Chương 35 — Mùa Hè Sau Cơn Mưa

Nhóm quyết định biến bức tường bên hông rạp thành một nơi chiếu phim ngoài trời cố định, thay vì chỉ dùng tạm bợ như những lần trước. Họ sơn lại toàn bộ mặt tường, cố tình giữ lại những lớp màu cũ ở một góc nhỏ như một dấu tích lịch sử, và chừa hẳn một ô vuông riêng cho trẻ em tự do vẽ theo ý thích của mình.

Hậu vẽ một con mèo đội mũ quản lý, nét vẽ vụng về nhưng đầy sức sống. Bà Năm bảo trông giống Minh không thể chối cãi. Minh nói mình đẹp trai hơn nhiều so với bức vẽ ấy, ngay lập tức bị cả nhóm ném cọ sơn vào người để phản đối câu nói tự tin thái quá.

Linh chọn khung hình cha mẹ đứng bên sông làm hình ảnh đầu tiên treo trang trọng trên bức tường mới. Cô không muốn biến họ thành những tượng đài xa cách, khó chạm tới. Cô chỉ muốn họ được nhìn thấy nhau, một lần nữa, mà không còn tiếng nước gào thét che lấp mất những lời họ từng muốn nói với nhau.

Người dân trong thị trấn lần lượt góp thêm ảnh cũ của riêng mình: ảnh đám cưới ngày xưa, ảnh một trận bóng đá sôi động, ảnh buổi diễn văn nghệ của học sinh, ảnh đêm trú lũ đầy ám ảnh. Bức tường dần dà trở thành một cuốn lịch sử sống động, không có một người kể chuyện duy nhất áp đặt góc nhìn, mà là muôn vàn mảnh ghép nhỏ từ chính những con người đã sống qua từng giai đoạn ấy.

Minh làm giá treo máy chiếu mới bằng những thanh sắt cũ tận dụng lại. Anh bắt Linh thử độ chắc chắn trước khi lắp máy chiếu thật lên, nhưng giá đỡ bất ngờ nghiêng hẳn sang một bên. Cả hai cùng vội vàng đỡ lấy chiếc máy đang chực rơi, trong tiếng Hậu la lớn từ xa: “Đừng để mất điện ảnh!”

Buổi chiếu đầu tiên trên bức tường mới, trẻ con ngồi bệt dưới đất trải chiếu, người lớn đứng thành hàng phía sau quan sát. Một cô bé nhỏ tuổi hỏi vì sao người trong ảnh vẫn cười tươi dù trời đang mưa tầm tã như vậy. Linh cúi xuống, nói vì họ chưa biết ngày mai sẽ khó khăn ra sao, và đôi khi việc không biết trước cũng là một cách để sống trọn vẹn hơn từng khoảnh khắc hiện tại.

Minh nhìn cô, nói câu đó nghe hợp để in lên mặt sau tấm vé xem phim. Linh bảo anh đừng biến nỗi buồn của người khác thành một chiêu trò bán hàng rẻ tiền như vậy.

Đêm ấy kết thúc bằng một cơn mưa nhỏ bất chợt. Bức tường bị ướt, hình ảnh chiếu lên nhòe nhoẹt mất một phần, nhưng không ai bỏ chạy tìm chỗ trú. Họ dùng áo mưa che tạm cho chiếc máy chiếu quý giá, vừa cười đùa vừa kiên nhẫn chờ mưa tạnh hẳn. Rạp Hạ Vàng, từ đó, bắt đầu có thêm một bức tường chiếu phim ngoài trời và một cộng đồng không còn thói quen đứng ngoài cửa quan sát từ xa nữa.

Mùa mưa năm ấy quay lại sớm hơn dự kiến của mọi người. Bức tường ngoài trời nhanh chóng trở thành nơi thử nghiệm cho những buổi chiếu ngắn, linh hoạt hơn nhiều so với phòng chiếu chính bên trong. Họ căng thêm bạt che, lắp đặt máng thoát nước dọc theo mép tường, và đặt máy chiếu cẩn thận trong một chiếc hộp chống ẩm chuyên dụng. Minh tự tay thiết kế một mái che tạm bằng vật liệu tái sử dụng từ những tấm tôn cũ, nhìn tổng thể giống một chiếc nón khổng lồ kỳ quặc. Hậu đặt cho nó biệt danh “mũ bảo hiểm cho phim”, một cái tên khiến ai nghe cũng phải bật cười.

