Chương 43 — Con Tàu Không Bao Giờ Ngoảnh Lại

Bữa Cơm Im Lặng

Kiều Trọng Nghiêm rót trà cho con trai theo đúng nghi thức ông vẫn giữ mỗi tối, một thói quen ông kế thừa từ chính cha mình, người cũng từng là một quan chức Tầng Vòm nghiêm cẩn trong từng cử chỉ nhỏ nhất. Căn hộ của họ, dù không rộng rãi xa hoa như người ta thường tưởng tượng về Tầng Vòm, vẫn mang một sự tĩnh lặng khác hẳn không khí ồn ào của Tầng Rễ — không tiếng máy móc rền vang, không tiếng bước chân vội vã của hàng trăm người xếp hàng, chỉ có ánh sáng dịu từ những ô cửa mô phỏng bầu trời hoàng hôn nhân tạo và tiếng nước trà rót vào chén sứ.

"Con dạo này về muộn hơn thường lệ." Kiều Trọng Nghiêm nói, không nhìn thẳng vào Bách Vân, chỉ chăm chú vào việc rót trà như thể đó là điều quan trọng nhất trong khoảnh khắc này. "Thầy Ngô Đắc Vượng có nhắc tới với ta, rằng con đã bỏ lỡ hai buổi huấn luyện mô phỏng buổi tối tuần trước."

"Con đang tập trung cho phần nghiên cứu lịch sử hàng hải, thưa cha." Bách Vân đáp, cố giữ giọng bình thản như mọi bữa cơm khác. "Luận văn tốt nghiệp cần nhiều tài liệu hơn con nghĩ."

"Nghiên cứu lịch sử hàng hải." Kiều Trọng Nghiêm lặp lại, giọng ông nhẹ nhàng nhưng có một sắc thái Bách Vân không thể xác định rõ — có thể là sự tò mò thông thường của một người cha, cũng có thể là điều gì đó khác, cẩn trọng hơn nhiều. "Con chọn đề tài gì cụ thể?"

"Con đang xem xét lại các quyết định điều hướng ban đầu của Khởi Nguyên, so sánh với những gì được ghi trong Kinh Hải Trình." Bách Vân đáp, chọn từng từ cẩn thận, cố giữ câu trả lời đủ mơ hồ để không sai sự thật nhưng cũng không tiết lộ quá nhiều.

Kiều Trọng Nghiêm đặt ấm trà xuống, cuối cùng cũng ngước lên nhìn thẳng vào con trai mình, ánh mắt ông sắc bén hơn bất kỳ lúc nào trong bữa ăn. "Những quyết định điều hướng ban đầu là một chủ đề nhạy cảm, con trai à. Ta không nói con không được nghiên cứu nó — lịch sử thuộc về tất cả chúng ta, đó là điều ta vẫn dạy học sinh mỗi năm. Nhưng có những cách tiếp cận một chủ đề nhạy cảm, và có những cách khác nguy hiểm hơn nhiều so với vẻ ngoài của chúng."

Bách Vân cảm thấy toàn thân mình căng lên, dù anh cố giữ nét mặt bình thản. "Con không hiểu ý cha."

"Con hiểu." Kiều Trọng Nghiêm nói, giọng ông vẫn điềm tĩnh nhưng có một sức nặng mới. "Ta là Trưởng Ban Giáo Huấn, Bách Vân. Ta biết mọi chương trình học được dạy trên con tàu này, mọi tài liệu được lưu hành công khai, và mọi ranh giới không được phép vượt qua. Ta cũng biết, dù không muốn tin, rằng gần đây có những học viên hoa tiêu bắt đầu đặt câu hỏi vượt ra ngoài những ranh giới đó."

Một khoảng im lặng nặng nề bao trùm bàn ăn, chỉ có tiếng nước sôi lách tách từ ấm trà đang nguội dần. Bách Vân nhìn cha mình, cố đọc xem ông biết bao nhiêu, ông đang cảnh báo hay đang dò xét, hay cả hai cùng lúc.

"Cha có nghe được điều gì cụ thể không?" Bách Vân hỏi, cố giữ giọng bình thường dù tim anh đập nhanh.

