Chương 26 — Con Tàu Không Bao Giờ Ngoảnh Lại

Bàn Làm Việc Đã Dời Chỗ

Chiếc bàn quen thuộc nơi Vương Khắc Hiền từng ngồi, ngay giữa lối đi chính của Kho Lưu Trữ Sáng Lập, nơi ông có thể quan sát toàn bộ khu vực đọc công khai chỉ bằng một cái liếc mắt, giờ đây trống không. Bách Vân đứng sững lại trước khoảng trống ấy trong vài giây, cảm giác bất an dâng lên trước cả khi anh kịp tìm ra lý do cụ thể.

"Anh tìm ông Hiền à?" Một nhân viên lưu trữ trẻ hơn, người Bách Vân chưa từng gặp trước đó, hỏi khi thấy anh đứng ngẩn ra giữa lối đi.

"Vâng, tôi cần hỏi ông ấy về một tài liệu tham khảo cho luận văn." Bách Vân đáp, cố giữ giọng bình thường.

"Ông ấy chuyển xuống bàn cuối dãy phía Tây rồi, gần khu lưu trữ vi phim." Người nhân viên trẻ chỉ tay, giọng có vẻ không mấy quan tâm, như thể đó là một sự việc hành chính bình thường không đáng để ý. "Nghe nói do tái cơ cấu phân công."

Bách Vân cảm ơn, bước theo hướng chỉ, đi dọc qua những dãy giá đỡ cao ngất, cảm nhận rõ sự thay đổi trong không khí của căn phòng rộng lớn này so với những lần anh từng tới. Có nhiều hơn những bóng người mặc đồng phục xám đậm len lỏi giữa các lối đi, không hẳn là tuần tra công khai, nhưng đủ hiện diện để bất kỳ ai cũng cảm nhận được mình đang bị quan sát.

Vương Khắc Hiền ngồi ở một bàn nhỏ hơn hẳn, khuất trong góc, ánh đèn yếu hơn khu vực trung tâm, chồng hồ sơ trước mặt ông có vẻ là những tài liệu ít quan trọng — biên bản kiểm kê thiết bị, danh sách vật tư tiêu hao. Khi thấy Bách Vân, ông không tỏ ra vui mừng như những lần trước, chỉ khẽ nhíu mày, ánh mắt liếc nhanh qua vai anh về phía những bóng người xám đậm đang di chuyển gần đó.

"Học viên." Ông nói, giọng cố giữ vẻ xa cách khác thường. "Tôi không còn phụ trách khu vực tài liệu lịch sử hàng hải nữa. Anh cần tìm người khác."

"Cháu chỉ cần hỏi một câu ngắn thôi, thưa ông." Bách Vân nói, cố nài, dù anh nhận ra ngay sự căng thẳng trong dáng ngồi của người lưu trữ viên già.

"Tôi đã nói rồi." Vương Khắc Hiền lặp lại, giọng dứt khoát hơn, nhưng ánh mắt ông, khi ông cúi xuống giả vờ sắp xếp lại chồng giấy trước mặt, lại ánh lên một điều gì đó khác hẳn — một sự cảnh báo thầm lặng không thể nói thành lời giữa nơi công cộng này. "Đừng tìm tôi nữa, học viên. Không phải vì tôi không muốn giúp. Mà vì mỗi lần anh tới đây, anh đang khiến cả hai chúng ta gặp nguy hiểm hơn."

Bách Vân đứng lặng, hiểu ra ngay điều đang xảy ra. Từ sau đêm bị Thân Bảo Nghiêm phát hiện, Vương Khắc Hiền hẳn đã bị đưa vào diện theo dõi, có thể không chính thức, nhưng đủ để khiến vị trí công việc của ông bị thu hẹp lại, đủ để mỗi hành động của ông giờ đây đều mang một cái giá. Hai mươi tám năm phục vụ không một vết gợn, và giờ đây tất cả những gì còn lại là một góc bàn khuất sau dãy giá vi phim, nơi không ai buồn để mắt tới ông nữa, trừ những người đang cố tình để mắt.

