Chương 44 — Con Tàu Không Bao Giờ Ngoảnh Lại

Hai Chữ Không Được Nói

Văn phòng Ban Giáo Huấn nằm ở tầng cao nhất của khu hành chính Tầng Vòm, những ô cửa kính lớn nhìn xuống toàn bộ khu học viện bên dưới, nơi Kiều Trọng Nghiêm đã làm việc suốt hai mươi hai năm, từ một giáo huấn viên trẻ tới vị trí Trưởng Ban hiện tại. Sáng hôm ấy, ông bị triệu tập gấp tới phòng làm việc của một Ủy viên cấp cao trong Hội Đồng Tinh Đạo, người phụ trách giám sát toàn bộ hoạt động của Ban Giáo Huấn — một cuộc gặp không nằm trong lịch trình thường lệ, được thông báo chỉ trước mười lăm phút.

"Ngồi đi, Trọng Nghiêm." Vị Ủy viên nói, không mời trà như phép lịch sự thông thường giữa các quan chức cùng cấp bậc gần nhau, một sự thiếu vắng nghi thức khiến Kiều Trọng Nghiêm hiểu ngay đây không phải một cuộc gặp thân mật.

"Thưa Ủy viên, có chuyện gì cần tôi giải quyết ạ?" Ông hỏi, cố giữ giọng bình tĩnh dù trong lòng đã dấy lên một linh cảm không lành.

"Con trai ông." Vị Ủy viên nói thẳng, không vòng vo. "Kiều Bách Vân. Tôi nhận được báo cáo rằng cậu ấy đã dành nhiều thời gian bất thường tra cứu các hồ sơ nhân sự cũ không liên quan tới chương trình đào tạo hoa tiêu chính thức, và có mối quan hệ thân thiết với một kỹ sư Tầng Rễ từng bị phát hiện gần khu lưu trữ cấm cách đây không lâu."

Kiều Trọng Nghiêm cảm thấy dạ dày mình thắt lại, nhưng cố giữ vẻ mặt điềm tĩnh của một người đã quen kiểm soát cảm xúc trước cấp trên suốt hai mươi năm. "Tôi đã nói chuyện với con trai tôi về việc này, thưa Ủy viên. Cậu ấy khẳng định đó chỉ là nghiên cứu phục vụ luận văn tốt nghiệp."

"Tôi hy vọng đó là sự thật." Vị Ủy viên nói, giọng ông không hề dịu đi. "Nhưng tôi cần ông hiểu rõ mức độ nghiêm trọng của tình huống này, Trọng Nghiêm, vì có lẽ ông chưa được thông báo đầy đủ trong vai trò của mình." Ông ngừng lại, nhìn thẳng vào mắt Kiều Trọng Nghiêm, cân nhắc từng lời trước khi nói tiếp. "Có một quy tắc bất thành văn đã tồn tại trong nội bộ cấp cao của Hội Đồng từ rất lâu, truyền lại qua nhiều thế hệ lãnh đạo, mà tôi tin ông cũng đã từng được dặn dò một cách mơ hồ khi mới nhậm chức: không bao giờ để bất kỳ ai, dù là học viên hay quan chức, tiếp cận gần với hai chữ Lam Chử."

Kiều Trọng Nghiêm ngồi bất động, hai chữ ấy vang lên trong đầu ông như một tiếng chuông từ rất xa, một điều ông đã nghe thoáng qua đúng một lần, nhiều năm trước, từ chính người tiền nhiệm của ông, kèm theo một lời dặn ngắn gọn không giải thích: "Nếu con nghe thấy hai chữ này ở bất kỳ đâu, hãy dập tắt nó ngay, không cần hỏi vì sao." Ông chưa từng biết nó có nghĩa là gì, chỉ biết nó nằm trong danh sách những điều tuyệt đối không được để lọt ra ngoài.

"Tôi... tôi có nghe qua cụm từ đó, thưa Ủy viên." Ông nói, giọng ông khẽ đi. "Nhưng chưa từng được giải thích ý nghĩa của nó."

