Chương 29 — Mùa Hè Sau Cơn Mưa

Điện thoại của Linh biến mất trong lúc cô đang nói chuyện với một nhân chứng ngay sau cuộc họp phố. Kẻ lấy chỉ chạm khẽ vào túi áo khoác của cô rồi lẩn vào đám đông đông đúc trước cổng chợ, nhanh đến mức không ai kịp phản ứng. Trong máy có bản ghi âm, ảnh tài liệu, bản nháp lời khai, lịch gặp nhân chứng và tin nhắn của mẹ. Cô hoảng loạn, chạy khắp rạp tìm kiếm dù biết rõ máy đã không còn ở đó. Minh hỏi cô đã sao lưu chưa. Cô nói chưa kịp, giọng cô run lên vì sợ hãi.

Hậu bảo cả nhóm lập sơ đồ hiện trường ngay lập tức, cố tỏ ra chuyên nghiệp như trong các bộ phim trinh thám cậu từng xem. Bà Năm hỏi có cần tìm dấu vân tay không, rồi vô tình lau hết mọi bề mặt bằng khăn của mình trước khi ai kịp ngăn lại. Minh thở dài nhìn cảnh tượng ấy, biết rằng hiện trường giờ đã chẳng còn gì để tìm.

Mai lập tức yêu cầu khóa tài khoản, báo nhà mạng và thông báo cho từng nhân chứng có thể bị lộ thông tin qua những gì lưu trong điện thoại. Minh tự trách vì đã không đứng gần Linh hơn lúc đó. Linh bảo lỗi nằm ở việc họ chưa có quy trình bảo vệ dữ liệu cá nhân, không phải ở một người không thể nhìn bốn phía cùng lúc giữa đám đông.

Một nhân chứng gửi tin nhắn mới, nói đã nhìn thấy người lấy điện thoại chạy vào một quán bún gần đó. Camera của quán ghi được chiếc áo khoác có logo Bờ Nam thấp thoáng, nhưng mặt người ấy bị mũ che kín. Không đủ để kết luận, song đủ để Mai xin lệnh bảo vệ dữ liệu khẩn cấp và cảnh báo toàn bộ nhân chứng nâng cao cảnh giác.

Ba ngày sau, khi cả nhóm đã gần như tuyệt vọng, một người đàn ông đội mũ lưỡi trai xuất hiện trước cổng rạp, chủ động mang điện thoại tới trả. Camera cửa hàng đối diện, khi được trích xuất lại, xác nhận chính là người này. Anh ta không phải nhân viên Bờ Nam như mọi người nghi ngờ, mà là một phóng viên tự do chuyên săn tin giật gân. Anh ta thú nhận đã lấy máy chỉ để xem dữ liệu về ông Hải, hy vọng tìm được một câu chuyện độc quyền.

Linh không tha thứ ngay. Cô báo công an và yêu cầu anh ta xóa toàn bộ bản sao đã trích xuất trước mặt cô. Phóng viên nói nếu cô hợp tác, anh sẽ viết một bài bảo vệ rạp thay vì khai thác drama. Linh đáp cô không bán sự riêng tư của những nhân chứng đã tin tưởng mình để đổi lấy một bài báo, dù bài báo ấy có thiện chí đến đâu.

Luật sư giúp cô kiểm tra lại toàn bộ dữ liệu bị ảnh hưởng. Một đoạn âm thanh quan trọng đã bị sao chép trước khi máy được trả lại, nhưng bản gốc may mắn vẫn còn trên máy chủ riêng của Minh. Cậu đã tự ý sao lưu dữ liệu của Linh từ trước, phòng khi cô quên mật khẩu giữa lúc bận rộn.

“Anh biết mật khẩu của tôi à?”

“Không. Tôi biết cô hay dùng tên đồ ăn.”

“Anh vừa thú nhận đã đoán mật khẩu?”

