Chương 100 — Con Tàu Không Bao Giờ Ngoảnh Lại

Lễ Hướng Đích Của Ánh Lam

Đại Sảnh Quan Sát Trung Tâm mang một ánh sáng dịu dàng vào buổi sáng Lễ Hướng Đích, những tia sáng nhân tạo mô phỏng bình minh tràn qua khung cửa kính khổng lồ hướng về phía mũi tàu, nơi hình ảnh những vì sao xa xăm vẫn tiếp tục trải rộng như chúng đã làm suốt hai trăm năm mươi mốt năm hành trình. Khê Lam đứng giữa đám đông quen thuộc, tay cô nắm chặt tay một cô bé năm tuổi đang ngước nhìn quanh đại sảnh với đôi mắt mở to đầy tò mò.

"Mẹ ơi, sao hôm nay đông người thế?" Kiều Ánh Lam hỏi, giọng bé trong trẻo vang lên giữa tiếng rì rầm của đám đông đang dần ổn định chỗ ngồi.

"Vì hôm nay là một ngày đặc biệt, con yêu." Khê Lam đáp, quỳ xuống ngang tầm mắt con gái mình. "Mỗi tháng, mọi người trên con tàu này đều tụ họp lại đây, để cùng nhìn về phía trước, để nhớ về hành trình chúng ta đang cùng nhau thực hiện."

Bách Vân đứng phía sau hai mẹ con, một tay đặt nhẹ lên vai vợ mình, tay kia cầm một cuốn sổ tay nhỏ bìa da đã sờn cũ — cuốn sổ của Bùi Đắc Sinh, được gia đình gìn giữ như một báu vật qua nhiều năm, giờ đây mang theo một ý nghĩa mới trong buổi lễ hôm nay.

Lâm Vĩnh Chi và Đoàn Bích Thu ngồi ở hàng ghế gần đó, cả hai người bà đều dõi theo đứa cháu gái nhỏ với ánh mắt tràn đầy yêu thương, chứng kiến một khoảnh khắc mà cả hai từng nghĩ mình sẽ không bao giờ được sống để nhìn thấy — ba thế hệ của một gia đình từng bị chia cắt bởi bí mật và sợ hãi, giờ đây ngồi cùng nhau, tự do, không còn gì phải giấu diếm.

Buổi lễ bắt đầu theo đúng nghi thức truyền thống — lời thề Kinh Hải Trình được đọc vang khắp đại sảnh, giọng của hàng nghìn con người hòa vào nhau thành một âm thanh trầm hùng, quen thuộc, không thay đổi qua bao thế hệ. Nhưng khi phần nghi thức chính thức kết thúc, Ứng Bảo Trung, giờ đây đã bước sang nhiệm kỳ thứ hai với tư cách người đứng đầu Hội Đồng Tinh Đạo cải tổ, bước lên bục phát biểu để giới thiệu một phần mới đã trở thành truyền thống kể từ sau buổi lễ đặc biệt năm năm trước.

"Như thường lệ, chúng ta dành phần cuối của buổi lễ này để một gia đình chia sẻ câu chuyện của chính họ với toàn thể cộng đồng." Ông nói. "Không phải để khơi lại đau thương, mà để nhắc nhở chúng ta rằng lịch sử của con tàu này được viết nên bởi những con người thật, với những câu chuyện thật, đáng được kể lại, đáng được ghi nhớ."

Khê Lam đứng dậy, nắm tay Ánh Lam, cùng Bách Vân bước lên phía trước, tới một khu vực nhỏ được dành riêng gần bục phát biểu chính, nơi gia đình họ sẽ ngồi cùng nhau trong khi Khê Lam bắt đầu kể.

