Chương 34 — Con Tàu Không Bao Giờ Ngoảnh Lại

Người Cùng Gánh

Bách Vân đợi cô ở khoang chứa vật tư cũ trước giờ hẹn khá lâu, điều anh hiếm khi làm, đứng tựa lưng vào một kệ chứa linh kiện rỗng, hai tay đút túi áo, ánh mắt dõi về phía lối vào mỗi khi có tiếng bước chân vọng lại. Khi Khê Lam xuất hiện, anh bước lại gần ngay, quan sát khuôn mặt cô kỹ lưỡng, nhận ra ngay có điều gì đó đã thay đổi trong ánh mắt cô so với lần gặp trước.

"Có chuyện gì vậy?" Anh hỏi, giọng lo lắng.

Bên ngoài khoang chứa, tiếng bước chân của một tốp công nhân Tầng Mùa vang lên rồi xa dần, nhắc cả hai rằng dù nơi này ít người lai vãng, nó vẫn không phải một pháo đài biệt lập hoàn toàn. Khê Lam liếc nhìn về phía lối vào một lần nữa trước khi quay lại với anh, hạ giọng xuống mức chỉ vừa đủ nghe.

Khê Lam không trả lời ngay, chỉ lấy từ trong áo ra hai vật nhỏ, đặt vào lòng bàn tay anh — tấm thẻ công tác cũ của Lâm Vĩnh Chi và tấm ảnh cha mẹ cô đứng trước Lõi Nguyên Sinh nhiều năm về trước. Bách Vân cầm lấy, nhìn kỹ từng vật, rồi ngước lên nhìn cô, chờ đợi.

"Mẹ tôi không phải chỉ tham gia sự kiện đó." Cô nói, giọng cô run nhưng rõ ràng, như thể đang cố nói ra thật nhanh trước khi sự can đảm rời bỏ mình. "Bà là người dẫn đầu, cùng Đinh Khắc Bạt. Chính bà là người đầu tiên phát hiện ra sự sai lệch trong Lõi Nguyên Sinh, mười chín năm trước, giống hệt cách tôi phát hiện ra nó bây giờ. Và bà không chết trong một tai nạn như bà nội tôi vẫn nói cả đời. Bà bị áp giải đi cùng một nhóm nhỏ những người lãnh đạo khác, rồi biến mất khỏi mọi hồ sơ chính thức. Không một dòng tin về việc bà đã chết. Không một dòng tin về việc bà còn sống. Chỉ một cụm từ hành chính lạnh lùng: đang trong diện đánh giá lại."

Bách Vân đứng lặng, để những lời ấy thấm vào, ánh mắt anh dịu dàng nhưng nghiêm túc, không hề có chút ngạc nhiên giả tạo hay lời an ủi sáo rỗng nào — chỉ có sự chú tâm trọn vẹn của một người đang cố gắng hiểu hết sức nặng của những gì cô vừa nói.

"Và còn nữa." Cô tiếp tục, giọng cô nghẹn lại. "Cha tôi cũng biết. Ông tìm thấy sổ ghi chép cũ của mẹ, hoặc nghe được điều gì đó, rồi tự mình đối chiếu lại trong Lõi Nguyên Sinh nhiều năm sau. Ông viết trong sổ tay của mình rằng ông cần nói chuyện với tổ trưởng trước khi báo cáo, rồi câu viết đứt ngang giữa chừng. Vài tuần sau, ông mất trong một 'sự cố áp suất.' Bà nội tôi thú nhận tối qua, bà cũng nghi ngờ suốt tám năm nay rằng cái chết ấy không đơn giản như hồ sơ chính thức ghi lại."

"Vậy có nghĩa là..." Bách Vân bắt đầu, rồi ngừng lại, hiểu ra ngay điều cô đang ngụ ý mà không cần nói hết thành lời.

"Có nghĩa là ba thế hệ, ba con người trong cùng một gia đình tôi, đã chạm vào cùng một sự thật, theo những cách khác nhau, cách nhau nhiều năm." Cô nói, giọng cô giờ đây mang một sự bình tĩnh kỳ lạ, như thể việc nói ra thành lời khiến gánh nặng ấy trở nên có thể mang vác được, dù chỉ một chút. "Và có lẽ tôi là người thứ tư."

