Chương 99 — Người Giữ Hạt Giống Cuối Cùng

Năm năm sau ngày sự thật về Đại Biến được phanh phui trước toàn bộ Đồng Tro, Kho Hạt của Vòm Xanh đã được mở rộng gấp ba lần diện tích ban đầu, những dãy kệ mới trải dài xuống một tầng hầm mới được đào thêm, chứa không chỉ những dòng giống truyền thống của Vòm Xanh, mà cả những bản sao được lưu trữ cẩn thận từ chính Kho Hạt Gốc, một phần của hệ thống lưu trữ phân tán mà mạng lưới đã xây dựng để đảm bảo không một thảm họa đơn lẻ nào có thể xóa sổ toàn bộ di sản giống loài còn sót lại của loài người. Không khí nơi đây vẫn mang mùi đất khô và giấy cũ quen thuộc từ ngày đầu tiên Khê Miên bước vào với tư cách một đứa trẻ chín tuổi, nhưng giờ đây hòa lẫn thêm mùi gỗ mới của những kệ vừa được dựng, một lớp hương thơm của sự mở rộng không ngừng nghỉ mà cô chưa từng dám mơ tới trong những năm tháng đầu tiên chỉ có một mình gánh vác cả Kho Hạt.

"Nhìn kỹ vào nhãn dán trước khi con phân loại," Khê Miên nói, đứng bên cạnh một cô bé khoảng năm tuổi đang chăm chú nhìn vào một hộp giống nhỏ trên chiếc bàn thấp được đóng riêng cho tầm với của trẻ con. "Con thấy con số này không? Đó là tỷ lệ nảy mầm ước tính. Con số càng cao, chúng ta càng cần cẩn thận hơn khi bảo quản, vì dòng giống đó có thể đang suy yếu."

Đứa bé, tóc đen buộc thành hai bím nhỏ, gật đầu nghiêm túc, đôi mắt tròn xoe của nó — đôi mắt thừa hưởng từ cha nhiều hơn từ mẹ — dán chặt vào từng chữ trên nhãn dán như thể đang cố ghi nhớ từng chi tiết nhỏ nhất. "Mẹ ơi," nó hỏi, "khi nào con được tự mình trồng một hạt?"

"Sớm thôi," Khê Miên đáp, mỉm cười, vuốt nhẹ mái tóc con gái mình. "Nhưng trước tiên, con cần học cách lắng nghe hạt giống, hiểu nó cần gì, trước khi con có thể chăm sóc nó đúng cách."

Đinh Diễm Ninh — cái tên họ đã chọn cho con gái mình, một sự kết hợp giữa họ của Bách Lâm và tên gọi của người phụ nữ đã dạy Khê Miên mọi điều về nghề Người Giữ Hạt, nhiều năm trước khi cô bé này chào đời — đã lớn lên giữa Kho Hạt gần như từ ngày đầu tiên biết đi, quen thuộc với mùi giấy cũ và đất chưa tưới hơn bất kỳ đứa trẻ nào khác trong Vòm Xanh.

Bách Lâm bước vào Kho Hạt, mang theo một giỏ trái cây tươi vừa hái từ ruộng bậc thang, và khi anh thấy hai mẹ con đang cặm cụi bên chiếc bàn thấp, một nụ cười ấm áp lan tỏa trên gương mặt anh, gương mặt giờ đây đã có thêm vài nếp nhăn của tuổi tác nhưng vẫn giữ nguyên sự điềm tĩnh quen thuộc.

"Hai người lại trốn ở đây cả buổi chiều," anh nói, đặt giỏ trái cây xuống bàn. "Diễm Quỳnh đang tìm con đấy, Khê Miên. Có một nhóm Người Giữ Hạt mới từ ba Vòm khác nhau vừa đến để bắt đầu khóa đào tạo tuần này."

"Con sẽ đến ngay," Khê Miên đáp, đứng dậy, phủi bụi trên tay. Chương trình đào tạo liên Vòm mà cô đã khởi xướng ba năm trước, dạy không chỉ kỹ thuật bảo tồn giống mà cả triết lý chia sẻ đằng sau nó, giờ đây đã trở thành một trong những trụ cột quan trọng nhất của mạng lưới, đào tạo ra hàng chục Người Giữ Hạt mới mỗi năm, phân bổ về khắp các Vòm thành viên để không một cộng đồng nào còn phải phụ thuộc vào một cá nhân duy nhất cho sự sống còn của nguồn giống mình.

