Chương 97 — Người Gánh Thuốc Qua Thời Loạn

Nền Móng Đầu Tiên

Ba tuần sau khi Tịnh Yên chọn được mảnh đất ưng ý gần bờ biển Lạch Dừa, một đoàn sứ giả từ kinh thành Yên Phụng tìm tới, mang theo sắc phong chính thức của triều đình cùng một khoản ngân lượng hỗ trợ ban đầu cho việc xây dựng y quán — kết quả của những gì Kính Bá Văn đã hứa hẹn trước khi nàng lên đường. Vị sứ giả còn mang theo một bức thư riêng của ông, nét chữ quen thuộc đầy chỉn chu.

"Đỗ y sinh." Bức thư viết. "Ta đã trình lên Thánh thượng đầy đủ giấy tờ cần thiết, và người đã chuẩn thuận việc phong tặng chính thức tên gọi 'Tế Sinh Đường' làm y quán được triều đình công nhận, đặc cách miễn thuế đất trong hai mươi năm đầu, cùng quyền được cấp phát dược liệu quý từ kho dự trữ của Thái Y Viện mỗi khi cần thiết. Ta cũng đã cho sao chép lại một bản Bách Thảo Chân Kinh đầy đủ để lưu giữ tại viện, trong khi bản gốc, đương nhiên, vẫn thuộc về ngươi, người thừa kế xứng đáng nhất của nó."

Tịnh Yên đọc từng dòng chữ với một sự xúc động khó tả, cảm nhận rõ sự chu đáo và tin tưởng tuyệt đối mà người thầy nơi kinh thành đã dành cho mình. Nàng gấp bức thư lại cẩn thận, cất vào trong tay nải cùng những vật quý giá khác nàng luôn mang theo bên mình.

Công việc xây dựng bắt đầu ngay sau đó, với sự chung tay của gần như toàn bộ dân làng Lạch Dừa. Đặng Văn Kình đứng ra tổ chức nhân lực, những người thợ mộc, thợ nề từ các làng lân cận cũng được mời tới góp sức, trong khi Tôn Bá Nghi phụ trách việc quản lý vật liệu và tiến độ công trình với sự tỉ mỉ của một người từng quen với kỷ luật quân ngũ.

Ngạn Bá Thuyên, dù tuổi đã cao, vẫn không ngừng tham gia vào việc quy hoạch khu vườn thuốc phía sau y quán, tận dụng kinh nghiệm nhiều thập kỷ của một Ngự y để lựa chọn những loại dược liệu phù hợp với thổ nhưỡng vùng ven biển, kết hợp hài hòa với những loại cây thuốc dân gian mà bà Khuê từng trồng nơi khu vườn nhỏ ngày xưa.

"Chúng ta nên trồng cả những loại cây bà nội ngươi từng dùng." Ông nói với Tịnh Yên, khi cả hai đứng giữa khoảnh đất đang được cày xới chuẩn bị cho vườn thuốc. "Không chỉ vì công dụng của chúng, mà còn như một cách để giữ lại một phần ký ức của bà, ngay tại nơi con cháu bà đang tiếp tục sự nghiệp."

Tịnh Yên gật đầu, mắt ngân ngấn nước trước sự tinh tế ấy, rồi cùng ông bắt tay vào việc phác thảo chi tiết từng luống cây, mỗi loại đều mang theo một câu chuyện, một bài học riêng từ hai người thầy đã định hình nên toàn bộ tri thức y thuật của nàng.

Tin tức về việc xây dựng Tế Sinh Đường lan xa khắp vùng Đông Hải, và chỉ trong vòng một tháng, đã có không ít gia đình từ các làng lân cận tìm tới, mong muốn gửi gắm con em có tố chất để được học nghề thuốc. Tịnh Yên tổ chức một buổi sát hạch đơn giản, không đặt nặng xuất thân hay điều kiện gia đình, mà chỉ tìm kiếm những đứa trẻ có sự kiên nhẫn, lòng trắc ẩn, và một chút nhạy bén cần thiết với cây cỏ, thảo dược — đúng những phẩm chất mà chính bà Khuê từng nhìn thấy nơi nàng năm nào.