"Cháu xin lỗi." Anh nói khẽ, lùi lại một bước, chuẩn bị rời đi.

"Khoan đã." Vương Khắc Hiền nói, giọng ông đột nhiên đổi khác, mang một vẻ hành chính lạnh lùng cố ý. "Anh nói anh đang làm luận văn về lịch sử hàng hải phải không? Tầng hai của khu đọc công khai có mục biên niên sử tổng hợp theo từng năm hành trình, ai cũng có thể tra cứu mà không cần xin phép đặc biệt gì cả — kể cả những năm hành trình ít người quan tâm tới. Tôi gợi ý anh nên bắt đầu từ đó, thay vì làm phiền nhân viên lưu trữ bằng những câu hỏi ngoài phạm vi công việc của họ."

Câu nói ấy, với bất kỳ ai đứng gần nghe được, chỉ là một lời từ chối lịch sự pha chút khó chịu của một nhân viên hành chính bị làm phiền. Nhưng Bách Vân, nhìn thẳng vào mắt ông trong khoảnh khắc ngắn ngủi đó, nhận ra một sự nhấn nhá cố ý trong cụm từ "những năm hành trình ít người quan tâm tới" — một gợi ý được giấu kỹ trong lớp vỏ của một câu từ chối.

"Cháu hiểu rồi, cảm ơn ông." Bách Vân nói, cúi đầu, rồi quay đi, cố không để lộ vẻ vội vã.

Anh tìm tới khu đọc công khai tầng hai ngay sau đó, nơi những kệ sách và cuộn vi phim xếp theo trình tự năm hành trình, từ năm đầu tiên cho tới hiện tại, phần lớn phủ bụi vì hiếm ai buồn tra cứu lịch sử chi tiết từng năm khi mọi thứ quan trọng đã được tóm lược trong giáo trình chính thức. Anh lần theo các nhãn dán, tìm tới đoạn kệ đánh dấu năm hành trình hai trăm hai mươi tám — và nhận ra ngay một điều bất thường: khoảng trống trên kệ ở vị trí đó rộng hơn hẳn những năm lân cận, như thể một phần đáng kể tài liệu đã bị rút đi, chỉ còn sót lại vài cuộn vi phim mỏng, nội dung chủ yếu là các báo cáo sản lượng nông nghiệp và bảo trì kỹ thuật thường niên, không có gì nhắc tới bất kỳ biến cố nào.

Anh lật qua một cuộn báo cáo sản lượng khác, ánh mắt dừng lại ở một dòng thống kê bất thường: khẩu phần Phiếu Khí của toàn Tầng Rễ trong quý ba năm hành trình hai trăm hai mươi tám bị cắt giảm tạm thời mười lăm phần trăm, lý do ghi vỏn vẹn "sự cố kỹ thuật tại khu vực bảo trì trung tâm, ảnh hưởng tới hiệu suất tái chế khí trong thời gian ngắn." Không một chữ nào nhắc tới một cuộc trấn áp, một cuộc nổi dậy, hay bất kỳ điều gì gần với những gì Bùi Đắc Sinh từng gợi ý. Một biến cố đủ lớn để cắt giảm khẩu phần sống còn của hàng nghìn người trong nhiều tuần đã được thu gọn thành một dòng chữ vô hại như thể chỉ là một trục trặc máy móc thông thường. Anh nhận ra, không phải lần đầu tiên nhưng rõ ràng hơn bao giờ hết, rằng sự dối trá trên con tàu này không chỉ nằm ở những gì bị xóa, mà còn nằm ở cách những gì còn sót lại được viết ra để không ai buồn đặt câu hỏi thêm.

