Chương 62 — Con Tàu Không Bao Giờ Ngoảnh Lại

Phiên Họp Kín

Sảnh Nghị Sự nhỏ, nơi Hội Đồng Tinh Đạo họp các phiên không chính thức, mang một sự im lặng khác hẳn không khí trang nghiêm của Sảnh Tiếp Kiến nơi công chúng đôi khi được phép chứng kiến từ xa. Ở đây, không có nghi thức, không có Con Dấu Sáng Lập được trưng bày trang trọng trên bệ đá, chỉ có một bàn tròn bằng hợp kim xám và mười hai chiếc ghế, tám trong số đó đã có người ngồi khi Kiều Trọng Nghiêm bước vào, đúng giờ như mọi khi.

Chương Khắc Định ngồi ở vị trí đầu bàn, như ông luôn ngồi, gương mặt ông mang vẻ bình thản quen thuộc nhưng Trọng Nghiêm, sau nhiều năm quan sát người đàn ông này, nhận ra một sự căng thẳng nhỏ ở khóe miệng ông, dấu hiệu duy nhất cho thấy có điều gì đó đang khiến Trưởng Lão Hội Đồng thực sự lo lắng.

"Chúng ta bắt đầu." Chương Khắc Định nói, không cần chờ những người đến muộn. "Báo cáo từ Vệ Binh trong tuần qua cho thấy một sự gia tăng đáng kể về các cuộc tụ họp trái phép ở Tầng Rễ, đặc biệt quanh khu vực Sảnh Giao Ca, nơi công nhân đổi ca tụ tập. Không chỉ số lượng, mà cả tính chất — những lời phàn nàn thông thường về khẩu phần đang chuyển dần sang những câu hỏi cụ thể hơn, về lịch sử, về những gì đã xảy ra mười chín năm trước."

Một sự im lặng nặng nề lan khắp bàn. Trọng Nghiêm cảm thấy ánh mắt của vài người lướt qua mình, như thể đang tự hỏi liệu ông có biết điều gì về nguồn gốc của làn sóng câu hỏi ấy, khi con trai ông đã bắt đầu có những dấu hiệu bất thường trong nhiều tháng qua.

"Đây chính xác là điều tôi đã cảnh báo từ đầu năm." Tôn Khắc Dư lên tiếng, người đàn ông trung niên phụ trách An Ninh Nội Vụ, giọng ông sắc như dao. "Chúng ta đã quá khoan dung. Chỉ Thị Mười Hai đã được nới lỏng quá sớm, quá nhanh, và giờ đây chúng ta đang gặt hái hậu quả. Tôi đề nghị tái áp dụng mức kiểm soát nghiêm ngặt nhất, kèm theo một đợt thẩm vấn có hệ thống với những cá nhân bị nghi ngờ là đầu mối của làn sóng câu hỏi này."

"Thẩm vấn ai, thưa Ủy viên?" Một giọng nói mới cất lên, điềm tĩnh nhưng không kém phần sắc bén, từ phía cuối bàn. Ứng Bảo Trung, người phụ trách mảng Đời Sống Cư Dân, ngồi thẳng lưng, đôi mắt ông nhìn thẳng vào Tôn Khắc Dư không hề né tránh. "Chúng ta đang nói về mười một nghìn hai trăm cư dân Tầng Rễ. Chúng ta định thẩm vấn bao nhiêu người trong số họ trước khi nhận ra rằng chính cách chúng ta đang xử lý vấn đề mới là thứ đang nuôi lớn nó?"

"Tôi không ngạc nhiên khi nghe Ủy viên Ứng nói vậy." Tôn Khắc Dư đáp, giọng ông lạnh nhạt. "Ông luôn tin rằng lòng tốt có thể giải quyết mọi vấn đề. Nhưng chúng ta đang quản lý một hệ sinh thái khép kín với nguồn lực hữu hạn, không phải một câu chuyện đạo đức giản đơn. Nếu bất ổn lan rộng, nếu ai đó quyết định phá hoại hệ tái chế nước hoặc khí trong lúc giận dữ, tất cả chúng ta, kể cả những người ông đang cố bảo vệ, đều chết. Không có ngoại lệ, không có người vô tội được tha."

