Chương 15
Chương 15 — Con Tàu Không Bao Giờ Ngoảnh Lại
Cái Tên Không Nên Gọi
Hai ngày sau buổi gặp ở phòng học số bảy, Khê Lam nhận được một mẩu giấy nhỏ gấp làm tư, nhét khéo léo vào khe hộp dụng cụ của cô tại trạm bảo trì — không ai trong tổ nhận ra ai đã đặt nó vào đó, và khi mở ra, cô thấy chỉ vỏn vẹn một dòng chữ viết tay gọn gàng: "Đã gửi lại yêu cầu, đang chờ phản hồi từ lưu trữ viên phụ trách. Không có gì bất thường xảy ra. — B.V." Cô đọc đi đọc lại dòng chữ ấy trước khi xé nhỏ mẩu giấy, nhét vào túi quần để sau đó thả xuống máy nghiền rác tái chế — cách trao đổi thông tin họ đã thống nhất tối hôm trước, thô sơ nhưng khó bị lần theo hơn bất kỳ hình thức liên lạc điện tử nào có thể bị giám sát.
Buổi tối hôm đó, Khê Lam quay lại Boong Đáy, mang theo không chỉ cuộn dây đồng thừa như thường lệ mà còn mang theo cả sự quyết tâm đã tích lũy suốt hai ngày qua. Cô không còn có thể chịu đựng việc dò hỏi vòng vo nữa — mỗi giờ trôi qua mà không có thêm thông tin là một giờ cô cảm thấy mình đang đứng giữa một khoảng không vô định, không biết nên tin vào điều gì.
"Lam Chử." Khê Lam nói thẳng cái tên ra, không còn vòng vo như lần trước, đặt cuộn dây đồng thừa lên bàn thợ của Bùi Đắc Sinh như một nghi thức quen thuộc đã lặp lại nhiều năm.
Ông già đông cứng lại, tay đang cầm mỏ hàn run lên một nhịp trước khi ông kịp kiểm soát lại. Ông đặt dụng cụ xuống thật chậm, như đang cố kéo dài thời gian để nghĩ xem nên phản ứng thế nào, rồi ngẩng lên nhìn cô, ánh mắt ông giờ không còn là sự cảnh giác mơ hồ của những lần trước, mà là một nỗi sợ hãi trần trụi, không che giấu.
"Con tìm thấy ở đâu ra cái tên đó?" Ông hỏi, giọng khàn đi.
"Cháu đọc được trong hồ sơ gốc, tại Lõi Nguyên Sinh." Khê Lam đáp, quyết định không giấu giếm nữa — nếu Bùi Đắc Sinh thực sự biết điều gì, cô cần ông tin cô đủ để nói ra, và điều đó đòi hỏi cô phải cho ông thấy cô đã biết đủ nhiều để xứng đáng nghe phần còn lại. "Cháu biết đó từng là đích đến ban đầu của con tàu, trước khi bị đổi thành Tinh Vọng vào năm hành trình thứ bốn mươi mốt. Cháu biết có một hồ sơ mang mã 041-H bị phân loại hạn chế liên quan tới quyết định đó. Cháu chỉ không biết ai đã ra quyết định, và tại sao suốt hai trăm năm sau không ai từng nhắc lại nó."
Bùi Đắc Sinh ngồi lặng một lúc rất lâu, đôi tay già nua đan vào nhau trên bàn, ánh mắt nhìn xuống những linh kiện tháo dở dang như đang tìm kiếm can đảm ở đâu đó giữa đống kim loại vụn ấy.
"Con biết vì sao ông sống ở đây, Boong Đáy, thay vì khu dân cư chính thức không?" Ông hỏi, không trả lời trực tiếp câu hỏi của cô.
"Cháu chưa từng hỏi ông." Khê Lam đáp.
"Vì mười chín năm trước, có một sự kiện." Ông nói, giọng chậm rãi, mỗi từ như được kéo ra khỏi một nơi sâu thẳm mà ông đã cố chôn giấu suốt gần hai thập kỷ. "Người ta gọi nó bằng nhiều tên khác nhau, tùy vào việc bạn hỏi ai. Chính thức, nó không có tên, chỉ là một dòng ghi chú ngắn gọn trong hồ sơ an ninh nội bộ về một vụ phá hoại hệ thống được ngăn chặn kịp thời. Nhưng những người còn sống sót từ thời đó, những người như ông, vẫn gọi nó là Đêm Rễ Đứt."
