Chương 27 — Con Tàu Không Bao Giờ Ngoảnh Lại

Giọng Nói Trong Đêm

Mưa nhân tạo rơi nhẹ trên mái kính của Boong Đáy khi Khê Lam tới, hệ thống tưới tiêu định kỳ của khu vực lân cận Vườn Cũ đang vận hành theo chu trình đêm, tạo ra một âm thanh lộp bộp đều đặn hiếm khi cô có dịp nghe trọn vẹn vì thường chỉ ghé qua vào ban ngày. Bùi Đắc Sinh ngồi trước cửa xưởng, không làm việc gì, chỉ nhìn ra khoảng không tối giữa những giàn ống dẫn cũ, tay cầm một tách trà đã nguội từ lâu.

"Con lại tới." Ông nói, không quay đầu lại, như thể đã cảm nhận được bước chân cô từ xa. "Muộn thế này."

"Cháu không ngủ được." Khê Lam đáp, ngồi xuống bậc thềm cạnh ông. "Chúng cháu tìm thấy một mã số mới. 228-R. Cùng năm với Đêm Rễ Đứt."

Ông không đáp ngay, chỉ nhấp một ngụm trà nguội, khuôn mặt in hằn những nếp nhăn sâu dưới ánh đèn vàng yếu ớt của xưởng. Một khoảng lặng dài trôi qua, đủ lâu để Khê Lam nghĩ ông sẽ lại từ chối như mọi lần, nhưng rồi ông đặt tách trà xuống, và bắt đầu nói, giọng chậm rãi như đang mở một cánh cửa đã khóa quá lâu tới mức bản lề rít lên đau đớn.

"Ông hai mươi ba tuổi năm đó." Ông nói. "Vừa qua Kỳ Định Tầng năm năm, làm việc ở tổ bảo trì hệ thống tái chế nước, ca đêm. Ông nhớ rõ như thể mới hôm qua — không phải vì ông cố nhớ, mà vì có những đêm cứ tự nó khắc vào người ta, dù người ta có muốn quên tới đâu."

Khê Lam ngồi im, không dám thở mạnh, sợ chỉ một âm thanh nhỏ cũng đủ khiến dòng ký ức đang chảy kia đứt đoạn.

"Khoảng nửa đêm, hệ thống phát thanh nội bộ toàn tàu, thứ vốn chỉ dùng cho các thông báo khẩn cấp hoặc lời đọc từ Kinh Hải Trình trong Lễ Hướng Đích, đột nhiên bật lên giữa giờ không ai ngờ tới." Ông kể tiếp, ánh mắt xa xăm như đang nhìn thấy lại khung cảnh cũ. "Không phải giọng phát thanh viên quen thuộc. Một giọng khác, run nhưng kiên định, nói rằng đích đến thật sự của con tàu đã bị đổi từ nhiều thế hệ trước, rằng người dân có quyền biết sự thật, rằng Hội Đồng đã nói dối họ suốt gần hai trăm năm. Giọng nói ấy chỉ kéo dài chưa đầy ba phút trước khi bị cắt ngang giữa chừng, nhưng ba phút đó đủ để cả Tầng Rễ thức dậy."

"Ông có nghe rõ đó là ai không?" Khê Lam hỏi, giọng cô khẽ tới mức gần như chỉ là hơi thở.

"Ông không biết chắc là ai đã nói trên đài, giọng nói bị nhiễu nhiều." Bùi Đắc Sinh đáp. "Nhưng ông biết ai đã đứng ra dẫn đầu đám đông tụ tập ở Sảnh Máy Cái ngay sau đó — nơi có bảng loa lớn nhất khu vực bảo trì trung tâm, nơi người ta có thể tụ tập được đông nhất mà không cần rời khỏi Tầng Rễ. Đinh Khắc Bạt, kỹ sư trưởng ca đêm của tổ ông khi đó, đứng trên một thùng linh kiện rỗng, hét lên yêu cầu Hội Đồng ra mặt trả lời trước toàn thể cư dân. Ông ấy không phải người duy nhất đứng đó."