Trong số những đứa trẻ được chọn, có một cô bé chừng mười tuổi, con gái của một gia đình ngư dân nghèo, đôi mắt sáng và đầy tò mò trước mỗi loại cây thuốc được giới thiệu, luôn đặt những câu hỏi khiến ngay cả Ngạn Bá Thuyên cũng phải bất ngờ vì sự sắc sảo vượt tuổi. Tịnh Yên nhìn cô bé ấy, không khỏi nhớ tới chính mình năm tám tuổi, lần đầu tiên theo bà Khuê lên rừng hái thuốc, lòng tràn đầy háo hức trước một thế giới tri thức mới mẻ đang mở ra.

Bé Tép, giờ đây đã quen thuộc với công việc phụ giúp trong quân y, trở thành người hướng dẫn không chính thức cho những đứa trẻ mới, dùng chính kinh nghiệm còn non nớt nhưng chân thật của mình để giúp các bạn nhỏ làm quen với môi trường mới. Nhìn cảnh tượng ấy, Nhược Lan không khỏi bật cười.

"Con bé giờ đã ra dáng một tiền bối rồi đấy." Nhược Lan nói, đứng cạnh Tịnh Yên quan sát. "Chỉ mới vài năm trước, chính nó còn là đứa trẻ cần được cứu giúp, giờ đã có thể giúp đỡ người khác."

"Đó chính là điều đẹp đẽ nhất của nghề thuốc, ta nghĩ vậy." Tịnh Yên đáp, mỉm cười nhìn đám trẻ đang túm tụm quanh một luống thuốc mới trồng. "Tri thức và lòng trắc ẩn, một khi được trao đi, sẽ luôn tìm được cách quay trở lại, dưới một hình hài mới, mạnh mẽ hơn."

Giữa lúc công trình đang dần hoàn thiện, một vị khách bất ngờ tìm tới — lão Tám Rễ từ thôn Gò Sậy, cùng vài người dân làng, vượt một quãng đường dài để tới thăm, mang theo tin tức về Thanh Phong đã hồi phục hoàn toàn và cả một ít hạt giống thảo dược quý từ vùng núi mà ông tin rằng sẽ hữu ích cho khu vườn thuốc mới.

"Ta nghe tin ngươi dựng y quán ở đây, không thể không tới xem cho biết." Tám Rễ nói, nụ cười hiền hậu hiện rõ trên gương mặt đầy nếp nhăn dày dạn sương gió. "Với lại, ta cũng muốn đích thân mang tặng ngươi vài loại hạt giống quý, coi như một lời cảm ơn muộn màng vì đã cứu chàng trai ấy, và cũng vì bài học ngươi đã dạy cho ta năm đó."

Tịnh Yên đón nhận món quà với sự trân trọng sâu sắc, mời ông cùng đoàn người ở lại vài ngày để tham quan công trình đang xây dựng. Tám Rễ, với con mắt tinh tường của một người cả đời gắn bó với cây cỏ, góp không ít ý kiến quý báu cho Ngạn Bá Thuyên trong việc bố trí vườn thuốc, hai ông lão nhanh chóng trở nên thân thiết, thường xuyên tranh luận sôi nổi về công dụng của từng loại rễ cây, lá thuốc.

"Nghề thuốc quả là một sợi dây kỳ lạ, có thể kết nối những con người từ những vùng đất xa xôi nhất lại với nhau." Tám Rễ nhận xét, một buổi chiều khi cùng Tịnh Yên đứng ngắm nhìn công trình đang dần lên hình dáng hoàn chỉnh. "Từ một ngôi làng nhỏ giữa núi rừng biên viễn, tới tận vùng biển Đông Hải này, cùng chung một tấm lòng muốn cứu người."

"Con luôn tin điều đó, thưa lão." Tịnh Yên đáp, mỉm cười nhìn quang cảnh nhộn nhịp của công trường. "Nghề thuốc không phân biệt vùng miền, không phân biệt giàu nghèo, chỉ cần có một trái tim đủ kiên định để theo đuổi nó tới cùng."

