Chương 12

Danh thiếp Hải Yến để lại trên bàn bà Tuyết nằm im lìm suốt bốn ngày không có hồi âm. Đến tối ngày thứ năm, khi Hải Yến gần như đã từ bỏ hy vọng, điện thoại cô nhận được một tin nhắn ngắn gọn từ số máy lạ: “Tối nay 8 giờ, nhà số 14 hẻm 3 đường Trần Hưng Đạo, đi một mình.” Không ký tên, nhưng Hải Yến đoán ngay đó là bà Tuyết, người duy nhất cô từng để lại số liên lạc kèm lời nhắn tay trong tuần qua.

Cô cân nhắc có nên báo cho Kiên biết địa điểm trước khi đi, cuối cùng quyết định nhắn cho anh một tin ngắn kèm địa chỉ, dặn nếu quá mười giờ tối không thấy cô nhắn lại thì hãy gọi kiểm tra, một biện pháp phòng ngừa cẩn trọng cho một cuộc gặp mà cô không biết chắc sẽ diễn ra theo chiều hướng nào.

Ngôi nhà số 14 nằm sâu trong hẻm, nhỏ và cũ, nhưng sân trước được quét dọn sạch sẽ, vài chậu hoa mười giờ nở đỏ dọc lối vào. Bà Tuyết ra mở cửa ngay khi Hải Yến vừa gõ, kéo cô vào nhà nhanh chóng rồi khép cửa lại, nhìn ra ngoài hẻm một lượt trước khi quay vào.

“Xin lỗi vì cách hẹn gặp kỳ cục vậy,” bà nói, giọng vẫn còn căng thẳng. “Tôi không muốn ai thấy cô tới tìm tôi ở chỗ làm nữa.”

“Tôi hiểu. Cảm ơn chị đã đồng ý gặp.” Hải Yến ngồi xuống ghế được mời, quan sát căn phòng khách đơn sơ, trên tường treo vài tấm bằng khen lao động tiên tiến đã ngả màu, một chiếc kệ nhỏ bày vài cuốn sách giáo khoa cũ, có lẽ của con gái bà từ những năm phổ thông.

Bà Tuyết ngồi đối diện, hai tay đan vào nhau đặt trên đùi, mãi một lúc lâu mới lên tiếng. “Cô muốn hỏi về vụ hợp tác xã Kênh Ba, đúng không? Tôi biết cô là ai rồi. Cô giống ông Tiến lắm, nhất là lúc cô nhíu mày suy nghĩ.”

Câu nói ấy khiến Hải Yến khựng lại trong giây lát, nhưng cô không phủ nhận. “Vâng. Tôi là con gái ông Đỗ Văn Tiến.”

Bà Tuyết gật đầu chậm rãi, như thể việc nghe cô xác nhận điều đó giải toả một phần gánh nặng bà mang suốt nhiều ngày qua kể từ lần gặp đầu. “Tôi đã nghĩ tới việc này từ lâu, tự hỏi nếu có ngày ai đó tìm tới hỏi lại chuyện cũ, tôi sẽ nói gì. Nhưng tôi chưa bao giờ nghĩ người đó lại chính là con gái ông ấy.”

“Chị Tuyết, tôi không tới đây để trách móc chị,” Hải Yến nói, giọng cô nhẹ nhàng hết mức có thể. “Tôi chỉ muốn hiểu sự thật, dù sự thật đó có liên quan tới chị thế nào.”

Bà Tuyết im lặng một lúc lâu, đôi mắt bà nhìn xuống hai bàn tay đang siết chặt vào nhau. “Mười năm rồi, tôi chưa từng kể chuyện này cho ai, kể cả chồng tôi. Ngày đó, tôi là kỹ thuật viên trẻ, mới vào nghề được ba năm, còn nhiều nhiệt huyết, tin rằng công việc mình làm là để bảo vệ người tiêu dùng, bảo vệ uy tín ngành thuỷ sản của vùng. Kết quả xét nghiệm tôi thực hiện cho lô hàng đó, ban đầu, không cao như con số cuối cùng xuất hiện trên phiếu chính thức.”

