Chương 54 — Người Gánh Thuốc Qua Thời Loạn

Trang Giấy Cũ Trong Tàng Thư Các

Đúng ba ngày sau, Tịnh Yên được áp giải trở lại Thái Y Viện dưới sự canh gác của hai viên thị vệ Hình Bộ, danh nghĩa chính thức là "tra cứu tài liệu y học phục vụ việc tự biện hộ trước tòa" theo văn thư đặc cách do Nhược Trân thu xếp. Cảm giác bước qua cổng viện quen thuộc trong tư thế một tội nhân, tay vẫn còn vướng xích nhẹ, khiến lòng nàng dâng lên một nỗi chua xót khó tả, nhưng nàng nhanh chóng gạt bỏ cảm xúc ấy sang một bên, tập trung toàn bộ tâm trí vào nhiệm vụ trước mắt.

Sử Văn Cẩn đã được thông báo trước, đứng chờ sẵn nơi cửa Tàng Thư Các, ánh mắt ông nhìn Tịnh Yên với một sự phức tạp khó gọi tên — vừa ái ngại, vừa có phần dò xét thận trọng trước sự hiện diện của hai viên thị vệ đi cùng.

"Cô nương cần tra loại tài liệu gì?" Ông hỏi, giọng giữ vẻ trung lập, đúng mực.

"Ta cần tìm các ghi chép về độc tính của ô đầu và lê lô, cùng những ca trúng độc tương tự từng được ghi nhận trong lịch sử viện." Tịnh Yên đáp, đúng theo lý do chính thức đã được phê duyệt.

Sử Văn Cẩn dẫn nàng vào một góc phòng, nơi xếp đầy những kệ gỗ cao chứa hàng trăm cuộn sổ sách cũ kỹ, bụi phủ dày trên nhiều cuốn ít khi được lật giở. Hai viên thị vệ đứng canh ngoài cửa, không tiện vào sâu bên trong khu vực lưu trữ chật hẹp, chỉ thỉnh thoảng liếc mắt qua khe cửa kiểm tra.

Trong lúc lật tìm những cuốn sổ liên quan tới độc dược theo đúng yêu cầu chính thức, Tịnh Yên tranh thủ từng khoảnh khắc hiếm hoi khi thị vệ không chú ý, len lén dò tìm thêm những hồ sơ cũ liên quan tới các đợt cấp phát dược liệu và lương thảo cứu tế ra các vùng dân sự trong quá khứ — một mạch tìm kiếm âm thầm nàng đã ấp ủ từ lâu nhưng chưa từng có cơ hội thực hiện.

"Cô nương tìm gì vậy?" Sử Văn Cẩn hỏi khẽ, giọng chỉ đủ để hai người nghe thấy, khi thấy Tịnh Yên lật qua một chồng sổ không liên quan gì tới độc dược.

Tịnh Yên ngần ngừ một thoáng, rồi quyết định đặt niềm tin vào ông lão đã từng đối xử tử tế với nàng ngay từ những ngày đầu bỡ ngỡ. "Tiền bối, con đang tìm những ghi chép liên quan tới một đợt lương cứu tế được cấp phát tới trấn Đông Hải, khoảng gần mười năm trước, vào thời điểm xảy ra một trận dịch lớn ở đó." Nàng nói khẽ. "Con có lý do để tin, đợt lương ấy có vấn đề, và điều đó có thể liên quan tới những gì đang xảy ra với con hiện tại."

Sử Văn Cẩn nhìn nàng một lúc lâu, ánh mắt ông qua lớp kính lão dày cộp mang theo một sự cân nhắc nặng nề. "Ta coi giữ nơi này đã hơn ba mươi năm, cô nương." Ông nói cuối cùng, giọng trầm xuống. "Nhiều thứ ta biết, nhưng không tiện nói ra. Nhiều thứ khác, ta cũng không biết hết, vì có những hồ sơ, sau một thời gian, tự nhiên biến mất khỏi kệ sách mà không ai giải thích vì sao." Ông dẫn nàng sang một góc khuất hơn, nơi có một tủ gỗ nhỏ khóa kín bằng ổ khóa đồng đã hoen gỉ. "Đây là nơi lưu giữ những công văn liên quan tới việc cấp phát dược liệu và lương thực cứu tế do Thái Y Viện phối hợp với các bộ khác thực hiện trong nhiều năm qua. Ta sẽ mở cho cô nương xem trong giới hạn cho phép, nhưng phải nhanh, trước khi thị vệ sinh nghi."

