Chương 36 — Mùa Hè Sau Cơn Mưa

Phúc gửi thư xin lỗi chính thức cho Linh và mẹ cô, một lá thư viết tay dài hơn ba trang giấy. Ông viết mình đã im lặng trước ông Hải suốt nhiều năm, tự tay sửa báo cáo để che giấu sự thật, và sau đó dùng tiền bạc kiếm được từ dự án để xây dựng một hình ảnh cá nhân đáng kính trọng trong mắt người khác. Ông không yêu cầu được tha thứ ở bất kỳ dòng nào trong lá thư.

Linh đọc thư ba lần liên tiếp, mỗi lần lại tìm thấy một sắc thái cảm xúc khác nhau trong từng câu chữ. Mẹ cô không muốn gặp mặt ông trực tiếp. Linh cũng vậy. Họ gửi phản hồi thông qua luật sư: lời xin lỗi được ghi nhận chính thức vào hồ sơ, nhưng quá trình bồi hoàn thiệt hại và điều tra vẫn tiếp tục diễn ra như bình thường, không có ngoại lệ nào.

Phúc sau đó đề nghị hiến toàn bộ phần đất ông đã mua quanh khu vực rạp cho quỹ cộng đồng quản lý. Hội đồng thị trấn chấp nhận đề nghị này sau khi đã xác minh kỹ lưỡng nguồn gốc số tiền dùng để mua đất, đảm bảo không có gì mờ ám ẩn giấu phía sau hành động ấy.

Minh nói lời xin lỗi muộn màng vẫn có tác dụng nhất định nếu nó đi kèm với một tài sản thực chất tương xứng. Linh bảo con người không phải một cỗ máy để chỉ cần nạp đủ tiền vào là có thể xóa sạch mọi lỗi lầm đã gây ra. Minh đáp anh biết điều đó, chỉ là anh đang cố gắng tìm cách hiểu trọn vẹn hơn tâm lý phức tạp của một người từng gây ra nhiều tổn thương.

Phúc chỉ xuất hiện một lần duy nhất tại cổng rạp sau đó, không dám bước hẳn vào bên trong. Linh đứng lặng lẽ trong phòng vé nhìn ra. Hai người nhìn nhau qua lớp kính cửa sổ mờ hơi nước. Ông cúi đầu thật thấp, rồi lặng lẽ quay đi mà không nói thêm một lời nào.

Linh không thấy lòng mình nhẹ nhõm hẳn sau khoảnh khắc ấy. Nhưng cô nhận ra khoảng cách giữa họ giờ đây đã có một cái tên rõ ràng để gọi tên: trách nhiệm, chứ không còn đơn thuần là thù hận mù quáng như trước.

Tòa án yêu cầu Linh tham gia một buổi đối chất chính thức với đại diện của Bờ Nam. Cô phải nghe lại những câu chữ từng khiến cha cô bị cả thị trấn gọi là người gây ra trận lũ oan uổng. Người đại diện công ty đọc lại bản báo cáo cũ bằng giọng đều đều, lạnh lùng, như thể một mạng người chỉ đơn thuần là một dòng chi phí cần cân đối trên sổ sách.

Linh không hề nổi giận trong suốt buổi đối chất. Cô hỏi từng điểm một cách bình tĩnh: ai đã ký vào văn bản, ai chịu trách nhiệm kiểm tra, ai đã âm thầm sửa lại số liệu sau đó. Khi phía công ty nói “không còn lưu hồ sơ nữa”, Mai lập tức đặt lên bàn bản sao có đóng dấu xác nhận đầy đủ. Khi họ nói “không ai còn nhớ rõ chi tiết”, Thu An trình bày ngay danh sách đầy đủ các nhân chứng đã sẵn sàng lên tiếng. Cuộc đối chất kéo dài liên tục suốt ba giờ đồng hồ căng thẳng.