"Ông không cần biết ý nghĩa của nó." Vị Ủy viên đáp, gần như ngay lập tức, như thể câu hỏi ấy đã được dự đoán trước và có một câu trả lời chuẩn bị sẵn để dập tắt nó. "Ông chỉ cần biết rằng, nếu con trai ông, bằng bất kỳ cách nào, đang tiến gần tới cụm từ đó trong quá trình nghiên cứu của mình, đó không còn là một vấn đề học thuật nữa. Đó là một vấn đề an ninh ở cấp độ cao nhất mà con tàu này có thể đối mặt. Tôi nói với ông điều này không phải để đe dọa, Trọng Nghiêm, mà vì ông là một trong những người tôi tin tưởng nhất trong bộ máy này, và tôi cần ông hiểu rõ để có thể tự mình ngăn chặn con trai ông trước khi mọi việc đi quá xa, thay vì để nó trở thành một vấn đề chúng tôi buộc phải xử lý theo cách chính thức."

Câu nói cuối cùng ấy, dù được gói trong vẻ quan tâm, mang một lời đe dọa trần trụi mà Kiều Trọng Nghiêm không thể hiểu sai. Ông gật đầu, cổ họng khô khốc. "Tôi hiểu, thưa Ủy viên. Tôi sẽ nói chuyện với con trai mình."

"Tốt." Vị Ủy viên nói, đứng dậy, ra hiệu cuộc gặp đã kết thúc. "Vì lợi ích của chính con trai ông, Trọng Nghiêm, tôi mong đây là lần cuối cùng tên cậu ấy xuất hiện trong bất kỳ báo cáo nào tôi nhận được."

Kiều Trọng Nghiêm rời văn phòng, bước đi qua hành lang dài dẫn về phòng làm việc của mình mà không thực sự nhìn thấy gì trước mắt, tâm trí ông quay cuồng với hai chữ vừa được nói ra công khai lần đầu tiên trong suốt hai mươi hai năm sự nghiệp của ông — Lam Chử. Ông không biết nó là gì. Nhưng ông biết, với một sự chắc chắn lạnh lẽo mới mẻ, rằng nó đủ lớn để một Ủy viên cấp cao phải đích thân triệu tập ông, đủ nguy hiểm để đe dọa trực tiếp tới an toàn của con trai ông, và đủ được bảo vệ kỹ lưỡng để ngay cả một Trưởng Ban Giáo Huấn như ông cũng chưa từng được phép biết nó thực sự có nghĩa là gì.

Tối đó, khi Bách Vân trở về, Kiều Trọng Nghiêm đã ngồi chờ sẵn ở phòng khách, không phải ở bàn ăn như thường lệ, một sự khác biệt nhỏ nhưng đủ để Bách Vân nhận ra ngay có điều gì đó nghiêm trọng đã xảy ra.

"Cha, có chuyện gì vậy?" Anh hỏi, ngồi xuống đối diện cha mình.

"Ta bị triệu tập hôm nay." Kiều Trọng Nghiêm nói, giọng ông vẫn còn run nhẹ dù ông cố giấu. "Vì con."

Bách Vân im lặng, chờ đợi, cảm giác lạnh buốt quen thuộc lan khắp cơ thể.

"Họ nhắc tới một cụm từ." Kiều Trọng Nghiêm nói, nhìn thẳng vào mắt con trai, cố đọc phản ứng của anh trước khi nói tiếp. "Lam Chử. Con có biết cụm từ đó nghĩa là gì không, Bách Vân?"

Bách Vân cảm thấy toàn thân mình đông cứng lại, một khoảnh khắc im lặng kéo dài quá lâu để có thể che giấu được, và trong chính khoảnh khắc ấy, Kiều Trọng Nghiêm nhìn thấy trên khuôn mặt con trai mình câu trả lời mà ông vừa hỏi, rõ ràng hơn bất kỳ lời nói nào có thể diễn đạt.

"Trời ơi." Kiều Trọng Nghiêm thì thầm, đưa tay lên che mặt trong một khoảnh khắc, một cử chỉ tuyệt vọng Bách Vân chưa từng thấy ở cha mình. "Con thực sự đã tìm ra nó. Con đã tìm ra thứ mà ngay cả ta, sau hai mươi hai năm phục vụ, cũng chưa từng được phép biết tới."

"Cha." Bách Vân nói, giọng anh nghẹn lại. "Con xin lỗi vì đã kéo cha vào chuyện này."

