Chương 2

Chợ Năm Căn họp từ tờ mờ sáng đến quá trưa thì thưa dần, chỉ còn lại vài sạp hàng khô bán cho khách lỡ chuyến. Hải Yến đậu xe cách chợ một quãng, đi bộ vào để dò hỏi chỗ trọ, tay vẫn xách theo túi đồ nghề kiểm định không rời khỏi người kể từ lúc rời cảng. Tin nhắn lạ ban nãy cô đã đọc lại ba lần, rồi tắt màn hình, nhét điện thoại vào túi trong cùng của ba lô. Không phải cô không sợ. Chỉ là cô đã học được cách xếp nỗi sợ sang một bên, để dành chỗ cho việc phải làm trước mắt.

Dãy sạp hàng khô nằm cuối chợ, nơi mùi tôm khô, cá khô và mắm trộn vào nhau thành một thứ mùi đặc trưng mà bất cứ ai lớn lên ở vùng cửa sông này cũng nhận ra ngay cả khi nhắm mắt. Cô đi chậm lại, mắt lướt qua từng sạp, không hẳn tìm kiếm gì cụ thể, chỉ là thói quen của người từng ở đây quá lâu để không tò mò.

Rồi cô thấy bà.

Người phụ nữ ngồi sau chiếc mẹt tôm khô, tóc búi cao giắt cây lược sừng cũ, hai tay thoăn thoắt xếp lại từng lớp tôm cho ngay ngắn dưới tấm bạt che nắng. Dáng ngồi ấy, cách nghiêng đầu ấy, Hải Yến có thể nhận ra giữa hàng trăm người khác. Chân cô khựng lại giữa lối đi, để mặc một người bán hàng rong va nhẹ vào vai mà không kịp xin lỗi.

Bà Sáu — Trần Thị Nga, mẹ cô — ngẩng lên đúng lúc ấy. Tay bà đang cầm dở một nắm tôm khô, chợt buông thõng xuống mẹt, rơi vãi vài con xuống nền xi măng ẩm.

“Yến?” Giọng bà khản đặc, nhỏ đến mức chỉ đủ cho hai người nghe. “Con về... con về hồi nào?”

“Con mới tới hôm nay.” Hải Yến bước lại gần, ngồi thụp xuống bên mẹt hàng, nhặt giúp mẹ mấy con tôm rơi. Tay cô run nhẹ, nhưng cô cố giữ giọng bình thản. “Con đi công tác. Ghé qua thôi.”

“Công tác gì mà tới đây?” Ánh mắt bà Sáu lướt nhanh xuống túi đồ nghề trên vai con gái, rồi dừng lại ở phù hiệu nhỏ đeo trước ngực áo — tấm thẻ có in dòng chữ Trung tâm Chứng nhận An Toàn Thực Phẩm. Mặt bà trắng bệch trong tích tắc. “Con... con làm ở chỗ hay đi kiểm tra nhà máy tôm hả?”

Hải Yến không trả lời ngay. Cô biết mẹ đã hiểu, chỉ chưa muốn tin.

“Con làm kiểm định viên,” cô nói, chọn từng chữ. “Đợt này con được giao audit một lô hàng của Đại Dương.”

Tay bà Sáu siết chặt vạt áo, những nếp nhăn quanh mắt bà hằn sâu hơn hẳn so với lần cuối Hải Yến gặp, cách đây đã hai năm, khi cô về chịu tang một người bà con xa và chỉ ở lại đúng một ngày. Xung quanh họ, tiếng người mua kẻ bán vẫn ồn ào như thường lệ, không ai để ý đến cuộc gặp gỡ đang khiến cả hai mẹ con như đứng giữa một khoảng lặng riêng.

“Con dẹp chuyện đó đi,” bà Sáu nói, giọng gấp gáp, mắt đảo quanh như sợ có ai nghe thấy. “Đại Dương không phải chỗ con nên đụng vào. Người ta lớn lắm, quen biết khắp nơi. Con làm gì cũng phải cẩn thận, huống chi...”

“Huống chi con là con gái ba,” Hải Yến tiếp lời, giọng cô lạnh hơn cô định. “Mẹ định nói vậy phải không?”

Bà Sáu im lặng, cúi xuống, tiếp tục xếp lại mẹt tôm khô như thể đôi tay cần một việc gì đó để bấu víu. Một lúc lâu, bà mới nói tiếp, giọng đã dịu lại nhưng vẫn run.

“Mười năm rồi, Yến à. Mẹ tưởng con đã bỏ lại hết phía sau, làm ăn yên ổn trên thành phố. Sao tự nhiên lại đâm đầu vào đúng chỗ này?”