Trước khi rời đi, Tám Rễ còn để lại một lời hứa — sẽ giới thiệu Tế Sinh Đường với những thầy lang khác ông quen biết rải rác khắp các vùng biên viễn, xây dựng một mạng lưới trao đổi kinh nghiệm và dược liệu, để tri thức y thuật không còn bị giới hạn trong ranh giới của riêng một vùng đất nào.

Ba tháng sau ngày khởi công, phần khung chính của Tế Sinh Đường đã hoàn thiện — một dãy nhà gỗ chắc chắn với mái ngói đỏ tươi, gồm khu khám chữa bệnh phía trước, khu giảng dạy phía sau, và những dãy phòng nhỏ dành cho học trò nội trú, tất cả bao quanh bởi khu vườn thuốc đang dần xanh tốt. Dân làng Lạch Dừa, trong một buổi chiều rảnh rỗi hiếm hoi, cùng nhau treo lên tấm biển gỗ lớn khắc ba chữ "Tế Sinh Đường" ngay phía trên cổng chính, dưới sự chứng kiến đầy xúc động của toàn thể mọi người có mặt.

Buổi tối, sau một ngày dài làm việc, Tịnh Yên đứng trước khung nhà chính đang dần thành hình của Tế Sinh Đường, tưởng tượng ra ngày nó hoàn thiện — nơi ánh đèn sẽ sáng mỗi đêm, nơi tiếng bốc thuốc, tiếng học trò đọc bài sẽ vang lên đều đặn, nơi một phần di sản của bà Khuê và Liễu Nguyên sẽ được tiếp nối qua nhiều thế hệ nữa, không chỉ dừng lại ở riêng nàng.

Ngạn Bá Thuyên bước tới đứng cạnh nàng, cả hai cùng lặng lẽ ngắm nhìn tấm biển gỗ mới treo đang khẽ đung đưa trong gió biển đêm. "Ngươi đã đi được một chặng đường rất dài, Đỗ y sinh." Ông nói, giọng đầy tự hào. "Từ một cô bé mồ côi lưu lạc, tới người sáng lập một y quán mang tên mình sẽ còn được nhắc tới nhiều thế hệ sau."

"Con không làm điều này một mình." Tịnh Yên đáp, quay sang nhìn ông với ánh mắt biết ơn sâu sắc. "Nếu không có bà nội dạy dỗ những bài học đầu tiên, không có sư phụ Liễu Nguyên mở ra cho con một chân trời tri thức rộng lớn hơn, không có ông và Kính Chưởng viện tin tưởng và nâng đỡ, con không thể nào đi xa được tới vậy."

"Đó chính là cách tri thức vận hành, ngươi biết đấy." Ngạn Bá Thuyên nói, ánh mắt ông xa xăm nhìn ra biển đêm tĩnh lặng. "Không ai một mình đi trọn được cả một hành trình dài. Mỗi người chỉ có thể mang nó đi được một đoạn, rồi trao lại cho người tiếp theo, cứ thế nối tiếp mãi không ngừng, như một sợi dây không có điểm kết thúc thực sự."

Tịnh Yên gật đầu, cảm nhận rõ ý nghĩa sâu xa trong lời nói ấy, rồi cả hai cùng im lặng đứng đó một lúc lâu, lắng nghe tiếng sóng biển vọng lại từ xa, tiếng gió lùa qua những tán lá dừa, và xa xa hơn nữa, tiếng cười đùa của đám trẻ nhỏ vẫn còn nán lại chơi muộn trong sân, dưới bầu trời đêm đầy sao của vùng biển Đông Hải.

Trước khi vào nghỉ, Tịnh Yên còn nán lại thêm một lúc, đưa mắt nhìn khắp công trình vừa hoàn thiện, từ mái ngói đỏ tươi còn thơm mùi gỗ mới, tới luống thuốc non xanh mướt phía sau, tới tấm biển gỗ treo cao nơi cổng chính. Nàng biết, đây mới chỉ là điểm khởi đầu của một chặng đường dài còn ở phía trước, nhưng lần đầu tiên sau nhiều năm, nàng cảm nhận được một sự bình yên trọn vẹn, không còn vướng bận bởi những câu hỏi bỏ ngỏ hay những bóng ma của quá khứ chưa được giải đáp.