"Đừng xin lỗi ta." Kiều Trọng Nghiêm nói, hạ tay xuống, ánh mắt ông giờ đây mang một sự pha trộn phức tạp giữa sợ hãi, tự hào, và một nỗi đau ông không thể diễn đạt trọn vẹn. "Hãy nói cho ta biết, con trai — dù ta có thể không đủ can đảm để chấp nhận toàn bộ những gì con sắp nói — nó có đáng để con đánh đổi mọi thứ như vậy không?"

Bách Vân nhìn cha mình thật lâu, cân nhắc từng lời, biết rằng khoảnh khắc này có thể quyết định liệu cha anh sẽ trở thành một đồng minh thầm lặng, hay một mối nguy hiểm mới anh phải học cách phòng tránh ngay trong chính căn nhà của mình.

"Con không thể nói hết mọi thứ với cha, ít nhất là chưa phải lúc này." Anh nói, chọn từng từ cẩn thận. "Nhưng con có thể nói với cha điều này: đó không phải một âm mưu vô nghĩa, không phải một sự nổi loạn thiếu suy nghĩ của những đứa trẻ tò mò. Đó là sự thật về chính con tàu này, về lý do vì sao chúng ta ở đây, và con tin rằng mọi người trên tàu, kể cả cha, đều xứng đáng được biết nó, dù việc biết nó có thể đau đớn tới đâu."

Kiều Trọng Nghiêm ngồi lặng rất lâu, nhìn con trai mình với một ánh mắt Bách Vân không thể hoàn toàn giải mã — không phải sự tức giận anh từng lo sợ, cũng không hẳn là sự chấp thuận, mà một điều gì đó ở giữa, nặng nề và phức tạp hơn cả hai.

"Ta sẽ không báo cáo con." Ông nói cuối cùng, giọng ông khàn đặc. "Nhưng ta cũng không thể giúp con, Bách Vân, không phải vì ta không muốn, mà vì ta thực sự không biết gì để giúp, và bất kỳ hành động sai lầm nào từ phía ta lúc này cũng có thể khiến mọi thứ tệ hơn cho cả con lẫn ta. Ta chỉ có thể xin con một điều — bất cứ khi nào con cần một nơi an toàn để lùi lại, để suy nghĩ, cánh cửa này vẫn luôn mở cho con, dù ta có hiểu hay không hiểu những gì con đang làm."

"Con cảm ơn cha." Bách Vân nói, mắt anh cay xè.

Cha con họ ngồi đó trong im lặng một lúc lâu, không ai nói thêm gì nữa, chỉ có ánh sáng hoàng hôn nhân tạo dần chuyển sang màu tím thẫm bên ngoài ô cửa, đánh dấu một ngày nữa đã trôi qua trên con tàu không bao giờ thực sự có hoàng hôn thật, và một khoảng cách mới, mong manh nhưng không hẳn là chia lìa, đã hình thành giữa hai cha con từ chính khoảnh khắc hai chữ Lam Chử được nói ra thành tiếng trong căn phòng nhỏ ấy.

Đêm đó, Bách Vân nhắn cho Khê Lam ngay khi cha anh đã về phòng riêng, kể lại toàn bộ cuộc gặp — từ buổi triệu tập của vị Ủy viên tới lời thú nhận của cha anh rằng ông chưa từng được phép biết ý nghĩa thật sự đằng sau hai chữ ấy, chỉ được truyền lại một mệnh lệnh dập tắt mù quáng qua nhiều thế hệ lãnh đạo kế tiếp nhau. "Điều đó có nghĩa là gì?" Anh viết, ngón tay anh run trên màn hình thiết bị. "Rằng cả một tầng lớp cai quản con tàu này cũng chỉ đang tuân theo một nỗi sợ họ không hiểu, truyền từ người này sang người khác như một căn bệnh không có nguồn gốc rõ ràng?"

Khê Lam đọc dòng tin ấy nhiều lần trước khi trả lời, cảm nhận một sự rùng mình mới trước quy mô của điều họ đang chạm vào — không chỉ một nhóm nhỏ nắm giữ bí mật ở đỉnh cao quyền lực như cô từng hình dung, mà một cấu trúc phân tầng cẩn thận, nơi mỗi lớp người chỉ được biết đủ để sợ hãi, không đủ để hiểu, và chính sự thiếu hiểu biết ấy lại trở thành công cụ bảo vệ hữu hiệu nhất cho bí mật, hữu hiệu hơn bất kỳ ổ khóa hay Vệ Binh nào có thể tạo ra.