Trong đám đông, Khê Lam thoáng thấy Vũ Khắc Đăng đứng cùng Trịnh Yến My, cả hai đều dõi theo cô với ánh mắt tự hào, cùng Hà Đình Khiêm và Phùng Bảo Nhân đứng gần đó, những gương mặt thân quen đã đồng hành cùng cô từ những ngày đầu tiên trong Tổ Tuần Rễ. Xa hơn, Thân Bảo Nghiêm đứng cùng đội của mình, không còn mang vẻ cảnh giác căng thẳng như những năm trước, chỉ một sự bình thản của người đã tìm thấy đúng vị trí của mình. Kiều Trọng Nghiêm ngồi ở hàng ghế gần bục phát biểu, ánh mắt ông dõi theo cháu nội mình với một niềm tự hào ông chưa từng dám hy vọng có được trong những năm tháng còn phục vụ hệ thống cũ.

Cô ngồi xuống, đặt Ánh Lam vào lòng mình, mở cuốn sổ tay cũ của Bùi Đắc Sinh, không phải để đọc từ nó, mà chỉ để cảm nhận sự hiện diện của người đã dẫn đường cho cả một hành trình, trong khi cô bắt đầu kể, giọng cô vang nhẹ nhàng nhưng rõ ràng qua hệ thống loa nhỏ đã được chuẩn bị cho phần này của buổi lễ.

"Con biết không, Ánh Lam, con tàu Khởi Nguyên đã rời khỏi một hành tinh gọi là Trái Đất, cách đây hai trăm năm mươi mốt năm, mang theo tổ tiên của tất cả chúng ta, đi tìm một ngôi nhà mới giữa các vì sao." Cô bắt đầu, giọng cô ấm áp nhưng nghiêm trang. "Trong suốt hành trình dài đó, có những lúc người lớn phải đưa ra những quyết định khó khăn, không phải lúc nào cũng đúng đắn, không phải lúc nào cũng trung thực. Có một thời gian dài, họ đã giấu một phần sự thật về nơi chúng ta đang hướng tới, vì họ sợ nếu mọi người biết, mọi người sẽ hoảng sợ."

Ánh Lam ngước nhìn mẹ, đôi mắt bé mở to, chăm chú lắng nghe với sự tập trung hồn nhiên của một đứa trẻ đang được kể một câu chuyện cổ tích, dù đây không phải một câu chuyện hư cấu.

"Bà ngoại của con, người đang ngồi kia kìa, vẫy tay với con đó, tên là Lâm Vĩnh Chi." Khê Lam tiếp tục, chỉ về phía Lâm Vĩnh Chi đang ngồi gần đó, ánh mắt bà ánh lên những giọt nước mắt lặng lẽ. "Bà ấy đã rất can đảm, đã cố gắng nói ra sự thật khi còn rất trẻ, và vì điều đó, bà đã phải sống xa gia đình suốt rất nhiều năm, không được gặp mẹ, không được gặp ông ngoại của con."

Lâm Vĩnh Chi vẫy tay, một nụ cười vừa buồn vừa ấm áp trên khuôn mặt bà, và Ánh Lam vẫy tay lại, chưa hoàn toàn hiểu hết ý nghĩa nhưng cảm nhận được tình yêu thương trong khoảnh khắc ấy.

"Và có một ông già tên là Bùi Đắc Sinh," Khê Lam nói tiếp, giơ cuốn sổ tay lên cho con gái nhìn thấy, "người đã giữ bí mật này an toàn suốt rất nhiều năm, và cuối cùng, đã giúp mẹ tìm ra sự thật, tìm ra bà ngoại của con. Ông ấy đã không còn ở đây với chúng ta nữa, nhưng cuốn sổ này, con thấy không, là một phần của ông ấy vẫn còn ở lại, giúp chúng ta nhớ về lòng dũng cảm của ông."

Cô kể tiếp, đơn giản hóa từng phần cho phù hợp với sự hiểu biết của một đứa trẻ năm tuổi, nhưng không né tránh sự thật cốt lõi — về Tinh Vọng, về Lam Chử, về những người đã hy sinh, về buổi lễ năm năm trước khi sự thật cuối cùng cũng được nói ra trước toàn thể con tàu, ngay tại chính đại sảnh này.

