Chương 23 — Cô Nàng Thư Viện Tầng Hai

Ngọc từ chối một buổi tiệc gia đình vào đúng ngày nhà trường tổ chức phiên lấy ý kiến thứ hai về khu nhà.

Cha cô muốn mời đối tác và người thân tới khách sạn để kỷ niệm An Nhiên xuất bản cuốn sách thứ một triệu. Mẹ đã gửi váy, thợ trang điểm và lịch xe. Ngọc nhìn lịch, thấy cùng giờ nhóm phải trình bày bản phương án.

“Con có thể tham dự một tiếng rồi đi,” cha nói qua điện thoại.

“Không kịp.”

“Đó là sự kiện của gia đình.”

“Phiên lấy ý kiến cũng là việc con đã cam kết.”

Cha im. “Con không thể bỏ mọi thứ vì một phòng đọc.”

“Con không bỏ gia đình. Con chọn giữ lời hứa đã nói với nhóm.”

“Con nói như đang viết thư pháp lý.”

“Vì cha đang nói như người gửi lịch cho con.”

Cuộc gọi kết thúc không vui.

Ở trường, Ngọc không kể chuyện buổi tiệc ngay. Cô chuẩn bị bản trình bày với Minh Châu, Lam và nhóm tư vấn. Phúc gửi từ thành phố khác một bản kiểm tra lối tiếp cận, có ghi rõ các điểm cần sửa.

“Cậu ấy vẫn làm việc dù không ở đây,” Bảo nói.

“Đừng dùng đó để ép bản thân,” Ngọc đáp.

“Tôi đang ép bạn.”

Ngọc nhìn Bảo. “Mình không tham dự tiệc vì muốn tới phiên họp, không phải vì Phúc.”

“Tôi chưa nói.”

“Mặt cậu nói.”

Buổi lấy ý kiến diễn ra tại sân trường. Đại diện khu phố muốn biết trung tâm mới có mở cho người ngoài trường không. Một phụ huynh đề nghị giữ khu nhà cũ làm di sản. Một nhóm học sinh muốn khu thể thao được sửa trước.

Ngọc trình bày phương án “giữ tầng hai, cải tạo từng phần, bổ sung lối tiếp cận và kho sách ở tầng một”. Phương án không hoàn hảo, chi phí cao hơn dự kiến, nhưng có lịch triển khai theo giai đoạn.

Hoàng Duy trình bày phương án xây mới. Cậu đã thêm thang máy, phòng máy và khu sinh hoạt. Hai bản vẽ đặt cạnh nhau, không có bản nào thắng rõ.

Đại diện An Nhiên hỏi nếu giữ tầng hai, học sinh có thể chịu trách nhiệm đến đâu. Ngọc nói học sinh không thể chịu trách nhiệm thay nhà trường, nhưng có thể tham gia vận hành, báo lỗi và đánh giá.

Một phụ huynh hỏi ai sẽ trả tiền sau năm đầu. Minh Châu đưa bảng dự toán và nguồn hỗ trợ có thể. Lam nhắc không có khoản nào được gọi là “cam kết” nếu chưa ký.

Bảo đứng bên bảng, nói: “Và cần ngân sách cho giấy gói sách, vì mọi người cứ quên mua.”

Người nghe cười, nhưng một cô giáo ghi chú.

Cuộc họp kéo dài đến tối. Ngọc nhận tin nhắn từ mẹ: “Nếu con không dự tiệc, cha con sẽ buồn.” Ngọc trả lời: “Con biết. Con sẽ gọi sau.”

Phiên lấy ý kiến kết thúc bằng việc yêu cầu hai phương án bổ sung kế hoạch tài chính và đánh giá tác động. Chưa có quyết định. Ngọc thở ra.

Trên đường về, cô gọi cho cha. Tiếng nhạc từ khách sạn vọng qua điện thoại.

“Con xin lỗi vì không dự.”

“Cha không cần con xin lỗi vì làm việc con đã chọn.”

“Cha giận à?”

“Cha thất vọng một chút. Nhưng cha cũng nghe được bản trình bày của con từ ông Khải.”

“Cha có thấy con bỏ gia đình không?”

“Không. Cha thấy con đang cố làm một việc có nghĩa.”