Linh đứng ra tổ chức một buổi chiếu đặc biệt dành cho trẻ em trong khu sơ tán cũ, nơi nhiều gia đình từng phải rời bỏ nhà cửa vì trận lũ năm xưa. Cô không muốn các em chỉ được nghe kể về trận lũ như một bài học đạo đức nặng nề, khô khan. Họ cùng xem một bộ phim hoạt hình vui nhộn trước, sau đó cùng nhau vẽ lại bản đồ những nơi an toàn quanh khu vực mình sinh sống. Tân tận tình hướng dẫn các em cách đọc những màu sắc cảnh báo mực nước khác nhau. Mẹ Linh nấu một nồi chè đậu xanh lớn, bà Năm phát khăn giấy cho từng em nhỏ lau tay.

Đêm hôm ấy lại kết thúc bằng một cơn mưa nhỏ khác. Bức tường ướt sũng, hình ảnh nhòe đi từng mảng, nhưng không ai bỏ chạy tìm nơi ẩn náu. Họ dùng áo mưa che chắn cho máy móc, cười đùa và kiên nhẫn chờ đợi. Một cô bé đứng gần đó phàn nàn rằng bộ phim bị nước mưa làm tan biến mất một nửa. Linh bảo vậy thì mình sẽ chiếu tiếp phần còn lại vào một ngày nắng ráo hơn, không có gì phải vội vàng cả.

Minh không may bị trượt chân trên nền cỏ ướt, kéo theo cả giá đỡ loa ngã nhào theo. Anh cố giữ được chiếc loa nguyên vẹn nhưng lại làm mất một chiếc dép xuống rãnh nước gần đó. Hậu nhanh trí dùng một chiếc móc câu tự chế để kéo chiếc dép lên, tuyên bố đầy tự hào đây là một “nhiệm vụ cứu hộ cấp cao” xứng đáng được ghi vào biên bản công tác. Linh bảo sẽ ghi chú lại chi tiết hài hước này vào báo cáo tổng kết cuối tháng.

Khi cơn mưa cuối cùng cũng tạnh hẳn, mọi người cùng nhau xem lại phần phim còn sót lại trên bức tường ẩm ướt. Hình ảnh không còn hoàn hảo như ban đầu, nhưng vẫn đủ rõ để nhận ra nhân vật chính trong phim vẫn đang miệt mài chạy về phía trước. Rạp Hạ Vàng, từ những buổi tối như thế, dần có thêm một bức tường chiếu phim ngoài trời và một cộng đồng không còn giữ thói quen đứng mãi ngoài cửa nữa.

Sáng hôm sau, cả nhóm cùng nhau kiểm kê lại những thiệt hại sau cơn mưa bất chợt. Tấm màn hình vải cần được thay mới hoàn toàn, hai bóng đèn máy chiếu bị hỏng do ẩm, còn một phần bức tường phải sơn dặm lại cho đều màu. Linh nhất quyết không cho phép ai gọi đó là một thất bại. Cô chia việc theo từng ca cụ thể, lập danh sách vật tư cần mua, và nhờ chính các em nhỏ ghi lại những điều mình đã học được về an toàn trong đêm hôm đó.

Một vài người dân sống gần đó đề nghị nên dừng hẳn việc tổ chức chiếu phim ngoài trời vì lo ngại quá nguy hiểm khi thời tiết thất thường. Linh đồng ý sẽ xem xét lại toàn bộ quy trình an toàn, nhưng kiên quyết không đồng ý việc đóng cửa hoàn toàn hoạt động ý nghĩa này. Mai nhắc nhở cả nhóm cần cân bằng khéo léo giữa niềm vui cộng đồng và trách nhiệm bảo đảm an toàn cho mọi người tham gia. Minh chủ động thêm một dòng quy định mới vào bảng nội quy: “Nếu trời mưa, đừng cố làm anh hùng. Cất máy trước đã.” Hậu bảo câu này nên được in lên áo thun bán gây quỹ.

Buổi tối hôm sau, cô bé từng vẽ bản đồ an toàn mang tới tặng Linh một bản vẽ mới, lần này có thêm những mũi tên chỉ dẫn rõ ràng hướng về phía rạp chiếu phim. Em giải thích rằng rạp phải luôn là nơi cuối cùng mọi người còn nhìn thấy ánh đèn sáng giữa đêm tối. Linh cất bức vẽ ấy cẩn thận cạnh sơ đồ thoát hiểm chính thức, chợt nhận ra rằng chính những đứa trẻ cũng đang âm thầm tham gia vào việc định hình tương lai của Hạ Vàng theo cách riêng của chúng.

