp chổi. Cô hiểu sự tin tưởng không được đo bằng việc ai đứng cạnh ai nhiều hơn, mà bằng việc họ có thể làm việc cùng mà không cần diễn.