Nhưng ở cuối một cuộn vi phim ghi lại biên bản họp thường niên của Hội Đồng năm đó, một dòng ghi chú ngắn ở lề trang cuối cùng, đóng dấu mờ nhạt hơn phần còn lại, như thể được thêm vào sau: "Xem thêm phụ lục an ninh, mã 228-R, lưu trữ riêng theo lệnh Trưởng Lão Hội Đồng." Cùng một cụm từ anh và Khê Lam từng đọc trong hồ sơ 041-H, cùng một kiểu phân loại, cùng một quyền hạn duy nhất có thể mở nó ra.

Bách Vân chép lại mã số ấy vào trí nhớ, không dám ghi ra bất kỳ đâu có thể bị lần ra, rồi rời khỏi khu đọc công khai với một cảm giác vừa hụt hẫng vừa phấn khích — hụt hẫng vì biết rõ mã 228-R gần như chắc chắn nằm ngoài tầm với của họ lúc này, sau khi cánh cửa Kho Lưu Trữ Sáng Lập đã khép chặt hơn bao giờ hết; phấn khích vì Vương Khắc Hiền, dù không thể nói ra một lời trực tiếp, vẫn tìm được cách chỉ đường cho họ, đúng như những gì ông đã làm đêm hôm trốn chạy khỏi Thân Bảo Nghiêm.

Tối đó, khi gặp Khê Lam ở một góc khuất mới họ vừa chọn thay cho Vườn Cũ — một khoang chứa vật tư cũ gần biên giới Tầng Mùa, ít người lai vãng hơn — Bách Vân kể lại toàn bộ, từ chiếc bàn đã dời chỗ của Vương Khắc Hiền cho tới mã số 228-R.

"Người đàn ông ấy đang trả một cái giá lớn hơn chúng ta tưởng." Khê Lam nói, giọng trầm xuống, cảm giác tội lỗi quen thuộc lại trào lên trong lòng cô. "Chúng ta lôi kéo ông ấy vào mà không hề hỏi ông ấy có sẵn lòng hay không."

"Ông ấy vẫn đang giúp, dù biết cái giá đó." Bách Vân đáp. "Có lẽ đó là cách duy nhất ông ấy còn có thể làm gì đó có ý nghĩa, sau nhiều năm chỉ đứng nhìn những cánh cửa đóng lại quanh mình."

Khê Lam kể lại cho anh nghe về dòng thống kê Phiếu Khí anh vừa tìm được, về cách một biến cố đủ lớn để khiến cả Tầng Rễ phải thắt lưng buộc bụng trong nhiều tuần lại được gói gọn trong một câu chữ hành chính vô thưởng vô phạt. "Cháu còn nhớ." Cô nói, giọng chợt trầm hẳn xuống, quên cả cách xưng hô thường ngày trong phút xúc động. "Bà nội cháu từng nhắc một lần, rất mơ hồ, về một đợt 'thiếu thốn' hồi cháu còn nhỏ, nói rằng cả xóm phải chia nhau từng ngụm nước sạch trong nhiều tuần. Cháu luôn nghĩ đó chỉ là một câu chuyện cũ bà kể để dạy cháu biết quý trọng những gì mình có. Giờ nghĩ lại, có lẽ đó chính là hậu quả trực tiếp của những gì đã xảy ra đêm mẹ cháu biến mất."

"Cô không cần phải chắc chắn ngay bây giờ." Bách Vân nói, nắm lấy tay cô. "Từng mảnh một, đúng như ông Sinh vẫn nói. Mã số 228-R sẽ còn đó, chờ tới khi chúng ta đủ mạnh, đủ khôn ngoan để chạm vào nó mà không tự đẩy mình vào chỗ chết."

Khê Lam gật đầu, nhưng trong lòng cô, mã số 228-R giờ đây mang một sức nặng khác hẳn với Bách Vân — với cô, nó không chỉ là một manh mối kỹ thuật dẫn tới sự thật của cả con tàu, mà còn có thể là chìa khóa cuối cùng dẫn tới sự thật về chính mẹ mình, một cánh cửa cô khao khát mở ra nhưng cũng sợ hãi những gì đang chờ đợi phía sau nó hơn bất cứ điều gì khác cô từng đối mặt.