Chương 16 — Mùa Hè Sau Cơn Mưa

Để có tiền sửa mái, nhóm mở một quầy bán đồ ăn trước rạp. Hậu đặt tên “Hạ Vàng Mart”, dù quầy chỉ có bắp rang, trà tắc và ba gói mì tôm xếp gọn trên một chiếc bàn gỗ ọp ẹp. Minh làm bảng giá, tay anh viết vội bằng bút lông dầu, nhưng viết nhầm trà tắc thành “trà tác động”, khiến khách qua đường dừng lại đọc đi đọc lại không hiểu nghĩa.

Khách đến vì tò mò, người này rủ người kia ghé qua xem cái quầy kỳ lạ trước rạp chiếu phim cũ. Một đứa trẻ hỏi tại sao người bán bánh mặc áo mưa khi trời nắng chang chang. Minh đáp đó là đồng phục, giọng anh nghiêm túc đến mức đứa trẻ tin sái cổ. Linh sửa rằng anh mặc vì chưa giặt áo khác, khiến đứa trẻ quay sang nhìn Minh với ánh mắt nghi ngờ. Buổi bán hàng ồn ào, tiếng rao hàng của Hậu vang khắp con phố nhỏ, nhưng thu đủ tiền mua vật liệu cho đợt sửa chữa tiếp theo.

Mẹ Linh gọi báo sẽ về sau hai ngày, giọng bà qua điện thoại nghe vừa háo hức vừa lo lắng. Linh lau phòng trên lầu, thay ga giường mới, rồi đổi ý tháo hết đồ vì không biết mẹ muốn ngủ ở đâu, muốn nhìn ra hướng nào. Minh bảo người lớn thường ngủ được ở bất cứ đâu nếu có gối, một câu an ủi vụng về nhưng khiến Linh bớt căng thẳng phần nào.

Trong lúc sửa mái, Minh phát hiện một viên gạch mang dấu nhà thầu cũ, khắc chìm ở góc dưới gần như không thể nhận ra nếu không soi kỹ dưới ánh nắng chiều. Dấu ấy trùng với dấu trên hồ sơ Công ty Bờ Nam. Nếu Phúc từng phụ trách đê, công ty của ông có thể đã cung cấp vật liệu kém chất lượng cho chính công trình lẽ ra phải bảo vệ thị trấn.

Họ gửi mẫu vật cho kỹ sư kiểm định. Kết quả chưa đủ kết luận, nhưng cho thấy lớp xi măng không đạt tiêu chuẩn, tỷ lệ pha trộn thấp hơn mức quy định đáng kể. Linh thấy bức tranh lớn dần, từng mảnh ghép mới lại làm cha cô đau hơn, vì mỗi phát hiện đều cho thấy ông đã phải chiến đấu với nhiều thứ hơn những gì cô từng tưởng tượng.

Buổi tối, Minh nấu mì cho cả nhóm, tay anh thoăn thoắt trên chiếc bếp ga cũ. Anh cho nhầm đường thay muối, cả nồi mì trở nên ngọt lịm kỳ lạ. Hậu ăn một miếng, mặt nhăn nhó nhưng vẫn bảo vị này rất mới, cố nuốt trọn để không phụ lòng người nấu. Linh cười đến mức phải quay đi, vai cô rung lên vì cố nín.

Minh hỏi cô có sợ khi mẹ về không. Linh nói sợ mẹ xin lỗi rồi mọi thứ không thay đổi, sợ một lời xin lỗi chỉ là một nghi thức để khép lại câu chuyện chứ không thật sự chữa lành gì. Anh đáp lời xin lỗi không phải cục tẩy, nhưng có thể là chiếc băng để người ta bắt đầu xử lý vết thương, một hình ảnh giản dị mà Linh thấy thấm thía hơn cô tưởng.