Kiều Trọng Nghiêm im lặng một lúc lâu, nhìn xuống chén trà của mình như thể đang cân nhắc xem nên nói tới đâu. "Ta nghe được rằng con đã dành nhiều giờ ở thư viện học viên, tra cứu những hồ sơ nhân sự cũ không liên quan gì tới chương trình học chính thức của con. Ta nghe được rằng con thân thiết với một cô gái Tầng Rễ, người có liên quan tới một sự cố an ninh nhỏ vài tháng trước. Ta không có bằng chứng cụ thể nào về việc con đang làm gì, Bách Vân, nhưng ta đã sống đủ lâu trong hệ thống này để nhận ra các dấu hiệu, và những dấu hiệu ta thấy ở con khiến ta lo lắng hơn bất kỳ điều gì trong nhiều năm qua."

Bách Vân đặt chén trà xuống, tay anh không hoàn toàn vững. "Cha đang theo dõi con?"

"Ta không theo dõi con." Kiều Trọng Nghiêm đáp, một chút tổn thương thoáng qua giọng ông. "Nhưng ta là cha con, và Tầng Vòm là một nơi nhỏ hơn con nghĩ nhiều. Mọi lời đồn đại, mọi ánh mắt chú ý, cuối cùng đều tìm được đường tới tai những người cần biết, dù họ không chủ động tìm kiếm nó."

Bách Vân nhìn cha mình, một cơn thôi thúc mãnh liệt muốn hỏi thẳng — cha biết gì về Lam Chử, về Đêm Rễ Đứt, về lý do thực sự khiến việc con hỏi những câu hỏi này lại nguy hiểm tới vậy — nhưng anh kìm lại, nhớ tới lời hứa với Khê Lam rằng anh sẽ không đặt bất kỳ ai vào nguy hiểm không cần thiết, kể cả cha mình, nhất là khi anh chưa biết chắc cha đứng ở phía nào.

"Con không làm gì sai, thưa cha." Anh nói, một câu trả lời né tránh nhưng không hoàn toàn dối trá.

"Có lẽ vậy." Kiều Trọng Nghiêm nói, giọng ông dịu lại một chút, nhưng ánh mắt ông vẫn không rời khỏi con trai. "Nhưng con trai à, có những điều đúng đắn để làm mà vẫn có thể mang lại hậu quả sai lầm, tùy vào thời điểm con chọn làm chúng. Ta đã học được điều đó theo cách khó khăn hơn con có thể tưởng tượng."

Câu nói ấy khiến Bách Vân khựng lại, một cảm giác mới mẻ len vào lòng anh — lần đầu tiên, anh nghe thấy trong giọng cha mình một điều gì đó gần như là hối tiếc, một vết nứt nhỏ trong lớp vỏ quyền uy điềm tĩnh ông vẫn luôn thể hiện trước mặt con trai.

"Cha đã học được điều gì, thưa cha?" Bách Vân hỏi, cẩn thận, như đang bước trên một lớp băng anh không chắc có đủ dày để chịu được trọng lượng câu hỏi của mình.

Kiều Trọng Nghiêm nhìn con trai thật lâu, rồi đứng dậy, bước tới bên ô cửa mô phỏng, nhìn ra khoảng hoàng hôn giả không bao giờ thực sự lặn xuống. "Có những mệnh lệnh ta phải tuân theo trong công việc, Bách Vân, mà chính ta cũng không được giải thích đầy đủ lý do. Ta được dạy, từ ngày ta còn trẻ hơn con bây giờ, rằng có một số chủ đề không nên được đưa vào chương trình giảng dạy, không phải vì chúng sai, mà vì chúng nguy hiểm theo một cách ta không được phép hiểu trọn vẹn. Ta chấp nhận điều đó, vì ta tin — vẫn tin, dù đôi khi với một sự nghi ngờ âm thầm — rằng những người ở trên ta có lý do chính đáng hơn những gì họ chia sẻ với ta."

"Vậy cha không biết toàn bộ sự thật." Bách Vân nói, gần như là một câu khẳng định hơn là câu hỏi.

"Không." Kiều Trọng Nghiêm đáp, quay lại nhìn con trai, một sự thành thật hiếm hoi trong ánh mắt ông. "Ta chỉ biết mình phải giữ trật tự, phải dạy đúng những gì được phê duyệt, phải cảnh giác với những dấu hiệu bất thường. Ta không biết có gì đằng sau những mệnh lệnh ấy, và thành thật mà nói, con trai à, có những đêm ta tự hỏi liệu có phải chính sự không biết đó đã khiến ta trở thành một công cụ tốt hơn cho những gì ta không hiểu, thay vì một người cha tốt hơn cho chính con mình."