Trước khi rời khỏi Kho Hạt, Khê Miên quỳ xuống ngang tầm mắt Diễm Ninh, người vẫn đang mải mê sắp xếp lại những hộp giống theo thứ tự riêng của mình. "Con muốn đi cùng mẹ không? Con có thể gặp những Người Giữ Hạt mới, nghe họ kể về quê hương của họ."

Diễm Ninh gật đầu háo hức, nắm chặt tay mẹ, và cả gia đình nhỏ bước ra khỏi Kho Hạt, băng qua khu Vườn Ươm Trung Tâm nơi Tăng Diệu Lam, giờ đây đã chính thức trở thành người phụ trách chương trình nhân giống thử nghiệm của Vòm Xanh, đang hướng dẫn một nhóm học viên trẻ cách thụ phấn tay cho một giống cây quý hiếm — công việc mà chính Khê Miên từng học cách làm nhiều năm về trước, ở chính khu vườn này.

Buổi họp mặt các Người Giữ Hạt mới diễn ra tại quảng trường trung tâm, nơi giờ đây thường xuyên đón tiếp những đoàn khách từ khắp mười tám Vòm thành viên của mạng lưới, con số đã tăng lên đáng kể kể từ những ngày đầu chỉ có năm Vòm dám đứng lên tại Vòm Thượng. Khê Miên đứng trước nhóm học viên mới, những gương mặt trẻ trung đầy nhiệt huyết đến từ những cộng đồng cô còn chưa từng nghe tên khi hành trình của cô mới bắt đầu.

"Công việc của các bạn," cô nói, giọng cô vang lên với kinh nghiệm của nhiều năm tận tâm với nghề, "không chỉ là học cách giữ hạt giống sống sót. Đó là học cách giữ một lời hứa — rằng những gì chúng ta được thừa hưởng từ quá khứ, dù đau thương hay quý giá, sẽ được truyền lại trọn vẹn hơn cho những người đến sau chúng ta."

Trong số những học viên mới, một cô gái trẻ đến từ Vòm Muối giơ tay xin phát biểu, giọng cô còn hơi rụt rè nhưng chân thành. "Người Giữ Hạt, tôi muốn cảm ơn cô," cô nói, "vì đã không bỏ rơi quê hương tôi, dù chúng tôi đã từng đứng ở phía sai của lịch sử. Vòm Muối giờ đây đã có Hội Đồng dân bầu riêng của mình, và tôi là một trong những người đầu tiên được cử đi học để trở thành Người Giữ Hạt, điều mà năm năm trước không ai trong chúng tôi dám nghĩ tới."

Khê Miên gật đầu, nhớ lại chuyến thăm đầu tiên đến những khu định cư đổ nát của Vòm Muối, và tin tức gần đây rằng Khổng Bá Trục, sau nhiều năm nỗ lực chuộc lỗi trong thầm lặng, cuối cùng đã tự nguyện từ bỏ quyền lực để nhường chỗ cho một hội đồng được chính người dân Vòm Muối bầu chọn — một trong những minh chứng rõ ràng nhất cho thấy ngay cả những nơi từng tăm tối nhất cũng có thể tìm được con đường trở về ánh sáng, nếu được trao đủ thời gian và cơ hội. Về phần Lôi Bách Đạt, tin tức cuối cùng Khê Miên nhận được là ông vẫn sống lặng lẽ tại Tầng Nền, giờ đây đã đổi tên, dành phần lớn thời gian dạy chữ cho trẻ em trong khu vực — một sự chuộc lỗi âm thầm mà không ai, kể cả Khê Miên, biết chắc liệu có bao giờ đủ hay không, nhưng ít nhất là một sự cố gắng chân thành hơn bất kỳ điều gì ông từng thể hiện khi còn nắm giữ quyền lực tuyệt đối.