Hải Yến ngồi thẳng người, cố giữ giọng bình tĩnh dù tim cô đập nhanh hơn hẳn. “Vậy con số cuối cùng từ đâu ra?”

“Tôi không tự tay sửa,” bà Tuyết nói, giọng bà run lên. “Nhưng tôi đã ký vào phiếu có con số đã bị sửa, sau khi có người tới gặp tôi riêng, nói rằng nếu tôi không ký, tôi sẽ mất việc, và không chỉ mất việc, gia đình tôi sẽ gặp rắc rối lớn hơn. Lúc đó tôi mới sinh con gái đầu lòng được hai năm, chồng tôi thất nghiệp, tôi là trụ cột duy nhất trong nhà. Tôi... tôi đã chọn ký.”

“Ai đã tới gặp chị?” Hải Yến hỏi, cố giữ giọng không để lộ sự nôn nóng.

Bà Tuyết lắc đầu, đôi mắt bà đỏ hoe. “Tôi chưa thể nói tên bây giờ. Xin cô hiểu cho, người đó vẫn còn quyền lực, còn ảnh hưởng lớn ở vùng này, và tôi còn con gái đang học năm cuối đại học trên thành phố, học phí, sinh hoạt phí đều một tay tôi lo. Nếu tôi nói ra mà chưa có gì bảo vệ được tôi và con tôi, tôi sợ hậu quả sẽ không chỉ dừng ở việc mất việc.”

Hải Yến hiểu nỗi sợ ấy, dù trong lòng cô có chút thất vọng vì chưa lấy được cái tên cụ thể. Cô rút từ cặp ra một tờ giấy trắng, đặt lên bàn. “Tôi không ép chị nói tên bây giờ. Nhưng chị có thể viết lại, một cách khái quát, những gì đã xảy ra không? Không cần ký tên thật, không cần ngày tháng cụ thể. Tôi chỉ cần một bản ghi chép làm cơ sở, để khi có đủ điều kiện, chị sẵn sàng xác nhận nó là thật.”

Bà Tuyết nhìn tờ giấy hồi lâu, rồi cầm bút lên, viết chậm rãi từng dòng, tay bà run nhẹ nhưng chữ viết vẫn rõ ràng. Khi viết xong, bà đẩy tờ giấy về phía Hải Yến, không nói thêm gì, chỉ khẽ gật đầu như một lời xác nhận câm lặng.

Hải Yến đọc lướt qua, gấp tờ giấy lại cẩn thận, cất vào một ngăn riêng trong cặp. “Cảm ơn chị. Tôi hứa sẽ không dùng thứ này để làm hại chị, chỉ dùng khi cần thiết và khi chị đã sẵn sàng.”

“Cô giống ông Tiến ở điểm đó nữa,” bà Tuyết nói, giọng bà chợt mềm đi, gần như một nụ cười buồn thoáng qua trên môi. “Ổng cũng là người luôn giữ lời hứa, dù có phải trả giá đắt tới đâu.”

Trước khi ra về, Hải Yến hỏi thêm một câu cuối cùng, câu hỏi cô đã cân nhắc rất lâu trước khi quyết định nói ra. “Chị Tuyết, chị có nghĩ ba tôi biết trước việc phiếu kết quả bị sửa không?”

Bà Tuyết ngập ngừng, ánh mắt bà thoáng một nét gì đó khó gọi tên — có thể là áy náy, có thể là một điều bà chưa sẵn sàng nói hết. “Chuyện đó... để lúc khác tôi nói, được không? Hôm nay tôi đã nói nhiều hơn tôi tưởng mình có thể rồi.”

Hải Yến gật, không ép thêm, hiểu rằng lòng tin cần được xây dựng từng bước một, không thể vội vàng. Cô cảm ơn bà Tuyết lần nữa rồi rời khỏi căn nhà nhỏ, bước ra con hẻm tối, nơi ánh đèn đường duy nhất hắt một quầng sáng vàng vọt xuống mặt đường loang lổ ổ gà.