"Ai khác?" Cô hỏi, dù cô đã đoán được câu trả lời, tim đập dồn dập trong lồng ngực.

Bùi Đắc Sinh nhìn cô, ánh mắt ông chứa đầy một nỗi đau cũ, và trong khoảnh khắc đó, Khê Lam ngỡ ông sắp nói ra cái tên cô chờ đợi suốt nhiều ngày qua. Nhưng ông chỉ lắc đầu chậm rãi.

"Chưa phải lúc, con bé ạ." Ông nói. "Không phải vì ông không tin con. Mà vì một khi ông nói ra, ông sẽ phải kể hết phần còn lại, và phần còn lại đó là phần ông chưa đủ sức đối diện lại lần nữa, ngay lúc này, giữa đêm khuya, chỉ với hai chúng ta. Hãy để ông kể tiếp phần ông có thể kể."

Cô gật đầu, nuốt xuống sự thất vọng, chờ đợi.

"Đám đông lớn dần, có lẽ tới vài trăm người trong vòng một giờ, phần lớn là công nhân ca đêm như ông, tò mò, hoang mang, một số phẫn nộ thật sự. Người ta bắt đầu bàn tán, đặt câu hỏi lớn tiếng, một vài người hô khẩu hiệu đòi được nghe Hội Đồng giải thích trực tiếp. Không có bạo lực, con bé ạ, ông muốn con nhớ điều đó — không một ai trong đám đông đó cầm vũ khí, không một ai đập phá bất cứ thứ gì. Đó chỉ là một đám đông muốn được nghe sự thật, đứng giữa một sảnh máy ồn ào, dưới ánh đèn công nghiệp lạnh lẽo."

Giọng ông trầm hẳn xuống, và Khê Lam nhận ra bàn tay già nua của ông đang run nhẹ trên đầu gối.

"Rồi Vệ Binh tới. Không phải vài người, mà cả một đội hình đầy đủ, trang bị như thể chuẩn bị đối phó với một cuộc bạo động thực sự chứ không phải một đám đông tay không. Họ phong tỏa hai đầu Sảnh Máy Cái trước khi bất kỳ ai kịp phản ứng. Ông đứng ở rìa đám đông, gần một lối thoát phụ, và đó là lý do duy nhất ông còn sống để kể lại chuyện này cho con nghe hôm nay."

"Chuyện gì đã xảy ra sau đó?" Khê Lam hỏi, dù cô sợ câu trả lời.

"Hỗn loạn." Ông đáp, ngắn gọn, như thể chỉ một từ đó thôi cũng đã quá sức chịu đựng để nói ra chi tiết hơn. "Ông không muốn kể hết những gì ông thấy đêm đó, con bé ạ, không phải với con, không phải hôm nay. Chỉ cần biết rằng khi mọi thứ kết thúc, nhiều người bị bắt giữ, một số bị thương, và một số không bao giờ ông còn gặp lại nữa — không ở nơi làm việc cũ, không ở khu dân cư cũ, không ở bất kỳ đâu trên con tàu này mà ông từng lui tới suốt phần đời còn lại."

"Kể cả Đinh Khắc Bạt?" Cô hỏi.

"Hồ sơ chính thức nói ông ấy chết đêm đó, trong lúc chống cự Vệ Binh." Bùi Đắc Sinh nói, giọng mang một sự hoài nghi không che giấu. "Ông không có mặt để chứng kiến khoảnh khắc đó, nên ông không thể khẳng định đúng hay sai. Nhưng ông biết một điều: sáng hôm sau, toàn tàu nhận được thông báo rằng đêm qua đã xảy ra một sự cố rò rỉ chất làm mát lò phản ứng, buộc phải sơ tán và phong tỏa tạm thời khu vực Sảnh Máy Cái để xử lý an toàn. Không một chữ nào về đài phát thanh, về đám đông, về Vệ Binh. Ông đứng đó, nghe thông báo ấy phát ra từ chính cái loa mà đêm hôm trước từng vang lên tiếng hét đòi sự thật, và ông hiểu ra khi đó rằng mình vừa chứng kiến một điều không được phép tồn tại trong ký ức chính thức của con tàu này."