Ông lấy chìa khóa từ trong túi áo, mở tủ, lấy ra một chồng công văn cũ, mùi giấy mốc và mực khô xộc lên mũi Tịnh Yên khi nàng vội vàng lật giở từng trang, mắt dò tìm bất cứ dòng chữ nào nhắc tới trấn Đông Hải hay Lạch Dừa. Tim nàng đập thình thịch, tay run lên vì hồi hộp, cho tới khi ngón tay nàng dừng lại nơi một tờ công văn ố vàng, nét chữ triện đã phai màu theo năm tháng.

"Công văn số... phê chuẩn xuất kho hai trăm thạch gạo cứu tế, phân bổ tới phủ Thanh Dương, trấn Đông Hải, do Tri phủ Cao Bá Doãn tiếp nhận, thời điểm..." Tịnh Yên đọc thầm, giọng nghẹn lại khi thấy niên hiệu ghi trên công văn trùng khớp chính xác với năm dịch Tháng Bảy đã cướp đi sinh mạng bà nội nàng.

Nàng lật sang trang tiếp theo, tìm thấy một ghi chú nhỏ viết tay bên lề, nét chữ vội vàng khác hẳn với chữ triện trang trọng của công văn chính — "số lượng thực xuất kho không khớp với số lượng ghi nhận tại điểm đến, chênh lệch gần ba mươi thạch, cần xác minh thêm" — một dòng ghi chú bị gạch bỏ một nửa, như thể ai đó đã cố tình xóa đi sự nghi vấn này trước khi nó kịp được điều tra tới cùng.

"Đây..." Tịnh Yên thì thầm, tay run rẩy giữ chặt tờ công văn, cảm giác như cả thế giới đang quay cuồng xung quanh mình. Ba mươi thạch gạo biến mất không dấu vết, đúng vào đợt cứu tế đã cấp phát cho chính quê hương nàng, đúng vào năm dịch bệnh bùng phát dữ dội nhất — liệu đây có phải chỉ là một sự trùng hợp, hay là mảnh ghép đầu tiên của một sự thật kinh hoàng mà nàng chưa từng dám nghĩ tới?

"Cô nương tìm thấy gì vậy?" Sử Văn Cẩn hỏi, giọng lo lắng khi thấy sắc mặt nàng biến đổi đột ngột.

Tịnh Yên không đáp ngay, chỉ đưa tờ công văn cho ông xem, tay nàng vẫn còn run. Sử Văn Cẩn đọc qua, gương mặt ông cũng dần biến sắc, đôi mắt già nua nheo lại như đang cố nhớ lại điều gì đó từ rất lâu trong quá khứ.

"Ta nhớ có nghe phong thanh về một vụ việc như vậy, cách đây đã lâu." Ông nói, giọng thì thầm đầy thận trọng. "Nhưng những công văn liên quan tới việc xác minh chênh lệch ấy, sau đó biến mất, không rõ ai đã lấy đi hay tiêu hủy. Nếu ta nhớ không nhầm, người phụ trách ký duyệt xuất kho những đợt cứu tế lớn thời đó, thuộc quyền quản lý trực tiếp của Hộ Bộ."

Cái tên "Hộ Bộ" một lần nữa vang lên, lần này không phải từ miệng Thanh Phong, mà từ một ông lão coi giữ kho sách đã ngoài sáu mươi tuổi, càng khiến Tịnh Yên tin chắc rằng, sợi dây liên kết giữa bi kịch cá nhân của nàng và âm mưu chính trị đang bủa vây gia tộc Trấn Bắc Hầu, không phải là một sự tưởng tượng vô căn cứ.

"Con có thể sao chép lại nội dung công văn này không, tiền bối?" Nàng hỏi, giọng gấp gáp nhưng vẫn cố giữ âm lượng đủ nhỏ.

