Chương 23 — Mùa Hè Sau Cơn Mưa

Mẹ Linh kể trước mọi người về đêm lũ, giọng bà đều đều cố giữ bình tĩnh dù tay bà siết chặt vạt áo suốt buổi. Bà nói cha Linh đã yêu cầu bà quay phim vì biết giấy tờ có thể bị thay, biết rằng lời nói của một người phụ nữ cầm máy quay có khi còn đáng tin hơn cả những con dấu đỏ chót trên văn bản chính thức. Bà ghi âm cuộc họp, giấu băng trong phòng chiếu sau một tấm ván lỏng mà chỉ có bà và chồng biết, rồi đưa Linh đi khi Phúc cảnh báo ông Hải sẽ trả thù bất kỳ ai dám lên tiếng.

Bà thừa nhận mình không trở lại vì đã sợ chính căn rạp. Mỗi khi nghe tiếng máy chiếu chạy, bà nhớ tiếng nước đập vào cửa đêm hôm ấy, một âm thanh ám ảnh bà đến mức nhiều năm liền bà không dám bước vào bất kỳ rạp chiếu phim nào, kể cả ở những thành phố xa lạ nơi không ai biết bà từng là ai. Linh hỏi tại sao bà không gọi. Bà nói đã gọi nhiều lần, nhấc máy lên rồi lại đặt xuống, nhưng khi nghe giọng con, bà chỉ biết hỏi con ăn cơm chưa, như thể mọi lời giải thích quan trọng đều mắc kẹt đâu đó giữa cổ họng và trái tim.

Hậu đưa mẹ Linh một đĩa bắp rang, cử chỉ vụng về nhưng chân thành của cậu khiến bầu không khí bớt nặng nề. Bà ăn một hạt, bảo mặn. Minh nói cả thị trấn đều nấu mặn để giữ ký ức, một câu đùa nhẹ nhàng đúng lúc. Linh cười, lần đầu cười trước mặt mẹ kể từ ngày bà trở về, một nụ cười nhỏ nhưng đủ để mẹ cô thấy mắt mình cay xè vì xúc động.

Mẹ cô đồng ý làm chứng chính thức trước các cơ quan liên quan. Bà cũng đưa ra tên người đã nhận tiền bảo trì. Người đó đã chết, nhưng con trai ông ta đang làm quan chức ở tỉnh, một chi tiết khiến cả nhóm im lặng một lúc lâu trước khi Mai lên tiếng nhắc mọi người phải cẩn trọng gấp đôi khi động đến những cái tên có quyền lực như vậy.

Linh sợ sự việc sẽ trở thành cuộc trả thù, sợ rằng lòng căm giận tích tụ suốt mười tám năm sẽ biến thành một ngọn lửa không kiểm soát được. Mẹ nói công lý không phải trả thù, nhưng nếu có ai phải chịu trách nhiệm, đừng gọi đó là bất hạnh. Bà nói điều đó với ánh mắt kiên định hiếm thấy, như thể mười tám năm xa cách đã tôi luyện cho bà một bản lĩnh mới.

Đêm ấy, hai mẹ con ngủ trong phòng cũ, ánh trăng lọt qua khe rèm phủ lên cả hai một quầng sáng nhạt. Linh hỏi mẹ có muốn ở lại không. Mẹ nói chưa biết, nhưng sẽ không rời đi mà không báo, một lời hứa nhỏ nhưng với Linh, nó nặng hơn bất kỳ lời thề nào.

Lời khai của mẹ khiến hồ sơ có thêm một nút thắt phức tạp. Bà từng thấy Phúc nhận một cặp hồ sơ từ người phụ trách bảo trì, sau đó chuyển cho cấp trên trong một cuộc gặp bí mật ở bãi đỗ xe sau văn phòng dự án. Người nhận tiền trong sổ đã chết, nhưng con trai ông ta hiện giữ một vị trí quan trọng ở tỉnh. Mai cảnh báo không được tự ý gọi tên trên mạng, dù chỉ là ám chỉ. Linh gật, dù trong lòng muốn hét lên để mọi người biết ngay lập tức.