“Con không chọn lô hàng để audit, mẹ ạ. Cấp trên phân công.” Đó là sự thật, nhưng Hải Yến biết rõ mình đã có thể xin đổi phần việc ngay khi thấy tên công ty, và cô đã không làm vậy. Cô không nói phần đó ra. “Con chỉ tình cờ về đúng nơi này.”

“Tình cờ hay không cũng không quan trọng nữa,” bà Sáu thở dài, giọng chùng xuống như người vừa buông một gánh nặng đã mang quá lâu. “Con làm ơn, làm phúc, kiểm tra cho xong rồi đi. Đừng hỏi thêm gì về chuyện cũ. Mẹ xin con.”

Hải Yến nhìn mẹ thật lâu. Có một câu hỏi cô đã mang theo suốt bảy năm kể từ ngày rời khỏi vùng đất này, một câu hỏi cô chưa bao giờ dám hỏi thẳng vì sợ câu trả lời sẽ phá vỡ thứ gì đó mong manh còn sót lại giữa hai mẹ con. Nhưng đứng giữa chợ, giữa mùi tôm khô và tiếng người qua lại, cô cảm thấy câu hỏi ấy không thể chờ thêm được nữa.

“Mẹ có tin ba con vô tội không?”

Bà Sáu ngẩng phắt lên, đôi mắt bà chợt ầng ậng nước nhưng không rơi xuống, như thể bà đã luyện cho mình thói quen không được phép khóc giữa chốn đông người. Bà mở miệng, rồi khép lại, rồi mở ra lần nữa.

“Chuyện đó để sau,” bà nói, giọng nghẹn. “Con tìm chỗ trọ chưa? Trời sắp trưa rồi, nắng gắt lắm.”

Câu trả lời né tránh ấy nói với Hải Yến nhiều hơn bất kỳ lời khẳng định nào. Cô đứng dậy, phủi tay, nhìn quanh khu chợ để giấu đi cảm giác hụt hẫng đang dâng lên trong ngực. “Con chưa. Mẹ biết chỗ nào không?”

“Có nhà trọ bà Tư, cách đây hai con hẻm, giá phải chăng, sạch sẽ.” Bà Sáu chỉ tay về phía cuối chợ, rồi ngập ngừng thêm một câu. “Hay... con ở tạm nhà mẹ cũng được. Phòng cũ của con vẫn còn nguyên đó.”

Hải Yến lắc đầu. Không phải vì cô không muốn, mà vì cô biết nếu ở chung nhà, mẹ sẽ càng có lý do để dò xét từng bước đi của cô, và cô cần một khoảng cách đủ để tự do lần theo những gì mình vừa phát hiện ở cảng. “Con ở nhà trọ cho tiện công việc. Con sẽ ghé thăm mẹ thường xuyên.”

Bà Sáu gật, không ép thêm. Trước khi Hải Yến quay đi, bà với tay, nắm lấy cổ tay con gái, xiết nhẹ. Bàn tay bà chai sần vì nhiều năm làm mắm, làm khô, những vết chai cứng cọ vào da Hải Yến như một lời nhắc cô không thể phớt lờ.

“Yến này. Mẹ không cấm con làm việc. Mẹ chỉ xin con một điều: nếu con tìm ra chuyện gì, đừng vội làm gì cả. Về hỏi mẹ trước. Có những chuyện... con nhìn từ giấy tờ sẽ không hiểu hết đâu.”

Câu nói ấy khiến Hải Yến khựng lại. Nó không giống một lời van xin bình thường của người mẹ sợ con gặp nguy hiểm. Nó nghe như lời của một người đang giữ một phần sự thật, cân nhắc xem nên nói ra bao nhiêu.

“Chuyện gì con sẽ không hiểu hết, mẹ?” cô hỏi, cố giữ giọng nhẹ nhàng dù tim đập nhanh hơn.

Bà Sáu buông tay con gái ra, quay lại với mẹt tôm khô, giọng bà đanh lại như cánh cửa vừa khép. “Không có gì. Mẹ già rồi, nói linh tinh. Con đi tìm chỗ nghỉ đi, kẻo nắng.”

Hải Yến biết không nên ép thêm, ít nhất là lúc này. Cô chào mẹ, hẹn tối sẽ quay lại ăn cơm, rồi rời khỏi khu chợ với lòng ngổn ngang hơn lúc đến.