Bách Vân ngồi lặng, choáng váng trước sự thừa nhận bất ngờ ấy — cha anh, người luôn hiện diện như một trụ cột vững chắc của trật tự và niềm tin, giờ đây để lộ một khoảng trống ngay giữa lòng trung thành của chính mình, một khoảng trống ông đã mang theo suốt nhiều năm mà chưa từng nói ra thành lời với bất kỳ ai, kể cả con trai.

"Vậy nếu con nói với cha, con đang tìm hiểu về một điều gì đó lớn hơn nhiều so với một sự cố an ninh nhỏ." Bách Vân nói, giọng anh run nhẹ. "Cha sẽ làm gì?"

Kiều Trọng Nghiêm nhìn con trai mình thật lâu, một cuộc đấu tranh nội tâm hiện rõ trên khuôn mặt ông mà Bách Vân chưa từng thấy trước đây. "Ta không biết, Bách Vân." Ông nói cuối cùng, giọng ông khàn đi. "Ta muốn nói với con rằng ta sẽ bảo vệ con bằng mọi giá, vì con là tất cả những gì ta còn lại sau khi mẹ con mất. Nhưng ta cũng biết, nếu điều con đang tìm kiếm thực sự lớn như ta lo sợ, có những thứ ngay cả tình yêu của một người cha cũng không đủ sức bảo vệ con khỏi hậu quả."

"Vậy cha khuyên con nên dừng lại." Bách Vân nói, giọng anh nặng trĩu.

"Ta khuyên con nên cẩn trọng hơn bất kỳ điều gì con từng cẩn trọng trong đời." Kiều Trọng Nghiêm đáp, không trực tiếp trả lời câu hỏi. "Và ta khuyên con nhớ rằng, dù con tìm ra điều gì, dù nó có thay đổi cách con nhìn thế giới ra sao, con vẫn là con trai ta, và điều đó sẽ không bao giờ thay đổi, bất kể con chọn con đường nào từ đây."

Bữa cơm kết thúc trong một sự im lặng khác hẳn mọi khi — không phải sự im lặng thoải mái của thói quen, mà một sự im lặng nặng nề, chứa đầy những điều cả hai cha con đều biết nhưng không ai đủ can đảm nói hết thành lời. Khi Bách Vân rời khỏi bàn ăn, đi về phòng riêng, anh nghe thấy cha mình vẫn ngồi lại đó một mình, không động đậy, nhìn ra khoảng hoàng hôn giả mãi không lặn xuống, như thể đang tìm kiếm trong ánh sáng nhân tạo ấy một câu trả lời cho chính những câu hỏi ông chưa bao giờ dám hỏi to.

Trong phòng riêng, Bách Vân ngồi xuống mép giường, nhìn chằm chằm vào bức tường trống trước mặt, cố sắp xếp lại những gì vừa nghe được thành một hình dạng có nghĩa. Cha anh không hề chối bỏ, không hề trấn an anh rằng mọi lo lắng của anh là vô căn cứ — ông chỉ thừa nhận, bằng chính sự dè dặt của mình, rằng có một điều gì đó thực sự tồn tại phía sau những ranh giới ông vẫn dạy học viên phải tôn trọng. Điều đó, với Bách Vân, còn đáng sợ hơn nhiều so với một lời cấm đoán thẳng thừng. Một mệnh lệnh cấm đoán ít nhất còn cho anh biết mình đang đối diện với điều gì. Sự mơ hồ có chủ đích của cha anh, ngược lại, chỉ càng khẳng định rằng bí mật ấy lớn tới mức ngay cả những người đứng gần quyền lực nhất cũng chỉ được phép nhìn thấy cái bóng của nó, không bao giờ là hình dạng thật.

Anh nghĩ tới câu nói cuối cùng của cha — con vẫn là con trai ta, điều đó sẽ không bao giờ thay đổi — và tự hỏi liệu đó là một lời hứa, hay một lời từ biệt được nói ra trước, phòng khi con đường phía trước buộc họ phải đứng về hai phía đối lập nhau.