Khê Lam cảm thấy một luồng lạnh chạy dọc sống lưng khi nghe cái tên ấy, dù cô chưa từng nghe qua nó bao giờ, không có trong bất kỳ sách giáo khoa nào, không có trong bất kỳ câu chuyện nào bà nội từng kể.
"Chuyện gì đã xảy ra?" Cô hỏi, giọng khẽ.
"Một nhóm kỹ sư Tầng Rễ, làm việc gần Lõi Nguyên Sinh, phát hiện ra đúng thứ con vừa phát hiện." Bùi Đắc Sinh nói, mắt vẫn không rời khỏi đống linh kiện trên bàn. "Họ cố gắng công bố nó cho toàn tàu biết, qua hệ thống phát thanh nội bộ, tin rằng mọi người có quyền được biết sự thật về nơi mình đang được đưa tới. Hội Đồng phản ứng nhanh và mạnh hơn bất kỳ ai có thể tưởng tượng. Trong một đêm, mọi thứ kết thúc. Những người cầm đầu bị bắt, một số chính thức được ghi nhận là đã chết trong lúc trấn áp. Một số khác — không ai biết chắc số phận thực sự của họ."
"Ông có biết họ là ai không? Tên của họ?" Khê Lam hỏi, một sự thôi thúc kỳ lạ khiến cô không thể không hỏi, dù cô cũng không hoàn toàn hiểu vì sao câu hỏi này lại quan trọng với cô đến vậy.
Bùi Đắc Sinh nhìn cô một lúc lâu, và trong ánh mắt ông, Khê Lam thoáng thấy một điều gì đó cô không thể gọi tên — không hẳn là do dự, mà giống như nỗi đau của một người đang đứng trước một cánh cửa mà ông biết mình chưa sẵn sàng mở ra, dù người đứng trước mặt ông đang cầu xin.
"Ông biết một vài cái tên." Ông nói cuối cùng, giọng nặng trĩu. "Nhưng con bé ạ, hôm nay chưa phải lúc. Không phải vì ông không tin con. Mà vì có những sự thật, một khi đã nói ra, không thể nào rút lại được, và ông cần chắc chắn con đã sẵn sàng đón nhận nó, bởi vì nó sẽ không chỉ thay đổi những gì con biết về con tàu này. Nó sẽ thay đổi những gì con biết về chính mình."
Câu nói ấy khiến Khê Lam lạnh toát người, dù cô không hiểu rõ tại sao. "Ý ông là sao?"
"Ông xin lỗi." Bùi Đắc Sinh lắc đầu, đứng dậy, một cử chỉ dứt khoát cho thấy cuộc trò chuyện đã kết thúc theo ý ông, dù chưa kết thúc theo ý cô. "Hãy để ông suy nghĩ thêm. Và trong lúc đó, con hãy cẩn thận hơn nữa. Nếu con đã lần ra được cái tên Lam Chử và cả mã hồ sơ 041-H, con đang đi nhanh hơn ông tưởng — nhanh hơn mức an toàn cho phép."
"Ông vừa nói Đêm Rễ Đứt xảy ra vì Hội Đồng phát hiện họ đang cố công bố sự thật." Khê Lam nói, đứng dậy theo, không chịu để câu chuyện dừng lại dễ dàng như vậy. "Làm sao Hội Đồng biết để ngăn chặn kịp thời? Ai đã báo cho họ?"
Bùi Đắc Sinh khựng lại ở cửa khoang, lưng quay về phía cô, vai ông trĩu xuống như đang gánh một sức nặng vô hình đã đè lên suốt mười chín năm. "Đó," ông nói, không quay lại, "là câu hỏi mà chính ông cũng chưa bao giờ tìm được câu trả lời khiến mình yên tâm."