Nhà trọ bà Tư là một căn nhà hai tầng cũ, tầng trệt cho thuê tạp hoá, tầng trên ngăn thành sáu phòng nhỏ cho khách vãng lai và vài công nhân theo thời vụ. Bà Tư, người phụ nữ ngoài bảy mươi với giọng nói sang sảng, dẫn Hải Yến lên phòng cuối dãy, vừa đi vừa kể lể đủ chuyện trong vùng như thể đã quen cô từ lâu.

“Cô ở đây làm ăn gì mà mang đồ nghề nặng vậy?” bà Tư hỏi, mắt liếc qua túi dụng cụ kiểm định trên vai Hải Yến.

“Dạ con làm kiểm tra chất lượng hàng thuỷ sản, cô ạ. Tính ở lại vài tuần.”

“Kiểm tra bên nào? Bên Đại Dương hả?” Bà Tư dừng bước giữa cầu thang, quay lại nhìn cô chăm chú hơn. “Cô mà đụng tới bên đó thì cẩn thận à nghen. Hồi trước có đoàn kiểm tra môi trường xuống, ở tuần đầu hùng hổ lắm, tuần sau tự nhiên êm re, rồi rút về không thấy công bố gì hết. Dân ở đây đồn đủ thứ, tôi già rồi không dám bàn sâu, chỉ biết là mấy ông lớn ở khu công nghiệp này, đụng vô là phải khéo.”

“Con cũng chỉ làm đúng phần việc của mình thôi cô,” Hải Yến đáp, giữ giọng nhẹ nhàng, dù những lời của bà Tư khiến cô càng thêm cảnh giác.

Căn phòng nhỏ, kê vừa một chiếc giường đơn, một bàn gỗ ọp ẹp và một cửa sổ nhìn ra con hẻm sau chợ. Hải Yến trả tiền trọ theo tuần, cất gọn hành lý, rồi ngồi xuống mép giường một lúc, để cho cơn mệt mỏi của buổi sáng dồn dập lắng xuống trước khi ra ngoài tìm chỗ ăn trưa và tiếp tục dò đường quanh khu vực.

Trên đường tìm về phía trung tâm chợ để ăn trưa, cô đi ngang qua một dãy tường cũ loang lổ rêu, nơi ai đó đã vẽ nguệch ngoạc dòng chữ quảng cáo cho vựa thu mua tôm giống. Cô dừng lại, không phải vì dòng quảng cáo, mà vì phía sau bức tường, xa xa, cô nhận ra mái tôn xanh quen thuộc của một dãy nhà kho — nơi ngày xưa từng là văn phòng điều hành của hợp tác xã Kênh Ba.

Giờ đây, trên mái tôn ấy, người ta đã sơn lại một biểu tượng con sóng ôm lấy chữ Đ.

Một bà cụ bán nước mía dựng xe đẩy ngay góc tường, thấy Hải Yến đứng nhìn lâu, buông một câu như nói với chính mình hơn là với người lạ. “Hồi đó chỗ này người ta ra vô tấp nập lắm, giờ họ xây tường cao, cắt bảo vệ canh, dân thường đâu ai dám bén mảng gần.” Hải Yến mua một ly nước mía, hỏi thêm vài câu bâng quơ về khu nhà kho, nhưng bà cụ chỉ lắc đầu cười trừ, bảo mình mới dọn tới bán ở đây được vài năm, không rành chuyện cũ. Cô uống hết ly nước, cảm ơn bà cụ, rồi đi tiếp, mang theo cảm giác rằng ngay cả những người sống sát cạnh dấu tích của hợp tác xã Kênh Ba cũng đã quen với việc không hỏi, không nhắc, không tò mò — một thứ im lặng tập thể đã ăn sâu vào nhịp sống thường ngày của cả khu chợ.

Cô đứng đó một lúc lâu, gió từ phía cửa sông thổi tạt qua mang theo hơi mặn quen thuộc, cùng lúc điện thoại trong túi lại rung lên. Không phải tin nhắn từ số lạ ban sáng. Lần này là một cuộc gọi từ số nội bộ của Trung tâm Chứng nhận, tên hiển thị là cấp trên trực tiếp của cô.

Cô do dự một giây trước khi bắt máy, tự hỏi không biết cấp trên đã nghe được gì về buổi audit sáng nay, hay đây chỉ là một cuộc gọi công việc bình thường như hàng chục cuộc gọi khác cô vẫn nhận mỗi tuần. Nhưng có một cảm giác mơ hồ mách bảo cô rằng, kể từ khoảnh khắc cô bước chân xuống bãi container sáng nay, sẽ không còn cuộc gọi nào là bình thường nữa.