Trên đường về, cô nhắn tin báo an toàn cho Kiên như đã hẹn, rồi lái xe chậm rãi qua những con đường vắng, đầu óc quay cuồng với câu trả lời dang dở của bà Tuyết. Ba tôi biết trước không? Câu hỏi ấy, thay vì được giải đáp, giờ đây lại càng trở nên nặng nề hơn sau phản ứng né tránh của người duy nhất có thể biết câu trả lời thật.

Về tới phòng trọ, cô mở lại cuốn sổ tay của cha, lần tới dòng chữ cuối cùng một lần nữa: “Không thể để chuyện này tiếp tục. Phải nói ra, dù có mất tất cả.” Lần đầu tiên, cô tự hỏi liệu dòng chữ ấy có mang một ý nghĩa khác với những gì cô vẫn giả định — không phải lời của một người hoàn toàn vô tội quyết tâm tố cáo kẻ khác, mà có thể là lời của một người đang vật lộn với chính lương tâm mình, cố tìm cách sửa chữa một sai lầm trước khi nó biến thành thảm hoạ.

Cô nằm xuống giường, không tắt đèn ngay, mắt nhìn lên trần nhà loang lổ vết ố nước mưa, và trong khoảnh khắc ấy, một ký ức cũ bất chợt ùa về, rõ ràng đến mức cô có thể nghe lại cả giọng nói. Cô nhớ mình khoảng mười tuổi, một buổi tối cha dẫn cô ra ao tôm sau nhà, dạy cô cách đo độ mặn của nước bằng một dụng cụ thô sơ ông tự chế từ ống nhựa và vài viên bi thuỷ tinh. “Con phải đo cho đúng, Yến à,” ông nói, giọng nghiêm túc hiếm thấy so với một người cha vốn hay đùa giỡn với con gái. “Nước mặn quá tôm chết, nhạt quá tôm cũng chết. Mình đo sai một chút, cả ao người ta mất trắng. Làm nghề này, con số không phải để báo cáo cho đẹp, con số là mạng sống của người ta đó con.”

Câu nói ấy, suốt nhiều năm, Hải Yến vẫn nghĩ đơn giản là một bài học nghề nghiệp cha dạy con gái nhỏ, không ngờ giờ đây, khi ôn lại giữa những gì vừa nghe từ bà Tuyết, nó lại mang một sức nặng khác hẳn. Một người từng dạy con mình coi trọng con số như vậy, liệu có thể nào lại là người trực tiếp châm ngòi cho một thảm hoạ về con số sai lệch? Hay chính vì quá coi trọng sự chính xác ấy, ông đã rơi vào một tình huống buộc phải lựa chọn giữa con số đúng và sự an toàn của những người ông thương yêu, giống hệt như cách bà Tuyết vừa mô tả về lựa chọn của chính bà mười năm trước?

Hải Yến tắt đèn, nhưng giấc ngủ không đến ngay. Cô nằm trong bóng tối, lắng nghe tiếng quạt trần cũ kêu è è trên đầu, cố gắng sắp xếp lại hình ảnh người cha trong ký ức mình — không phải để bào chữa cho ông, cũng không phải để kết tội ông, mà để chuẩn bị tinh thần cho khả năng rằng sự thật cô đang tìm kiếm có thể phức tạp hơn nhiều so với câu chuyện đơn giản về một người cha vô tội bị hãm hại mà cô đã mang theo suốt mười năm qua.

Gần nửa đêm, cô bật dậy, mở lại tờ giấy bà Tuyết viết, đọc lại từng dòng dưới ánh đèn bàn nhỏ. Trong đó, bà Tuyết không hề nhắc tới việc cha cô có biết trước hay không, chỉ thuật lại phần liên quan tới chính bà. Sự vắng mặt của chi tiết ấy, thay vì khiến Hải Yến yên tâm, lại càng khiến cô thêm phần khắc khoải. Cô gấp tờ giấy lại, cất vào cặp tài liệu cùng với cuốn sổ của cha, rồi nhắm mắt cố ép mình vào giấc ngủ, biết rằng ngày mai sẽ còn nhiều việc phải làm hơn nữa, và cô cần giữ đầu óc tỉnh táo cho tất cả những gì còn ở phía trước.