Linh sau đó đề nghị mỗi lớp học tình nguyện tự soạn ra một bộ quy tắc an toàn của riêng lớp mình. Bọn trẻ viết bằng những nét chữ nguệch ngoạc đáng yêu nhưng lại hiểu rất rõ điều cốt lõi: không được chạy khi mất điện đột ngột, không được chen lấn ở khu vực cửa ra vào, và luôn phải gọi người lớn ngay khi cảm thấy bất an. Hậu treo toàn bộ những tờ quy tắc ấy cạnh nội quy chính thức của phòng máy, khiến cả khu sảnh rạp trông chẳng khác gì một ngôi trường tiểu học thu nhỏ đầy màu sắc.

Minh đứng ngắm nhìn những tờ giấy ấy hồi lâu, bảo rằng rạp đang lớn lên theo một cách mà không ai trong số họ từng lên kế hoạch trước được. Linh đáp lại, đó chính xác là điều đáng để gìn giữ nhất trong tất cả những gì họ đang cố gắng xây dựng.

Tối hôm đó, họ cẩn thận cất giữ toàn bộ bản đồ an toàn của bọn trẻ vào khu thư viện nhỏ, đặt ngay cạnh cuộn phim vừa được phục hồi gần đây. Linh mong muốn bất cứ ai ghé thăm sau này cũng sẽ thấy được một cộng đồng vừa biết trân trọng ký ức, vừa không ngừng chuẩn bị chu đáo cho những điều chưa biết trước ở tương lai. Minh nói đó chính là cách biến một mùa mưa đầy ám ảnh thành một bài học quý giá, mà không cần phải biến nó thành nỗi sợ hãi thường trực.

Một tuần sau, trường tiểu học trong vùng gửi tới rạp một thùng các-tông đầy ắp bài tập làm văn của học sinh. Các em được yêu cầu viết một lá thư ngắn gửi cho Hạ Vàng, phần lớn chỉ vỏn vẹn vài dòng ngây ngô, nhưng có một lá thư khiến Linh phải dừng lại đọc đi đọc lại nhiều lần: “Nếu người lớn cứ mãi tranh nhau xem ai đúng ai sai, thì ai sẽ là người mở cửa rạp khi trời đổ mưa lớn đây ạ?” Cô đọc to lá thư ấy cho cả nhóm cùng nghe. Hậu bảo câu hỏi này còn khó nhằn hơn cả một đề thi học kỳ. Mai nói đó chính là lý do vì sao họ buộc phải trả lời câu hỏi ấy bằng hành động cụ thể mỗi ngày, chứ không phải chỉ bằng những khẩu hiệu sáo rỗng treo trên tường.

Họ quyết định dựng thêm một chiếc tủ nhỏ ngay cạnh cửa chính, bên trong luôn sẵn đèn pin, còi báo động cầm tay, chai nước sạch và một danh sách đầy đủ số điện thoại khẩn cấp. Mỗi tháng, một lớp học tình nguyện sẽ được luân phiên kiểm tra lại toàn bộ vật dụng trong tủ. Minh kiên nhẫn dạy các em cách phân biệt tiếng còi báo cháy khẩn cấp với tiếng chuông thông báo giờ bắt đầu buổi chiếu thông thường. Một cậu bé rụt rè hỏi nếu hoảng sợ quá thì phải làm sao. Minh đáp cứ nhìn về phía người lớn gần mình nhất và nắm chặt lấy tay họ. Linh nghe câu trả lời ấy, chợt nhớ lại những năm tháng dài cô luôn nghĩ mình phải tự mình xoay xở mọi chuyện mà không dám dựa vào ai.

Chiều hôm ấy, cô lặng lẽ thêm một dòng mới vào bản quy trình chung của rạp: “Không ai bị xem là yếu đuối khi cần được dẫn ra khỏi một nơi nguy hiểm.” Cô không chắc câu chữ ấy có thực sự cứu được mạng sống của ai trong tương lai hay không, nhưng cô biết chắc chắn rằng nó đã cứu chính cô khỏi thói quen cố che giấu mọi sự run rẩy của bản thân đằng sau một vẻ ngoài cứng rắn giả tạo suốt bao năm qua.