"Điều quan trọng nhất mẹ muốn con nhớ," Khê Lam nói, giọng cô trở nên dịu dàng hơn khi tiến gần tới phần kết, "là con tàu này không bao giờ có thể quay đầu lại về mặt vật lý. Nó chỉ có thể tiếp tục tiến về phía trước, hướng tới Tinh Vọng, mãi mãi. Nhưng con người trên con tàu này, những người như bà ngoại con, như ông Sinh, như cha mẹ con, đã học được rằng chúng ta luôn có thể chọn ngoảnh lại nhìn thẳng vào sự thật của chính mình, dù sự thật đó có khó khăn tới đâu. Đó là điều khác biệt duy nhất thực sự quan trọng."

Ánh Lam im lặng một lúc, suy nghĩ với sự nghiêm túc đáng yêu của một đứa trẻ đang cố gắng hiểu một điều gì đó lớn lao hơn bản thân mình. "Vậy con cũng sẽ ngoảnh lại chứ, khi con lớn lên?" Bé hỏi.

Khê Lam ôm chặt lấy con gái mình, cảm nhận một niềm hạnh phúc và hy vọng tràn ngập trong lồng ngực cô, khác hẳn bất kỳ điều gì cô từng cảm nhận trong suốt hành trình dài đã đưa cô từ một cô gái kiệm lời, quen giấu kín mọi thứ, tới người phụ nữ đang ngồi đây hôm nay, giữa gia đình mình, giữa cả một cộng đồng đã học được cách sống cùng sự thật.

"Mẹ tin con sẽ làm được, con yêu." Cô nói khẽ, hôn lên mái tóc đen của con gái mình. "Không phải vì mẹ dạy con phải làm vậy, mà vì đó là điều con người vẫn luôn có thể chọn, ở bất kỳ đâu, trong bất kỳ hành trình nào, dù đó là hành trình giữa các vì sao, hay chỉ đơn giản là hành trình của một cuộc đời."

Xung quanh họ, đại sảnh chìm trong một sự im lặng ấm áp, hàng nghìn con người từ cả ba tầng cùng lắng nghe câu chuyện của một gia đình đã đi qua bóng tối để tìm thấy ánh sáng. Không ai vội vã rời đi khi Khê Lam kết thúc phần chia sẻ của mình; thay vào đó, nhiều người nán lại thêm một lúc, trò chuyện khẽ khàng với người bên cạnh, như thể mỗi buổi lễ như thế này đều để lại trong họ một điều gì đó cần thời gian để lắng xuống trước khi họ có thể quay về với nhịp sống thường nhật.

Ánh Lam, vẫn ngồi trong lòng mẹ, ngước nhìn lên khung cửa kính khổng lồ, nơi những vì sao xa xăm tiếp tục lấp lánh phía trước mũi tàu. "Mình sẽ tới đó thật hả mẹ?" Bé hỏi, giọng đầy háo hức của một đứa trẻ vừa được nghe một câu chuyện lớn lao hơn bất kỳ điều gì nó từng tưởng tượng.

"Có lẽ không phải con, con yêu." Khê Lam đáp, vuốt nhẹ mái tóc con gái mình. "Có lẽ ngay cả con của con cũng chưa chắc đã tới được. Nhưng đó không phải điều quan trọng nhất. Điều quan trọng là chúng ta biết mình đang đi đâu, và tại sao, và chúng ta không còn phải giả vờ biết những gì chúng ta không thực sự biết."

Ánh Lam gật đầu, không hoàn toàn hiểu hết, nhưng cảm nhận được sự chắc chắn ấm áp trong giọng nói của mẹ mình, đủ để cô bé yên tâm dựa đầu vào ngực Khê Lam, nhắm mắt lại trong chốc lát giữa tiếng rì rầm dịu dàng của đại sảnh đang dần tan.

Ngoài khung cửa kính khổng lồ hướng về phía mũi tàu, những vì sao vẫn tiếp tục trải rộng, lặng lẽ và vĩnh cửu, chứng kiến con tàu Khởi Nguyên tiếp tục hành trình không bao giờ ngoảnh lại của nó, mang theo, lần đầu tiên sau hai trăm năm mươi mốt năm, một thế hệ mới được sinh ra giữa các vì sao với đầy đủ sự thật về nơi mình đã tới, và về những gì đã phải đánh đổi để có được nó.