Ngọc im.

“Nhưng con cũng phải nhớ,” cha nói, “gia đình không tự biết con đang cần gì nếu con không nói.”

Ngọc hỏi: “Cha đang nói về con hay về tầng hai?”

“Cả hai.”

Sau cuộc gọi, cô thấy nhẹ hơn. Cô không cần thắng trong mọi lựa chọn. Cô chỉ cần nói rõ điều mình chọn và chấp nhận người khác có cảm xúc.

Ngày hôm sau, mẹ gửi cho cô một hộp bánh từ tiệc. Có tấm thiệp: “Để dành cho lúc con họp xong.” Ngọc đem lên thư viện. Bảo nhìn hộp bánh, hỏi có được coi là tài trợ không.

“Không,” Ngọc nói. “Là quà gia đình.”

“Vậy ăn được trong thư viện?”

“Ngoài hành lang.”

Họ ngồi ngoài cửa ăn bánh. Phúc vẫn ở thành phố khác, chỉ có tin nhắn hỏi họp thế nào. Ngọc gửi bản tóm tắt. Cậu trả lời: “Bạn đã chọn đúng với dữ liệu mình có.”

Ngọc: “Không có lựa chọn nào đúng tuyệt đối.”

Phúc: “Vậy chọn điều mình chịu trách nhiệm được.”

Ngọc nhìn câu đó, nhớ tới ngày cậu nói không hứa những điều có thể thất bại.

Buổi chiều, cha gửi email cho nhóm tư vấn, không gửi riêng Ngọc. Ông đề xuất An Nhiên tài trợ đánh giá kết cấu độc lập nhưng không yêu cầu ưu tiên phương án của công ty. Ông cũng đồng ý để dữ liệu sử dụng được công khai.

Minh Châu nói đây là bước tốt. Hoàng Duy nói cần hỏi liệu công ty có thay đổi điều kiện sau khi được chọn không.

Ngọc nói: “Đó là lý do mọi cam kết phải bằng văn bản.”

Bảo nhìn cô. “Bạn đang nói như cha bạn.”

“Không. Cha mình đang học nói như chúng ta.”

Không ai cười lớn, nhưng Lam mỉm cười.

Đêm ấy, Ngọc mở tủ quần áo, nhìn chiếc váy mẹ gửi. Cô chưa mặc, nhưng không thấy nó đại diện cho đời sống cũ hoàn toàn. Gia đình cô vẫn là gia đình, dù cô không ngồi ở bữa tiệc. Cô có thể yêu những người trong nhà mà không nhận mọi quyết định thay họ.

Ngọc nhắn cho mẹ: “Con cảm ơn bánh. Lần sau cho con xin công thức.”

Mẹ trả lời: “Con biết nấu à?”

“Con đang học.”

“Vậy mẹ sẽ gửi công thức dễ nhất.”

Ngọc cười, nghĩ tới nồi cơm nhão từng gửi Phúc. Có lẽ một tiểu thư không cần bỏ hết mọi thứ để trở thành người bình thường. Cô chỉ cần biết điều gì là lựa chọn của mình, điều gì là trách nhiệm chung, và điều gì cần được nói ra trước khi người khác tự viết.

Mẹ gửi công thức nấu trứng cà chua kèm một lời dặn: “Đừng cho đường nếu chưa nếm.” Ngọc làm theo, nhưng lỡ cắt cà chua quá to. Cô chụp ảnh gửi nhóm. Bảo nói món ăn có cấu trúc kiến trúc. Lam hỏi có ăn được không. Ngọc nói được.

Phúc nhắn riêng: “Bạn đã tiến bộ.”

“Bạn chưa ăn.”

“Tôi nhìn màu.”

“Nhà phê bình không có quyền.”

“Tôi có quyền đề nghị thêm bánh mì.”

Ngọc cười, rồi đem phần trứng tới thư viện cho nhóm thử. Mọi người ăn ngoài hành lang, cô Hạnh cho phép vì đó là hoạt động kết nối gia đình, không phải bữa trong khu sách.