Bách Vân đặt hai vật nhỏ lại vào tay cô, rồi kéo cô vào một cái ôm chặt, không nói gì trong một lúc lâu, chỉ để cô tựa đầu vào vai anh, cảm nhận nhịp tim anh đập đều đặn, một điểm neo vững chắc giữa cơn bão cảm xúc đang cuộn xoáy trong lòng cô.

"Tôi xin lỗi vì cô phải mang tất cả những điều này một mình quá lâu." Anh nói cuối cùng, giọng anh trầm và ấm. "Nhưng từ giờ, cô không đơn độc nữa. Bất cứ điều gì cô cần làm tiếp theo, tôi sẽ ở đó."

Cô ngẩng lên khỏi vai anh, kể tiếp cho anh nghe về buổi tối hôm trước với bà nội — chiếc rương gỗ dưới đáy tủ, cuốn sổ tay dang dở của cha, tấm ảnh cũ chụp trước cửa Lõi Nguyên Sinh nơi cha mẹ cô còn trẻ, còn chưa biết trước những gì đang chờ đợi. Cô kể cả việc bà nội đã khóc, đã thú nhận nỗi nghi ngờ giấu kín suốt tám năm, đã ôm cô chặt hơn bất kỳ lần nào trước đó trong đời cô.

"Bà ấy hẳn đã sống với gánh nặng đó một mình quá lâu." Bách Vân nói, giọng anh trầm xuống đầy cảm thông. "Không chỉ mất con trai, mà còn phải nghi ngờ về cách nó xảy ra, trong khi vẫn phải nuôi cháu gái, vẫn phải giữ vẻ ngoài bình thường mỗi ngày. Tôi không thể tưởng tượng nổi sức nặng đó."

"Tôi cũng vậy, cho tới đêm qua." Khê Lam đáp. "Tôi luôn nghĩ bà nội là người mạnh mẽ, gần như lạnh lùng. Giờ tôi hiểu, đó không phải sự lạnh lùng. Đó là một lớp vỏ bà tự xây suốt nhiều năm để có thể tiếp tục sống, tiếp tục chăm sóc tôi, mà không sụp đổ dưới sức nặng của những câu hỏi không lời đáp."

"Anh không cần phải—"

"Tôi muốn." Anh ngắt lời cô, dứt khoát nhưng dịu dàng. "Cô đã cho tôi thấy điều tôi chưa từng biết mình cần nhìn thấy — rằng thế giới tôi lớn lên không phải là toàn bộ sự thật, và rằng những người tôi từng nghĩ là 'kẻ phá hoại hệ thống' theo lời dạy chính thức, thực chất chỉ là những con người dám đòi hỏi điều đơn giản nhất: được biết sự thật về chính cuộc đời mình. Mẹ cô là một trong số họ. Tôi không thể đứng ngoài cuộc được nữa, dù có muốn."

Khê Lam ngẩng lên nhìn anh, nước mắt vẫn còn đọng trên khóe mắt, nhưng trong lòng cô, lần đầu tiên sau nhiều ngày, một cảm giác nhẹ nhõm mỏng manh len vào giữa nỗi đau — cảm giác của một người không còn phải một mình gánh vác toàn bộ sức nặng của sự thật.

"Tôi cần tìm ra nhiều hơn nữa." Cô nói, lau nước mắt, giọng cô dần lấy lại sự quyết đoán quen thuộc. "Ông Sinh chỉ biết những gì ông tận mắt chứng kiến đêm đó. Nhưng phải có hồ sơ chính thức nào đó ghi lại số phận thật sự của những người bị bắt giữ, kể cả khi nó bị phân loại. Mã 228-R có thể chính là nơi lưu giữ câu trả lời đó."