"Và nếu chúng ta tiếp tục siết chặt tới mức khiến chính những người vận hành hệ thống ấy cảm thấy mình không còn gì để mất," Ứng Bảo Trung đáp lại, "chúng ta đang tự tay đẩy họ tới đúng hành động ông sợ hãi nhất. Sự sợ hãi không kiểm soát được bạo lực, thưa Ủy viên. Nó chỉ trì hoãn nó, rồi khiến nó bùng nổ dữ dội hơn khi cuối cùng cũng bùng nổ."

Chương Khắc Định giơ tay, một cử chỉ nhỏ nhưng đủ để cả hai người im lặng. "Chúng ta không họp hôm nay để tranh luận triết lý, thưa các vị. Chúng ta họp để quyết định hành động cụ thể."

Một người phụ nữ lớn tuổi, tóc bạc trắng nhưng dáng ngồi vẫn thẳng như một hoa tiêu trẻ, lên tiếng lần đầu tiên kể từ khi phiên họp bắt đầu. Lã Diệu Ninh, người từng giữ vị trí Trưởng Hoa Tiêu nhiều thập kỷ trước khi Ngô Đắc Vượng kế nhiệm, giờ đây là một trong những tiếng nói được kính trọng nhất trong Hội Đồng, dù bà hiếm khi phát biểu. "Tôi đã sống qua Đêm Rễ Đứt, thưa Trưởng Lão. Tôi còn nhớ rõ những gì chúng ta đã làm khi đó, và tôi nhớ rõ hơn cả những gì nó đã để lại — không phải sự ổn định chúng ta mong muốn, mà một vết thương âm ỉ suốt mười chín năm, chỉ chờ dịp bùng phát trở lại. Tôi tự hỏi, nếu chúng ta lặp lại chính xác cách xử lý ấy lần này, liệu chúng ta có thực sự mong đợi một kết quả khác."

"Bà đang đề nghị điều gì, thưa Ủy viên Lã?" Chương Khắc Định hỏi, giọng ông vẫn điềm tĩnh nhưng Trọng Nghiêm nhận ra một sự cảnh giác mới trong ánh mắt ông.

"Tôi đề nghị chúng ta cân nhắc một điều chưa từng được cân nhắc nghiêm túc trong suốt hai trăm bốn mươi bảy năm qua." Lã Diệu Ninh nói, giọng bà vang khắp căn phòng dù không hề lớn tiếng. "Công bố một phần sự thật, có kiểm soát, theo lộ trình chúng ta tự quyết định, thay vì chờ đợi nó bị phanh phui theo cách chúng ta không thể kiểm soát. Không phải toàn bộ. Không phải ngay lập tức. Nhưng đủ để cư dân cảm thấy họ đang được tôn trọng như những con người có quyền biết về chính hành trình của mình, thay vì bị coi như những đứa trẻ cần được bảo vệ khỏi chính lịch sử của tổ tiên mình."

Tiếng xì xào lan khắp bàn. Ngô Đắc Vượng, ngồi cạnh Lã Diệu Ninh, gật đầu chậm rãi, ánh mắt ông nặng trĩu suy tư. "Tôi đồng ý một phần với Ủy viên Lã." Ông nói, giọng ông cẩn trọng như thường lệ. "Tôi đã dạy nhiều thế hệ học viên hoa tiêu tin tưởng tuyệt đối vào một hệ thống tôi không được phép giải thích đầy đủ cho họ. Ngày càng có nhiều học viên đặt câu hỏi tôi không thể trả lời một cách trung thực. Điều đó không bền vững, thưa các vị. Không phải về mặt đạo đức, và cũng không phải về mặt thực tiễn."

"Đây là điên rồ." Tôn Khắc Dư đứng bật dậy, giọng ông gay gắt hơn hẳn trước đó. "Chúng ta đang nói về việc mở toang một vết thương đã được khâu kín suốt hai trăm năm, ngay giữa lúc bất ổn đang gia tăng? Đây không phải thời điểm để thử nghiệm với sự thật, thưa Ủy viên Lã. Đây là thời điểm để củng cố trật tự."