Trong khi ăn, nhóm nhận một email từ hội đồng yêu cầu bổ sung kế hoạch nếu nguồn hỗ trợ gia đình rút. Không ai hoảng. Họ chia phần: trường chịu vận hành, khu phố hỗ trợ sách, học sinh quản lý giờ, hiệu sách địa phương hỗ trợ vật tư, An Nhiên chỉ giữ phần đánh giá đã ký.

Ngọc nhìn bảng nguồn lực, thấy tên cha không còn nằm ở trung tâm. Cô gọi ông, nói kế hoạch đang chuẩn bị cho khả năng công ty rút. Cha không buồn.

“Một phương án đứng được khi cha rời đi mới là phương án tốt,” ông nói.

Ngọc đáp: “Con vẫn muốn cha ở lại, nhưng không muốn mọi thứ phụ thuộc.”

“Cha hiểu.”

Đêm đó, cô viết cho mình một câu: “Yêu một người không có nghĩa giữ họ trong mọi kế hoạch. Tin một người là để họ có quyền bước vào và bước ra.” Cô chưa biết câu ấy có liên quan tới Phúc đến đâu, nhưng không xóa.

Ngọc bắt đầu lập kế hoạch cho trường hợp cha rút đề nghị tài trợ. Cô không muốn mọi người hiểu rằng phòng đọc chỉ có thể tồn tại nhờ gia đình mình. Cùng Minh Châu, cô chia ngân sách thành ba phần: khoản trường có thể tự lo, khoản cần cộng đồng hỗ trợ, và khoản có thể hoãn. Kệ mới nằm ở phần thứ ba; sửa ổ điện an toàn nằm ở phần đầu.

Phúc nhìn bảng chi phí, hỏi tại sao không đưa tiền sách vào phần hoãn. Ngọc nói sách có thể quyên góp. Cậu lắc đầu, bảo sách cũ không phải lúc nào cũng phù hợp, còn sửa ổ điện giúp người ta dùng được cả những gì đã có. Ngọc gạch lại một dòng. Cô thích cách Phúc phản đối bằng lý do, không bằng cảm tính.

Chiều đó, cha ghé trường mà không báo trước. Ông nhìn bảng kế hoạch, hỏi ai quyết định thứ tự ưu tiên. Ngọc nói cả nhóm dựa trên khảo sát. Cha hỏi nếu An Nhiên không góp tiền, cô có vẫn đứng tên dự án không. Ngọc trả lời có, nhưng cô sẽ bỏ phần lời giới thiệu về công ty và ghi rõ nguồn lực còn thiếu.

Cha im lặng lâu hơn mọi lần. Ông nói công ty không rút ngay, nhưng muốn được xem bản kế hoạch không có tên thương hiệu để đánh giá tính bền vững. Ngọc đồng ý. Cô không coi việc đó là một chiến thắng; nếu kế hoạch chỉ thuyết phục khi gắn với cái tên lớn, nó chưa đủ tốt.

Buổi tối, mẹ gửi cho Ngọc một hộp trứng và cà chua, bảo cô tự nấu thay vì ăn mì. Ngọc thái cà chua quá dày, làm trứng cháy cạnh. Phúc gọi đúng lúc cô đang cố cạo đáy chảo. Nghe tiếng kim loại, cậu hỏi cô đang sửa xe hay nấu ăn. Ngọc thú nhận thất bại. Phúc bảo ít nhất bánh mì của cậu không yêu cầu biết canh lửa.

Ngọc chụp bát trứng méo mó gửi cho nhóm. Bảo trả lời bằng một biểu tượng cứu hộ, Minh Châu gửi công thức ba bước. Cả nhóm nói chuyện về ngân sách rồi chuyển sang tranh cãi món ăn nào không nên bán trong ngày hội. Ngọc nhận ra công việc chung không phải lúc nào cũng nghiêm trọng; đôi khi tiếng cười giúp mọi người quay lại bàn họp mà không thấy mình đang hy sinh.

Trước khi ngủ, cô gửi cha bản kế hoạch đã bỏ tên công ty. Ông trả lời: “Bây giờ mới giống một đề án của trường.” Ngọc đặt điện thoại xuống và thấy nhẹ hơn. Nếu một ngày Phúc hỏi cô đang xây điều gì, cô muốn trả lời rằng họ đang xây một nơi có thể tự đứng, không phải một món quà phải mang ơn.