Ông rời đi vào bóng tối phía sau, để lại Khê Lam đứng một mình giữa khoang thợ máy lộn xộn, tim vẫn còn đập nhanh vì tất cả những gì vừa được hé lộ. Đêm Rễ Đứt. Mười chín năm trước — cô nhẩm tính nhanh trong đầu, năm đó cô mới một tuổi, cùng năm mẹ cô mất tích trong "một tai nạn ở Tầng Rễ, hồi đó loạn lắm" theo lời kể mơ hồ duy nhất bà nội từng cho cô nghe.
Một sự trùng hợp về thời gian, cô tự nhủ, cố gạt đi một linh cảm đang bắt đầu hình thành trong lòng, một linh cảm cô chưa đủ can đảm để đối diện trực tiếp. Nhưng trên đường về, dưới ánh đèn vàng yếu ớt của những hành lang cũ kỹ dẫn ra khỏi Boong Đáy, câu nói của Bùi Đắc Sinh cứ vang vọng mãi trong đầu cô — nó sẽ không chỉ thay đổi những gì con biết về con tàu này, nó sẽ thay đổi những gì con biết về chính mình — và lần đầu tiên, Khê Lam tự hỏi liệu bí mật cô đang truy tìm có phải chỉ là bí mật của con tàu, hay còn là bí mật của chính gia đình cô, giấu kín ngay dưới ba chiếc bát đặt trên bàn ăn mỗi tối.
Cô không về nhà ngay. Thay vào đó, cô đi vòng qua lối tắt dẫn tới trạm liên lạc công cộng gần khu dân cư, nơi có một hộp thư vật lý cũ kỹ ít ai còn dùng tới trong thời đại mọi thứ đã chuyển sang kỹ thuật số — chính vì sự lỗi thời ấy mà Bách Vân đã đề xuất nó như một kênh liên lạc phụ, an toàn hơn bất kỳ tin nhắn điện tử nào. Cô viết vội một mẩu giấy, gói ghém những gì Bùi Đắc Sinh vừa tiết lộ thành một đoạn ngắn gọn nhất có thể: "Có tên gọi cho sự kiện đó — Đêm Rễ Đứt, mười chín năm trước. Một nhóm kỹ sư Tầng Rễ từng cố công bố sự thật, bị trấn áp. Người chỉ điểm không rõ danh tính. Cần gặp lại sớm."
Cô gấp mẩu giấy, nhét vào ngăn số mười ba của hộp thư cũ — con số họ đã chọn ngẫu nhiên đêm hôm trước, không mang ý nghĩa gì đặc biệt ngoài việc dễ nhớ cho cả hai — rồi rời đi mà không ngoái lại, theo đúng quy tắc họ tự đặt ra để giảm thiểu rủi ro bị người khác chú ý tới việc hai người thường xuyên lui tới cùng một địa điểm.
Đêm đó, nằm trên giường, Khê Lam không ngừng nghĩ về câu hỏi cuối cùng cô đặt ra cho Bùi Đắc Sinh — làm sao Hội Đồng biết để ngăn chặn kịp thời — và câu trả lời lấp lửng của ông. Nếu đã có người chỉ điểm mười chín năm trước, khiến cả một nhóm người phải trả giá bằng chính mạng sống hoặc tự do của mình, thì ai dám chắc rằng, ngay lúc này, không có một đôi mắt nào khác đang âm thầm dõi theo những bước chân của chính cô và Bách Vân, chờ đợi thời điểm thích hợp để báo cáo lên trên.
Cô trở dậy giữa đêm, không ngủ được, lặng lẽ đi ra phòng khách rót cho mình một cốc nước. Ánh đèn đêm mờ nhạt chiếu lên bàn ăn, nơi ba chiếc bát vẫn được cất gọn gàng trong tủ chờ bữa sáng hôm sau. Cô đứng đó một lúc lâu, nhìn cái tủ bát cũ kỹ ấy như thể đang nhìn thấy nó lần đầu tiên trong đời, tự hỏi có bao nhiêu phần trong câu chuyện gia đình mình, những gì cô vẫn luôn coi là sự thật hiển nhiên không cần chất vấn, thực chất chỉ là một phiên bản đã được gọt giũa cẩn thận để bảo vệ cô khỏi một điều gì đó lớn hơn nhiều so với nỗi đau mất mát thông thường.