Họ gửi yêu cầu cung cấp tài liệu qua kênh chính thức, đúng quy trình dù biết sẽ mất nhiều thời gian. Ba tuần sau, thư trả lời nói hồ sơ không còn lưu, một câu trả lời quen thuộc đến mức gần như có thể đoán trước. Mai không bất ngờ. Cô yêu cầu xác nhận văn bản và số đăng ký, rồi gửi tiếp đơn khiếu nại theo đúng thủ tục. Công việc pháp lý chậm đến mức Hậu bảo một con ốc vít còn xoay nhanh hơn, khiến cả nhóm bật cười giữa những ngày chờ đợi mòn mỏi.

Mẹ Linh bắt đầu phụ bán vé, một công việc mới mẻ với bà sau bao năm xa cách. Bà nhớ giá vé cũ nhưng quên hệ thống mã mới trên máy tính bảng Hậu vừa lắp đặt. Một khán giả đưa tờ tiền lớn, bà thối nhầm bằng hai gói bắp rang thay vì tiền lẻ. Linh phải chạy ra giải thích, cố nhịn cười trước sự lúng túng của mẹ. Mẹ đỏ mặt, bảo lâu rồi bà mới có công việc khiến mình sợ tính sai, sợ làm phiền lòng khách hàng như một nhân viên mới vào nghề.

“Mẹ có thể học lại,” Linh nói, giọng cô nhẹ nhàng hơn cô tưởng.

“Mẹ sợ con không muốn mẹ ở đây.”

“Con sợ mẹ lại đi mà không báo. Hai chuyện khác nhau.”

Hai mẹ con lập một quyển sổ lịch nhỏ, đặt ngay đầu giường. Nếu mẹ ra ngoài, bà ghi nơi đến và giờ về, dù chỉ là ra chợ mua rau. Linh bảo quyển sổ không phải giám sát, chỉ là cách để căn nhà biết người trong đó sẽ trở lại, một sự bảo đảm nhỏ bé nhưng cần thiết sau những năm tháng bất định. Mẹ đồng ý, tay bà run run khi viết dòng đầu tiên vào sổ.

Đêm ấy, họ ngủ trong phòng cũ. Mẹ kể Linh từng thích ngồi ở ghế 13 vì từ đó có thể nhìn thấy cửa thoát hiểm, một thói quen an toàn mà cô bé Linh ngày xưa đã tự đặt ra cho mình mà không ai dạy. Khi còn bé, Linh nghĩ đó là vị trí gần người lớn nhất. Mẹ nhớ cô đã ôm cổ cha sau mỗi trận phim buồn, còn cha giả vờ không khóc vì bụi máy chiếu, một lời nói dối dễ thương mà cả gia đình đều ngầm hiểu và không ai vạch trần.

Linh hỏi mẹ có muốn ở lại sau khi rạp ổn định không. Mẹ nói chưa biết, nhưng sẽ không rời đi mà không báo. Câu hứa nghe nhỏ, nhưng với Linh, nó là viên gạch đầu tiên của một ngôi nhà từng bị bỏ trống, một nền móng mong manh nhưng có thật.

Đêm đầu tiên mẹ ở lại, Linh nghe tiếng máy may từ tầng lầu vọng xuống, đều đặn như một nhịp thở. Cô lên xem, thấy mẹ đang sửa một chiếc áo khoác cũ của Minh, kim chỉ thoăn thoắt dưới ánh đèn vàng. Minh đứng bên cửa, không biết nên vào hay đi, tay anh loay hoay với vạt áo mình.

“Áo của cậu rách ở vai,” mẹ nói. “Cứ sửa mãi mà không thay thì đến lúc không còn vải.”

Minh đáp anh quen sửa đồ hơn mua mới, một thói quen tiết kiệm từ những năm tháng khó khăn. Mẹ nhìn anh, hỏi có phải anh cũng đối xử với lòng mình như vậy không, cứ vá víu mãi mà không dám để nó lành hẳn. Anh im, không biết trả lời thế nào trước câu hỏi bất ngờ. Linh định giải vây, nhưng mẹ đã quay lại với đường may, để câu hỏi ấy lơ lửng trong không khí như một hạt giống được gieo xuống.