Sau buổi đối chất ấy, Linh không cảm thấy nhẹ nhõm hẳn như cô từng mong đợi. Nhưng cô nhận ra rõ ràng rằng khoảng cách giữa mình và những kẻ từng gây ra tội lỗi giờ đây đã có một cái tên chính xác để gọi ra: trách nhiệm, không phải là sự thù hận cực đoan. Cô không cần người đại diện công ty phải bị làm nhục trước đám đông. Cô chỉ cần ông ta trả lời được rõ ràng vì sao cùng một bản báo cáo lại có tới ba mốc thời gian khác nhau hoàn toàn.

Buổi tối hôm ấy, cả nhóm cùng chọn ra những bộ phim nói về việc bắt đầu lại cuộc sống sau đổ vỡ, không quá bi lụy nhưng cũng không giả vờ rằng mọi thứ rồi sẽ ổn thỏa ngay tức khắc. Mẹ Linh tự tay lập danh sách khách mời cho buổi chiếu đặc biệt, và Phúc được mời tham dự với tư cách một người dân bình thường như bao người khác. Ông đến đúng giờ, ngồi lặng lẽ ở hàng ghế cuối cùng, không sử dụng tấm vé mời riêng dành cho khách danh dự.

Khi bộ phim kết thúc, Phúc đứng lại rất lâu trước bức ảnh của ông Khải treo trên tường. Linh không bước tới gần ông. Ông tự tay đặt xuống một bó hoa giấy nhỏ dưới bức ảnh, rồi lặng lẽ rời khỏi rạp. Minh khẽ hỏi cô có muốn biết ông đang nghĩ gì trong đầu lúc đó không. Linh đáp có những điều người ta chỉ có thể thốt ra được sau khi đã sống đủ lâu cùng sự im lặng dày vò của chính mình.

Đêm đó, cô ghi vào cuốn sổ cá nhân một dòng ngắn gọn: “Công lý không làm quá khứ biến mất hoàn toàn. Nó chỉ giúp tương lai không còn phải đoán mò lại từ đầu nữa.”

Sau buổi đối chất được công khai rộng rãi, Linh nhận về rất nhiều tin nhắn trái chiều nhau. Có người gửi lời cảm ơn chân thành, có người lại chỉ trích rằng cô đang cố tình khơi lại chuyện cũ chỉ để nổi tiếng hơn. Cô tắt hẳn điện thoại, đi lau dọn lại từng hàng ghế trong rạp cho khuây khỏa. Minh không bảo cô nên bỏ ngoài tai mọi lời bàn tán, anh chỉ lặng lẽ đưa cho cô một chiếc khăn sạch để lau tay.

“Nếu có ai đó không thích câu chuyện này thì sao?” Linh hỏi, giọng cô có chút mệt mỏi.

“Họ có quyền không thích nó. Nhưng không ai có quyền bắt cả cộng đồng phải quên đi sự thật.”

Sau đó, họ tổ chức thêm một buổi đọc hồ sơ công khai cho toàn bộ người dân quan tâm. Mai kiên nhẫn giải thích từng thuật ngữ pháp lý khó hiểu, Tân trình bày lại sơ đồ kỹ thuật một cách trực quan, Thu An đọc to những phần thông tin vẫn chưa được kiểm chứng đầy đủ. Người dân được quyền đặt câu hỏi thoải mái, nhưng tuyệt đối không được phép la mắng hay xúc phạm bất kỳ nhân chứng nào có mặt. Hậu đứng ở cửa phát thẻ vào cửa, nghiêm túc đến mức một đứa trẻ tò mò còn xin cậu chữ ký làm kỷ niệm.

Phúc đến từ rất sớm hôm đó, ngồi lặng lẽ ở hàng ghế cuối cùng như thường lệ. Khi có người trong đám đông hỏi thẳng tại sao ông không chọn cách rời khỏi thị trấn để tránh mặt mọi người, ông đáp rằng ông đã từng nghĩ đến việc rời đi rất nhiều lần trong đầu, nhưng cuối cùng vẫn chọn ở lại để nghe trực tiếp những người mình từng gây tổn thương lên tiếng. Linh không chắc đó là một hành động dũng cảm thực sự hay chỉ đơn thuần là một sự muộn màng không thể tránh khỏi, nhưng cô vẫn ghi lại nguyên văn câu trả lời ấy vào biên bản.