Mưa tới bất ngờ giữa lúc quầy hàng đang đông khách nhất. Quầy đồ ăn bị gió thổi nghiêng, những gói mì suýt bay khỏi bàn. Mọi người vừa ôm bảng giá vừa cười, còn Linh và Minh chạy giữ mái bạt đang phần phật trong gió. Khi bạt đổ, cả hai ngã xuống thùng bắp rang, hạt bắp văng tung tóe khắp người. Minh nói đây là cảnh lãng mạn nhất đời anh. Linh bảo anh có tiêu chuẩn thấp, dù trong lòng cô cũng thầm nghĩ cảnh tượng ấy có gì đó rất đáng nhớ.

Ngày mẹ Linh kể chuyện trước nhóm, cô mang theo một chiếc hộp nhựa đựng bản sao hồ sơ, tay bà hơi run khi mở nắp. Mỗi trang được bọc trong túi chống ẩm cẩn thận. Mai yêu cầu mọi người không chạm tay bẩn vào giấy, Hậu lập tức đeo găng tay rửa bát màu vàng khiến không khí nghiêm túc vỡ ra thành tiếng cười. Mẹ Linh nhìn cậu, bảo ít nhất cậu cũng có tinh thần bảo vệ bằng chứng, dù cách thể hiện có phần kỳ quặc.

Bà kể rằng sau khi rời An Bình, bà không cắt liên lạc với cha Linh ngay. Hai người gửi thư qua một người quen ở thành phố, mỗi lần gửi đều thấp thỏm không biết thư có đến tay hay không. Mỗi lá thư đều có một câu hỏi về con gái, nhưng không ai hỏi người kia có còn sống tốt không, như thể cả hai đều sợ câu trả lời sẽ khiến mọi thứ thêm nặng nề. Khi bà nghe tin ông Khải bệnh nặng, bà đã mua vé về ngay trong đêm. Tuy nhiên Phúc xuất hiện ở bến xe, nói nếu bà quay lại sẽ làm Linh mất học bổng và bị kéo vào vụ kiện. Bà sợ, nên lại đi, tay vẫn còn cầm chặt tấm vé chưa dùng.

“Mẹ đã để ông ta quyết định cuộc đời mẹ?” Linh hỏi.

“Lúc đó mẹ nghĩ chỉ cần con bình an. Mẹ không nhận ra bình an không phải là không biết gì.”

Một phụ nữ trong nhóm hỏi vì sao mẹ không báo công an. Bà đáp bà không có bằng chứng, còn Phúc có tiền và quan hệ, câu trả lời giản dị nhưng đầy bất lực. Câu trả lời không làm ai hài lòng, nhưng nó thật. Linh nhận ra người lớn trong quá khứ không phải những nhân vật nhìn thấy toàn bộ bản đồ. Họ chỉ đi trong sương, chọn một hướng rồi sống với hậu quả, y như chính cô đang phải làm bây giờ.

Sau cuộc họp, Mai đề nghị mở một tài khoản quỹ minh bạch. Mọi khoản thu chi của rạp phải được công khai mỗi tuần, dán lên bảng thông báo ngay cửa vào. Hậu lập bảng tính, đặt tên cột “tiền bắp”, “tiền sửa” và “tiền không biết từ đâu ra”. Bà Năm bắt cậu đổi cột cuối thành “chờ xác minh”, giọng bà nghiêm khắc như một kế toán trưởng thực thụ.

Minh khảo sát mái rạp, phát hiện một dầm gỗ bị mục gần hết, chỉ còn lớp vỏ ngoài giữ hình dạng. Nếu mưa lớn, phòng chiếu sẽ nguy hiểm. Chi phí sửa vượt số tiền họ có. Linh định bán chiếc xe của mình, nhưng mẹ ngăn lại. Bà nói rạp không được cứu bằng cách làm một người khác mất chỗ ở, dù người đó chính là con gái bà.

Thế là cả phố tổ chức phiên chợ cuối tuần. Người bán rau, người bán đồ cũ, người dạy đàn, trẻ con bán tranh vẽ nguệch ngoạc. Hạ Vàng trở thành nơi mọi người vừa quyên góp vừa cãi nhau về giá bánh đúng chất chợ quê. Minh phụ trách sân khấu, nhưng bị một bé gái bắt làm bạn diễn trong tiết mục ảo thuật. Anh giấu đồng xu vào tai cô bé, cô bé giấu luôn chiếc tua vít của anh, khiến cả buổi diễn biến thành một màn rượt đuổi hài hước.