Hai mẹ con nói chuyện về những điều nhỏ: giá điện, người trực quầy, món canh mặn đã trở thành trò đùa quen thuộc của cả nhóm. Không ai nhắc Phúc. Đến khuya, mẹ đưa Linh một phong thư mới tìm thấy trong va-li, giấy đã ngả màu thời gian. Cha cô viết vào ngày Linh thi đại học: “Nếu con chọn rời thị trấn, đừng nghĩ đó là phản bội. Một nơi đáng giữ phải cho người ta quyền đi xa.”

Linh đưa thư cho mẹ. Bà bảo bà đã quên câu đó, hoặc cố quên, vì nó gợi lại quá nhiều điều bà từng ước mình đã làm khác đi. Cô nói cha thường biết cách viết điều đúng sau khi đã làm mọi thứ khó hơn, một nhận xét vừa trách móc vừa cảm thông.

Mẹ cười buồn, ánh mắt bà xa xăm nhìn ra khung cửa sổ tối đen. Họ đặt thư vào hộp, bên cạnh giấy lịch và chiếc vé số 13. Ngôi nhà cũ không trở lại, nhưng căn phòng trên lầu bắt đầu có âm thanh của hai người đang học cách sống cùng nhau, những âm thanh nhỏ nhặt như tiếng bước chân, tiếng nước chảy, tiếng cười khẽ giữa đêm.

Sáng hôm sau, mẹ Linh tự viết lịch trực quầy, nét chữ bà còn hơi run nhưng rõ ràng. Bà ghi tên mình cạnh những ca có khách lớn tuổi, vì bà nhớ nhiều người trong số họ, những gương mặt quen thuộc từ mười tám năm trước giờ đã già đi nhiều. Linh nhìn tờ lịch, thấy mẹ không còn là người được chờ giải thích mà đã là người đang góp phần vận hành nơi này, một sự chuyển mình âm thầm nhưng ý nghĩa.

Buổi đầu mẹ trực quầy, bà gặp một người bạn cũ, ánh mắt cả hai người phụ nữ đều thoáng ngỡ ngàng khi nhận ra nhau sau bao năm. Hai người nói chuyện bằng những câu ngắn, né trận lũ như né một vũng nước, cẩn thận từng bước một để không chạm phải vết thương cũ. Linh không xen vào, chỉ đứng xa quan sát. Đến cuối ca, người bạn mua một vé, bảo sẽ quay lại vào tuần sau. Mẹ ghi tên bà vào sổ khách quen, nét chữ nắn nót như đang viết một lời hứa nhỏ cho chính mình.

Cuối tuần đó, người bạn quả nhiên quay lại, lần này dẫn theo cả chồng và hai đứa con nhỏ. Mẹ Linh đứng sau quầy, tay hơi run khi xé vé, nhưng giọng bà đã vững hơn hẳn tuần trước. Linh đứng nhìn từ xa, thấy mẹ cười với gia đình nhỏ ấy, một nụ cười không còn dè dặt như những ngày đầu mới về. Cô nhận ra có những vết thương không cần phải được nói ra bằng lời mới lành lại; đôi khi chúng lành nhờ những buổi chiều bình thường như thế này, nhờ việc được là một người bán vé bình thường giữa những người bình thường khác.

Tối hôm đó, khi đóng cửa quầy, mẹ hỏi Linh liệu bà có thể mời người bạn ấy tới buổi họp thu thập lời kể tuần sau không, vì bà nhớ ra chồng của bạn mình từng là một trong những người lái xe chở hàng cứu trợ đêm lũ. Linh gật đầu ngay, cảm thấy một niềm vui nhỏ len vào giữa những ngày nặng nề: mạng lưới những người sẵn sàng lên tiếng đang lớn dần lên, không phải vì bị ép buộc, mà vì họ nhìn thấy mẹ con Linh đã dám quay lại đối diện với quá khứ trước.