"Tôi sẽ tìm cách khác." Bách Vân nói, ánh mắt anh ánh lên một quyết tâm mới. "Không phải qua Kho Lưu Trữ Sáng Lập nữa, quá nguy hiểm sau tất cả những gì đã xảy ra. Nhưng thư viện học viên hoa tiêu có quyền truy cập vào hồ sơ nhân sự lưu trữ dài hạn, dùng cho việc nghiên cứu phả hệ và lịch sử phục vụ — đó là cách tôi tìm ra tên Vũ Bách Sơn trước đây. Nếu có bất kỳ hồ sơ công khai nào, dù đã bị chỉnh sửa, về những người bị đưa đi 'đánh giá lại' năm hai trăm hai mươi tám, tôi có thể tìm thấy dấu vết của nó qua con đường đó, không cần chạm vào bất cứ thứ gì bị phân loại hạn chế."

"Cẩn thận." Khê Lam nói, nắm lấy tay anh. "Nhất là sau vụ Uông Khắc Trâm để ý anh."

"Tôi biết." Anh đáp, siết nhẹ tay cô. "Nhưng cô biết không, có lẽ tôi đã sai khi coi cô ấy chỉ là một mối nguy hiểm cần tránh. Cô ấy đề nghị giúp tôi, theo cách riêng của cô ấy. Có lẽ tới lúc tôi nên nghiêm túc cân nhắc lời đề nghị đó, nếu mọi thứ trở nên khó khăn hơn."

Khê Lam gật đầu, dù cô vẫn cảm thấy một chút bất an khi nghĩ tới việc mở rộng vòng tròn những người biết bí mật này, dù chỉ thêm một người. Nhưng cô cũng hiểu, con đường phía trước không thể chỉ có hai người mãi mãi — sớm muộn, họ sẽ cần thêm những đôi tay, những cặp mắt, những mối quan hệ mà riêng họ không có.

"Có một điều nữa." Cô nói, khi họ chuẩn bị chia tay. "Bà nội nói, khi tôi đủ lớn, đủ vững vàng, bà sẽ nói cho tôi nghe phần còn lại bà biết. Tôi nghĩ, sau tối qua, có lẽ thời điểm đó đã tới gần hơn tôi tưởng."

"Vậy hãy cho bà thêm chút thời gian, nhưng đừng để bà quên lời hứa." Bách Vân nói, một nụ cười mệt mỏi nhưng ấm áp thoáng qua khuôn mặt anh. "Chúng ta đã học được rằng, trên con tàu này, những lời hứa về sự thật thường cần một cú hích nhẹ để không bị lãng quên mãi mãi trong im lặng."

Họ chia tay theo hai lối như thường lệ, nhưng lần này, khi Khê Lam bước đi, cô cảm thấy bước chân mình vững vàng hơn hẳn những ngày trước đó, không phải vì nỗi sợ đã biến mất, mà vì lần đầu tiên kể từ khi phát hiện ra tọa độ Lam Chử trong Lõi Nguyên Sinh nhiều tháng trước, cô không còn cảm thấy mình đang một mình mang vác toàn bộ sức nặng của quá khứ ba thế hệ trên đôi vai gầy của một cô gái hai mươi tuổi. Có người cùng gánh, và điều đó, cô nhận ra, đã thay đổi mọi thứ, dù hiểm nguy phía trước vẫn còn nguyên vẹn, có khi còn lớn hơn trước.

Trên đường về, cô đi ngang qua sảnh quan sát nhỏ gần khu dân cư, nơi vài cư dân đang đứng lặng lẽ nhìn ra khoảng không đầy sao qua lớp kính dày, một thói quen bình thường của nhiều người sau giờ làm việc. Cô dừng lại một lúc, đứng cạnh họ, nhìn ra cùng một hướng, và lần đầu tiên, cô không nhìn những vì sao ấy như một hình ảnh xa xôi vô nghĩa. Cô nhìn chúng như thể đang tìm kiếm, đâu đó giữa vô vàn điểm sáng lạnh lẽo kia, một câu trả lời cho câu hỏi đã đeo bám gia đình cô suốt ba thế hệ — câu hỏi về nơi con tàu này thực sự đang hướng tới, và về những con người đã trả giá bằng chính cuộc đời mình chỉ để hỏi câu hỏi đó thành lời.