Cuối ngày, họ đủ tiền mua dầm gỗ. Linh đứng giữa sân, nhìn mẹ đếm tiền cùng bà Năm dưới ánh đèn đường vàng vọt. Cô hiểu sự giúp đỡ không làm món nợ biến mất; nó biến món nợ thành lời hứa phải làm cho nơi này đáng với lòng tin của mọi người, một trách nhiệm nặng nề nhưng ấm áp.

Sau phiên chợ, Linh lập danh sách vật liệu và ghi tên người góp công, cẩn thận không bỏ sót một ai. Cô muốn ai cũng được cảm ơn đúng cách, không phải để tô điểm báo cáo mà để những người ít tiếng nói biết phần mình đã được nhìn thấy, dù đó chỉ là một buổi trông xe hay một rổ rau góp vào bếp chung.

Minh phát hiện một hóa đơn bị ghi sai giá gỗ, chênh lệch chỉ vài nghìn đồng. Anh quay lại cửa hàng hỏi, người bán bảo đã nhầm. Linh muốn bỏ qua vì chênh lệch nhỏ. Minh nói nếu họ muốn minh bạch với khoản lớn, phải bắt đầu từ khoản nhỏ, một nguyên tắc anh giữ vững dù nghe có vẻ cứng nhắc. Họ sửa hóa đơn, rồi trả lại phần thừa vào quỹ.

Linh nhận ra cứu rạp không chỉ là chống Phúc. Đó còn là học cách không trở thành người mới có quyền rồi tự cho mình quyền bỏ qua quy tắc, một bài học mà cô nhắc mình mỗi ngày.

Minh đề nghị treo bảng công khai mọi khoản đóng góp. Linh đồng ý, dù một vài người ngại tên mình xuất hiện. Họ lập lựa chọn ẩn danh, nhưng vẫn lưu biên nhận nội bộ để đảm bảo mọi thứ đều có thể truy vết khi cần. Bà Năm bảo rạp có thể nghèo, nhưng không được mù mờ. Câu nói được viết lên đầu sổ quỹ bằng nét chữ to đậm, như một lời tuyên ngôn cho cả nhóm.

Vài hôm sau, một người đàn ông lạ mặt ghé qua quầy “Hạ Vàng Mart”, mua một ly trà tắc rồi nán lại hỏi chuyện. Ông tự giới thiệu là chủ một xưởng gỗ nhỏ ở huyện bên, nghe tin về việc sửa mái nên muốn góp một ít gỗ dư trong xưởng. Linh cảm ơn nhưng vẫn hỏi kỹ về nguồn gốc, chất lượng và giá trị quy đổi, đúng theo quy trình Mai đã lập. Người đàn ông có vẻ ngạc nhiên trước sự cẩn trọng ấy, nhưng cuối cùng vẫn vui vẻ ký vào biên nhận, nói rằng ông thích cách một quán chiếu phim nhỏ lại làm việc nghiêm túc như một công ty thật sự.

Tối hôm đó, khi kiểm lại toàn bộ sổ quỹ tuần, Linh nhận ra số tiền thu vào tuần này, dù không lớn, đã đủ để họ không phải vay thêm cho đợt sửa mái tiếp theo. Cô ngồi tính lại ba lần cho chắc chắn, rồi gọi cả nhóm ra xem cùng, như một cách chia sẻ niềm vui nhỏ bé nhưng thật lòng. Mẹ cô đứng lặng nhìn con gái cộng trừ những con số dưới ánh đèn, khẽ mỉm cười mà không nói gì, như thể bà đang nhìn thấy trong dáng vẻ ấy một phần của chính người chồng đã khuất, cách ông vẫn hay ngồi lì bên bàn tính toán đến khuya mỗi khi rạp gặp khó khăn.