Khê Lam ngồi lặng, để những lời ông vừa nói lắng xuống, hình dung ra cảnh tượng ấy rõ tới mức cô gần như có thể nghe thấy tiếng hét, tiếng bước chân Vệ Binh, tiếng loa phát thông báo giả dối vào sáng hôm sau — một sự thật bị bóp nghẹt ngay từ trong trứng nước, rồi được thay thế bằng một lời nói dối kỹ thuật gọn gàng tới mức không ai buồn nghi ngờ suốt mười chín năm.

"Ông biết cháu muốn hỏi gì tiếp theo." Bùi Đắc Sinh nói, khi cô vẫn chưa cất lời. "Về Lâm Vĩnh Chi."

Nghe cái tên ấy được thốt ra từ miệng ông, dù chỉ là nhắc lại câu hỏi cô chưa kịp hỏi, khiến toàn thân Khê Lam lạnh toát.

"Ông biết bà ấy không?" Cô hỏi, giọng run rẩy.

"Ông biết." Ông đáp, chỉ vậy thôi, không thêm một chi tiết nào, ánh mắt ông tránh nhìn cô lần đầu tiên trong suốt cuộc trò chuyện. "Nhưng đêm nay, ông không đủ sức nói thêm, con bé ạ. Ông đã già, và có những ký ức càng lớn tuổi càng nặng hơn thay vì nhẹ đi. Hãy cho ông thêm thời gian. Ông hứa, khi ông sẵn sàng, con sẽ là người đầu tiên ông kể hết, không giấu diếm điều gì nữa."

Khê Lam muốn gặng hỏi thêm, muốn lay ông, muốn buộc ông phải nói ngay lập tức, nhưng nhìn vào đôi mắt đỏ hoe của người thợ máy già, cô kìm lại được, hiểu rằng có những cánh cửa, dù mở hé, vẫn cần thời gian để mở hẳn ra mà không làm gãy cả bản lề.

"Cháu sẽ chờ." Cô nói, đặt tay lên vai ông, một cử chỉ an ủi hiếm hoi cô dành cho ông sau bao năm nhận sự chở che từ phía ông.

Ông gật đầu, không nói gì thêm, chỉ nhìn ra khoảng không tối nơi mưa nhân tạo vẫn rơi đều đặn trên những giàn ống dẫn cũ, như thể đang nhìn lại một Sảnh Máy Cái mười chín năm trước, nơi tiếng hét của những con người khao khát sự thật vẫn còn vang vọng đâu đó trong ký ức ông, không bao giờ thực sự im lặng, dù thế giới bên ngoài đã buộc nó phải câm lặng từ rất lâu.

Khê Lam rời khỏi xưởng đêm đó với một cảm giác lạ lùng, vừa nhẹ nhõm vì cuối cùng cũng chạm được gần hơn tới sự thật, vừa nặng trĩu hơn bao giờ hết vì nhận ra sự thật ấy không chỉ là những con số hay tọa độ trong Lõi Nguyên Sinh, mà còn là tiếng hét của hàng trăm con người trong một sảnh máy ồn ào, những khuôn mặt cô sẽ không bao giờ biết tên, những số phận đã bị một dòng thông báo giả dối xóa sạch khỏi ký ức tập thể của cả con tàu. Và trong số những khuôn mặt vô danh ấy, có thể là khuôn mặt của chính mẹ cô.

Trên đường về, cô đi ngang qua chính khu vực từng được gọi là Sảnh Máy Cái, giờ đây chỉ còn là một trạm trung chuyển thiết bị nhỏ, chia nhỏ thành nhiều khoang chứa sau một đợt cải tạo nào đó nhiều năm trước mà cô chưa từng biết lý do thật sự. Cô đứng lại một lúc giữa hành lang vắng, cố hình dung ra hình dạng cũ của căn sảnh, cố nghe trong tiếng rền đều đặn của máy móc một dư âm nào đó của tiếng hét mười chín năm trước, nhưng chỉ có sự im lặng cơ khí quen thuộc đáp lại, như thể chính không gian này cũng đã học được cách quên.