Sử Văn Cẩn liếc nhìn ra cửa, thấy thị vệ vẫn đang đứng yên chỗ cũ, chưa có dấu hiệu nghi ngờ gì, mới gật đầu. "Nhanh lên, ta sẽ đứng canh chừng thêm cho cô nương."

Tịnh Yên vội vàng lấy giấy bút mang theo, sao chép lại thật nhanh nội dung chính của công văn cùng dòng ghi chú bị xóa dở, tay run vì vừa hồi hộp vừa xúc động. Khi hoàn tất, nàng gấp tờ giấy sao chép cẩn thận, giấu vào trong lớp áo lót gần ngực, nơi an toàn nhất nàng có thể nghĩ tới lúc này.

Trước khi thời gian được cấp phép kết thúc, Tịnh Yên vội vàng lật thêm vài cuốn sổ về độc tính của ô đầu và lê lô để hoàn thành đúng mục đích chính thức của chuyến đi, đề phòng trường hợp bị kiểm tra lại nội dung tra cứu. Khi hai viên thị vệ vào giục nàng rời đi, nàng cúi đầu cảm ơn Sử Văn Cẩn, ánh mắt hai người trao nhau một sự thấu hiểu ngầm không cần lời nói.

Trong khoảnh khắc ngồi lặng chờ thị vệ hoàn tất thủ tục rời khỏi Tàng Thư Các, Tịnh Yên nhớ lại hình ảnh Cao Bá Doãn năm xưa — vị Tri phủ Thanh Dương chậm trễ cứu trợ, luôn viện cớ sợ trách nhiệm mỗi khi làng Lạch Dừa cầu cứu giữa cơn dịch bệnh hoành hành. Khi ấy, nàng và cả làng đều cho rằng sự chậm trễ ấy chỉ đơn thuần xuất phát từ sự vô cảm và quan liêu của một viên quan nhỏ, nhưng giờ đây, với tờ công văn vừa tìm thấy trong tay, nàng bắt đầu tự hỏi liệu có phải chính ông ta cũng biết rõ về sự thiếu hụt trong đợt lương cứu tế ấy, và sự chậm trễ kia thực chất là một cách để che giấu, kéo dài thời gian, chờ đợi cấp trên tìm cách bù đắp hoặc dàn xếp êm thấm mọi chuyện trước khi có ai kịp phát hiện ra sự bất thường.

Nàng cũng nhớ tới những gì bà Khuê từng nói, trong những ngày đầu dịch bệnh mới bùng phát — về việc nghi ngờ nguồn gốc bất thường của thứ gì đó, có thể là nước, có thể là lương thực mới được cấp phát, nhưng bà chưa kịp tìm ra lời giải đáp trước khi kiệt sức qua đời. Giờ đây, nhiều năm sau, chính cháu gái bà, giữa chốn ngục tù xa lạ nơi kinh thành, mới bắt đầu chạm được tới mảnh ghép mà bà từng linh cảm nhưng không đủ thời gian để xác thực. Ý nghĩ ấy vừa khiến lòng Tịnh Yên đau nhói, vừa tiếp thêm cho nàng một quyết tâm sắt đá chưa từng có — nàng sẽ không để mảnh ghép này chìm vào quên lãng thêm một lần nữa, dù phải trả giá bằng bất cứ điều gì.

Trên đường bị áp giải trở lại đại lao, Tịnh Yên ngồi lặng trong xe tù, tay khẽ chạm vào lớp áo nơi giấu tờ giấy sao chép, lòng vừa tràn đầy hy vọng vừa nặng trĩu một nỗi sợ hãi mới. Nàng đã tìm ra mảnh ghép đầu tiên nối liền bi kịch dịch Tháng Bảy ở Lạch Dừa với một âm mưu tham nhũng lớn hơn nhiều những gì nàng từng tưởng tượng — nhưng con đường phía trước, từ một mảnh ghép nhỏ bé này tới sự thật trọn vẹn, và từ sự thật ấy tới việc gỡ oan cho chính bản thân mình, vẫn còn xa vời vợi, đầy rẫy những hiểm nguy nàng chưa thể lường trước hết được.