Một trong những học viên trẻ khác, một thanh niên đến từ một Vòm mới gia nhập ở vùng núi phía bắc, giơ tay hỏi. "Người Giữ Hạt Vũ Khê Miên, cô có bao giờ hối tiếc về con đường mình đã chọn không? Cô đã mất rất nhiều — bạn bè, sự an toàn, những năm tháng có thể đã sống yên bình trong Vòm Xanh."

Khê Miên suy nghĩ một lúc trước khi trả lời, ánh mắt cô lướt qua Bách Lâm đang đứng cùng Diễm Ninh ở rìa đám đông, qua Kiên và Diễm Quỳnh, giờ đây đã chính thức thành đôi và đang mong đợi đứa con đầu lòng, qua tất cả những gương mặt đã cùng cô xây dựng nên thế giới này.

"Tôi đã mất nhiều điều," cô nói, giọng cô chân thành. "Nhưng tôi cũng đã nhận được nhiều hơn những gì tôi từng dám mơ tới khi còn là một cô bé chín tuổi lần đầu cầm một hạt giống trong tay. Tôi nghĩ, câu hỏi không phải là liệu con đường này có đòi hỏi sự hy sinh hay không — mọi con đường có ý nghĩa đều đòi hỏi điều đó theo cách này hay cách khác. Câu hỏi là liệu, khi nhìn lại, chúng ta có cảm thấy những gì mình đã xây dựng xứng đáng với những gì đã mất hay không. Và với tôi, câu trả lời luôn là có, không một chút do dự."

Buổi tối hôm đó, khi Diễm Ninh đã ngủ say trong vòng tay Bách Lâm, Khê Miên ngồi một mình trên ban công, lật qua cuốn sổ tay mới nhất của mình — cuốn thứ tám kể từ ngày Cố Diễm Ninh trao cho cô cuốn đầu tiên, mỗi cuốn đều được cất giữ cẩn thận trong một góc riêng của Kho Hạt, một biên niên sử sống động về hành trình của chính cô, và giờ đây, về cả hành trình của cả một thế giới đang học cách tin tưởng lẫn nhau.

Gió đêm nhẹ lùa qua khung cửa sổ hé mở, mang theo hơi mát của Đồng Tro xa xăm, và cô kéo tấm chăn mỏng quanh vai mình chặt hơn, lắng nghe âm thanh quen thuộc của Vòm Xanh chìm dần vào giấc ngủ — tiếng bước chân tuần tra xa xa của đội phòng vệ trẻ, tiếng nước chảy róc rách từ hệ thống dẫn nước mới của Trạm Hô Hấp, tất cả hòa quyện thành một bản nhạc êm đềm của sự sống đang tiếp diễn, không ồn ào nhưng bền bỉ. Cô lật đến trang cuối cùng vừa viết, đọc lại những dòng chữ mình đã ghi vào tối hôm trước, khi Diễm Ninh lần đầu tiên hỏi cô về ý nghĩa của việc trở thành một Người Giữ Hạt.

*Con gái ta hỏi ta hôm nay việc giữ hạt giống nghĩa là gì. Ta đã kể cho nó nghe câu chuyện Cố Diễm Ninh từng kể cho ta, về một lời hứa được truyền qua nhiều thế hệ. Ta nghĩ, giờ đây, ta hiểu trọn vẹn hơn bao giờ hết ý nghĩa thực sự của lời hứa ấy — không phải chỉ là giữ cho hạt giống không chết, mà là giữ cho niềm tin rằng ngày mai luôn đáng để gieo trồng, không bao giờ tắt lịm, dù thế giới có tăm tối đến đâu.*

Cô gấp cuốn sổ lại, đặt nó lên bàn cạnh giường, và nhìn ra khung cửa sổ nhỏ nơi ánh trăng chiếu qua lớp kính cong của Mái Lọc, rọi xuống toàn bộ khu dân cư hình tổ ong đang chìm trong giấc ngủ yên bình. Ngày mai, cô sẽ lại thức dậy sớm, tiếp tục công việc đã trở thành cả cuộc đời mình, nhưng đêm nay, cô cho phép mình chỉ đơn giản ngồi đó, lắng nghe nhịp thở đều đặn của con gái mình vọng ra từ phòng bên cạnh, và cảm nhận trọn vẹn sự bình yên mà bao năm tháng gian khổ đã dẫn cô đến.