Tối hôm đó, cô và Minh cùng nhau sắp xếp lại lịch chiếu phim cho tuần tới. Minh đề xuất đặt tên cho buổi chiếu sắp tới là “Xin lỗi nhưng không chiếu lại”, một cái tên nghe khá cay nghiệt. Linh bảo tên gọi ấy nghe quá gay gắt. Anh đổi lại thành “Một lần nữa”, đơn giản và nhẹ nhàng hơn nhiều. Cả hai cùng bật cười, vì đôi khi chỉ cần một cái tên nhẹ nhàng hơn cũng đủ khiến người ta sẵn lòng bước chân vào rạp mà không còn e ngại.

Khi bộ phim của buổi tối kết thúc, Phúc lại đứng lại rất lâu trước bức ảnh ông Khải một lần nữa. Linh không bước tới gần. Ông tự tay đặt xuống một bó hoa giấy khác, rồi lặng lẽ rời đi như những lần trước. Cô ghi lại sự việc ấy vào sổ tay, không thêm bất kỳ lời bình luận cá nhân nào.

Minh hỏi cô có muốn anh viết thêm điều gì vào đó không. Linh nói không cần, vì hành động của Phúc cần được để tự nó đứng vững bằng chính giá trị của nó, không cần ai diễn giải hộ. Cô chỉ ghi lại ngày, giờ và tên người đã chứng kiến sự việc. Những điều còn lại, cô để cho người đọc sau này tự mình suy ngẫm lấy.

Sau buổi đọc hồ sơ công khai, vẫn còn một số người dân kiên quyết không muốn Phúc bước chân vào rạp thêm lần nào nữa. Linh hoàn toàn tôn trọng quyết định cá nhân ấy của họ. Cô không biến sự tha thứ thành một tấm vé ưu tiên đặc quyền cho bất kỳ ai. Phúc chỉ được phép tham gia những hoạt động đã có biên bản rõ ràng và phải luôn đứng ở vị trí mà mọi người đều có thể nhìn thấy ông. Ông chấp nhận điều kiện ấy không một lời phàn nàn, thậm chí còn chủ động đề nghị tự bỏ tiền túi mua bảng tên riêng cho nhóm những người vẫn công khai phản đối mình.

Minh hỏi Linh vì sao cô không chọn cách đẩy hẳn ông ra khỏi mọi hoạt động của rạp cho xong chuyện. Cô nói vì nếu chỉ đơn thuần trừng phạt ông trong im lặng, cả thị trấn sẽ không bao giờ học được cách nhận diện và đối phó với quyền lực một cách tỉnh táo. Hạ Vàng không phải là nơi mà ai cũng đương nhiên được tha thứ dễ dàng; nó là nơi mọi người đều có quyền được biết rõ chuyện gì đang thực sự diễn ra trước khi tự mình đưa ra quyết định.

Đêm khuya hôm đó, Minh thử vận hành lại chiếc máy chiếu cũ kỹ nhất trong kho. Bóng đèn chớp tắt hai lần rồi phụt tắt hẳn. Anh khẽ chửi thề một tiếng nhỏ, rồi bất giác bật cười khi nhận ra mình vừa cáu gắt với một vật vô tri chẳng khác gì đang giận dỗi một người yêu cũ. Linh đưa cho anh hộp dụng cụ sửa chữa, dặn nếu máy không cứu được nữa thì đừng cố gắng làm anh hùng một mình. Anh đáp giờ đã có hẳn một quy trình xử lý riêng cho việc đó rồi. Cả hai ngồi lại sửa máy cùng nhau cho đến khi trời sáng hẳn, và lần đầu tiên, căn phòng máy nhỏ bé ấy không còn là nơi anh phải một mình gánh vác mọi trách nhiệm sửa chữa nữa.