Chương Khắc Định ngồi im lặng một lúc lâu, ánh mắt ông lướt qua từng người trong phòng, dừng lại cuối cùng ở Kiều Trọng Nghiêm, người chưa nói một lời nào từ đầu phiên họp. "Ủy viên Kiều, ông phụ trách giáo dục toàn tàu. Ông nghĩ sao về khả năng công bố một phần sự thật cho thế hệ trẻ?"

Trọng Nghiêm cảm thấy mọi ánh mắt trong phòng đổ dồn về phía mình. Đây là khoảnh khắc ông đã sợ hãi từ lâu, khoảnh khắc buộc ông phải chọn một lập trường công khai, không còn có thể ẩn mình sau sự trung lập thận trọng ông đã duy trì suốt nhiều năm.

"Tôi nghĩ," ông nói chậm rãi, cân nhắc từng từ, "rằng cả hai phía đều đúng một phần, và điều đó khiến quyết định này khó khăn hơn bất kỳ điều gì tôi từng phải đối mặt. Ủy viên Tôn đúng rằng chúng ta không thể mạo hiểm với sự sống còn của toàn bộ hệ sinh thái này. Nhưng Ủy viên Lã cũng đúng rằng sự im lặng kéo dài đã không mang lại thứ ổn định chúng ta hứa hẹn, chỉ mang lại một loại bất ổn âm thầm hơn, chờ chực bùng nổ."

"Vậy ông đứng về phía nào, Kiều Trọng Nghiêm?" Tôn Khắc Dư hỏi thẳng, không giấu vẻ khó chịu.

Trọng Nghiêm nhìn thẳng vào Chương Khắc Định, người đã dạy dỗ ông từ những ngày đầu ông bước vào Ban Giáo Huấn, người mà ông từng tin tưởng tuyệt đối như một đứa trẻ tin vào cha mình. "Tôi nghĩ chúng ta cần thêm thời gian trước khi quyết định điều không thể đảo ngược, thưa Trưởng Lão. Cả việc siết chặt tối đa lẫn việc công bố sự thật đều là những cánh cửa, một khi đã mở, sẽ không thể đóng lại."

Đó không phải một câu trả lời, và ông biết điều đó. Nhưng đó là câu trả lời duy nhất ông có thể đưa ra vào lúc này, khi con trai ông, dù ông không nói ra, chính là một phần lý do khiến ông không thể chọn phe một cách dứt khoát như những người khác trong phòng.

Chương Khắc Định gật đầu chậm, không hài lòng nhưng chấp nhận câu trả lời ấy. "Chúng ta sẽ hoãn quyết định cuối cùng tới phiên họp toàn thể tuần sau. Trong lúc đó, Ủy viên Tôn, ông có thể tăng cường giám sát, nhưng chưa được phép thực hiện các biện pháp cực đoan mà không có sự đồng thuận của Hội Đồng."

Tôn Khắc Dư siết chặt hàm, rõ ràng không hài lòng, nhưng gật đầu chấp nhận mệnh lệnh. Phiên họp kết thúc trong một bầu không khí căng thẳng chưa từng có, mỗi người rời khỏi phòng với những suy nghĩ riêng, những liên minh mới đang âm thầm hình thành phía sau vẻ ngoài đoàn kết mà Hội Đồng Tinh Đạo vẫn luôn cố gắng thể hiện trước toàn thể cư dân.

Kiều Trọng Nghiêm bước ra khỏi Sảnh Nghị Sự cuối cùng, dừng lại một lúc ở hành lang vắng, nhìn ra khung cửa mô phỏng vũ trụ bên ngoài, nghĩ tới con trai mình, tới người phụ nữ trẻ ở Tầng Rễ mà ông đoán Bách Vân đang bảo vệ dù chưa từng thừa nhận, và tới một câu hỏi ông không dám hỏi thành lời ngay cả với chính mình: liệu ông đang cố bảo vệ con trai bằng sự trung lập ấy, hay chỉ đang trì hoãn khoảnh khắc ông buộc phải đối diện với việc mình đã dạy dỗ hàng nghìn đứa trẻ tin vào điều gì đó ông không còn chắc chắn là đúng.