Minh im, mặt anh đỏ lên vì bị bắt thóp. Linh đổi toàn bộ mật khẩu ngay trong đêm, rồi bắt anh viết quy trình bảo mật rõ ràng lên bảng trắng trong phòng máy, không được đoán mò bất cứ điều gì của ai nữa.

Vụ mất điện thoại khiến cả nhóm hiểu họ phải cẩn thận hơn nhiều so với trước. Họ thuê một luật sư truyền thông tư vấn thêm, phân quyền truy cập tài liệu theo từng cấp độ, và quy định không ai được tự giữ bản duy nhất của bất kỳ tài liệu quan trọng nào. Hậu tạo một thư mục lưu trữ có tên dài lê thê đến khó nhớ, khiến Mai phải yêu cầu đặt lại tên ngắn gọn hơn. Cậu đề xuất mật khẩu chung là “khongphaiDrama123”, bị mọi người đồng loạt phản đối kịch liệt ngay lập tức.

Đêm ấy, sau khi mọi việc tạm ổn thỏa, Linh và Minh ngồi trước bậc thềm rạp, ánh đèn đường hắt xuống hai bóng người dài trên sân. Cô nói niềm tin không phải là cho phép người khác mở khóa mọi thứ của mình một cách tùy tiện. Minh bảo anh sẽ học cách gõ cửa trước khi bước vào, dù đó là cửa phòng hay cửa lòng người khác. Anh đưa cô một chiếc chìa khóa dự phòng, có khắc thẻ tên của mình trên móc khóa.

“Đây là chìa khóa gì?”

“Cửa phòng máy. Nhưng phải gõ trước.”

Linh cầm lấy, bảo anh bắt đầu học tốt đấy. Phía sau họ, mẹ Linh đóng cửa sổ tầng trên, Hậu kiểm tra lại camera mới lắp lần cuối trước khi đi ngủ. Hạ Vàng không biến thành một pháo đài khép kín, nhưng mọi người đã biết cách bảo vệ nhau bằng việc không giữ những bí mật vô ích khiến người khác phải đoán mò.

Trước khi đóng cửa hoàn toàn, Linh gõ ba tiếng lên cửa phòng máy để thử nghiệm thói quen mới. Minh ở trong hỏi ai. Cô đáp người có chìa khóa. Anh mở cửa, cả hai cùng kiểm tra lại bản sao tài liệu một lần cuối rồi mới rời đi nghỉ. Thói quen nhỏ bé ấy khiến họ yên tâm hơn hẳn những lời hứa suông thường ngày.

Một tuần sau, nhóm nhận được cảnh báo tài khoản lưu trữ đám mây bị thử đăng nhập nhiều lần từ một địa chỉ lạ. Hậu lập tức muốn đổi máy chủ ngay, nhưng Mai bảo trước hết phải xác định rõ dữ liệu nào thực sự cần giữ trực tuyến, dữ liệu nào nên rút hẳn xuống offline. Họ chuyển toàn bộ bản gốc sang một ổ cứng mã hóa cất trong két sắt, chỉ để lại bản xem trước chất lượng thấp trên hệ thống mạng.

Linh học cách không trả lời mọi tin nhắn lạ gửi tới liên tục mỗi ngày. Có người gửi lời mời phỏng vấn hấp dẫn, có người xin xem hồ sơ với lý do nghiên cứu, có người chỉ đơn giản muốn biết cô có sợ hãi không. Cô lập một mẫu trả lời chuẩn, ghi rõ kênh liên hệ chính thức và nhấn mạnh quyền riêng tư tuyệt đối của từng nhân chứng.

Minh bất ngờ tỏ ra giỏi việc này hơn Linh tưởng. Anh nói ít, hỏi nhiều, luôn xác nhận rõ người đối diện thực sự muốn gì trước khi đưa ra bất kỳ thông tin nào. Linh hỏi anh học kỹ năng ấy ở đâu. Anh đáp sau một lần bị bắt oan vì chỉ đứng gần một chiếc tủ đồ đáng ngờ, khiến cô phải bật cười giữa những ngày căng thẳng.

Vụ mất điện thoại khiến nhóm hiểu họ phải cẩn thận hơn, nhưng sự cẩn thận ấy không được phép biến thành hoang tưởng cực đoan. Mỗi tối, họ vẫn mở cửa cho người dân vào xem phim miễn phí như thường lệ, không đóng sập mọi cánh cửa vì một nỗi sợ. Hạ Vàng không thể tồn tại nếu biến thành một nơi khép kín, xa cách với chính cộng đồng đã nuôi dưỡng nó suốt bao năm qua.

Vài hôm sau, dưới cơn mưa lất phất đầu chiều, người phóng viên tự do quay lại rạp, lần này không phải để xin tin mà để xin lỗi chính thức. Anh mang theo một bó hoa nhỏ và một bản cam kết viết tay, hứa sẽ không bao giờ lặp lại hành vi tương tự. Linh không nhận hoa, nhưng đồng ý ngồi nói chuyện với anh mười lăm phút. Cô hỏi thẳng tại sao một người làm nghề đưa tin lại chọn cách xâm phạm quyền riêng tư của người khác để có được câu chuyện. Anh im lặng một lúc, rồi thú nhận áp lực phải có bài viết nổi bật mỗi tuần đã khiến anh đôi khi quên mất ranh giới đạo đức nghề nghiệp.

Linh không tha thứ ngay lập tức, nhưng cô đề nghị một thỏa thuận: nếu anh muốn viết về Hạ Vàng, anh phải đi qua đúng quy trình như Thu An đã làm, tôn trọng quyền từ chối của nhân chứng, và không bao giờ khai thác thông tin cá nhân ngoài phạm vi được cho phép. Anh đồng ý, ký vào một bản cam kết do Mai soạn thảo. Minh đứng quan sát từ xa, sau đó nói với Linh rằng cô vừa biến một kẻ xâm phạm thành một người có trách nhiệm hơn, và có lẽ đó cũng là một cách sửa chữa, không khác gì việc anh vẫn làm với những cỗ máy hỏng mỗi ngày.

Buổi tối hôm ấy, cả nhóm ngồi lại tổng kết những bài học rút ra từ vụ mất điện thoại. Hậu đề xuất một quy tắc mới: bất kỳ ai mang thiết bị chứa dữ liệu nhạy cảm ra khỏi rạp đều phải báo với ít nhất một người khác, ghi rõ giờ đi và giờ dự kiến về. Mai bổ sung thêm điều khoản về việc xóa dữ liệu tạm thời trên điện thoại cá nhân sau mỗi tuần làm việc, chỉ giữ lại bản chính trên hệ thống mã hóa chung. Linh ghi lại tất cả vào cuốn sổ quy trình đang dày lên từng ngày, cảm thấy vừa buồn cười vừa nghiêm túc khi nhận ra rạp chiếu phim nhỏ bé của cha mình giờ đây vận hành chẳng khác gì một cơ quan điều tra thu nhỏ.

Trước khi đi ngủ, Linh nhắn cho mẹ một dòng ngắn kể lại toàn bộ sự việc, từ lúc mất điện thoại đến lúc người phóng viên ký cam kết. Mẹ nhắn lại chỉ một câu: “Con đang học cách tha thứ mà không quên đi cảnh giác. Đó là điều mẹ chưa từng làm được.” Linh đọc tin nhắn ấy nhiều lần trước khi tắt đèn, cảm thấy có lẽ những bài học đau đớn của mẹ, dù chưa từng được nói ra thành lời, đã âm thầm truyền sang cô theo một cách nào đó không thể giải thích rõ ràng, như một sợi dây vô hình nối hai thế hệ lại với nhau qua những sai lầm và cách sửa chữa chúng.