Chương 89

Ngày thứ ba của phiên toà xét xử Trần Quốc Vinh mang tới một diễn biến mà không ai trong phòng xử án, kể cả Hải Yến, hoàn toàn dự đoán trước được. Sau hai ngày liên tục đối mặt với hệ thống bằng chứng ngày càng vững chắc — từ lời khai chi tiết của Nguyễn Đăng Hoài được trình chiếu qua băng ghi hình, tới những tài liệu tài chính không thể chối cãi, tới lời khai bổ sung từ chính các nhân viên cấp cao của Tập đoàn Miền Duyên Hải đã quyết định hợp tác với cơ quan điều tra — Vinh, thông qua luật sư của mình, bất ngờ đề nghị được tự mình phát biểu trước toà.

Cả phòng xử án xôn xao trước yêu cầu bất ngờ này. Vị thẩm phán, sau khi hội ý ngắn với các thành viên khác của hội đồng xét xử, chấp thuận cho ông được phát biểu, dưới sự giám sát chặt chẽ về mặt thủ tục.

Vinh đứng dậy, bước tới bục phát biểu với một sự chậm rãi có tính toán, dáng vẻ ông vẫn cố giữ một phần sự uy nghi vốn có, dù ánh mắt ông không còn hoàn toàn tự tin như những ngày đầu phiên toà.

“Thưa hội đồng xét xử,” ông bắt đầu, giọng ông vang lên chắc chắn nhưng có một sự căng thẳng ẩn giấu bên dưới. “Tôi không đứng đây để phủ nhận rằng những sai lầm nghiêm trọng đã xảy ra trong quá trình vận hành tập đoàn dưới sự lãnh đạo của tôi. Nhưng tôi cũng muốn hội đồng xét xử hiểu rõ bối cảnh mà những quyết định khó khăn đã được đưa ra.”

Ông tiếp tục trình bày một lập luận phức tạp, cố gắng vẽ nên bức tranh về một doanh nhân bị đặt vào tình thế phải đưa ra những lựa chọn khó khăn để cứu vãn hàng nghìn việc làm, để duy trì sự ổn định của cả một ngành công nghiệp xuất khẩu quan trọng của tỉnh, ngụ ý rằng những sai lầm, dù nghiêm trọng, xuất phát từ áp lực kinh doanh khắc nghiệt hơn là ý đồ tội ác có chủ đích.

“Tôi thừa nhận đã không giám sát chặt chẽ đầy đủ những gì diễn ra ở cấp dưới,” ông nói, “và tôi sẵn sàng chịu trách nhiệm về sự thiếu sót trong quản lý đó. Nhưng tôi khẳng định, tôi chưa bao giờ trực tiếp ra lệnh gây hại cho bất kỳ ai, và tôi thực sự đau lòng trước những hậu quả đã xảy ra với các nạn nhân.”

Đại diện Viện Kiểm sát, khi tới lượt chất vấn, không để cho lập luận khéo léo ấy có cơ hội đứng vững. Ông trình chiếu trực tiếp một đoạn ghi âm mới, được cung cấp bởi Hoài trong lần hợp tác gần đây nhất, trong đó giọng nói của Vinh vang lên rõ ràng, đưa ra chỉ đạo cụ thể về việc "xử lý dứt điểm" vấn đề liên quan tới ông Đỗ Văn Tiến mười năm trước, một đoạn ghi âm mà trước đó chưa từng được công bố.

Sự im lặng bao trùm cả phòng xử án khi đoạn ghi âm kết thúc. Vinh đứng lặng trên bục phát biểu, gương mặt ông tái nhợt, lần đầu tiên kể từ khi phiên toà bắt đầu, mất hoàn toàn vẻ tự tin và kiểm soát mà ông đã cố gắng duy trì.

“Ông có thể giải thích về đoạn ghi âm này không?” đại diện Viện Kiểm sát hỏi, giọng ông sắc bén.

Vinh mất một khoảng thời gian dài trước khi trả lời, và khi ông cất tiếng, giọng ông đã mất đi sự chắc chắn ban đầu. “Tôi... tôi không nhớ rõ ngữ cảnh cụ thể của cuộc trò chuyện đó,” ông ấp úng, một câu trả lời yếu ớt rõ ràng không đủ sức thuyết phục trước bằng chứng quá rõ ràng vừa được trình chiếu.

Luật sư bào chữa, nhận thấy tình thế đang trở nên bất lợi nghiêm trọng, vội vàng can thiệp, yêu cầu tạm dừng phiên toà để tham vấn riêng với thân chủ. Vị thẩm phán chấp thuận yêu cầu, tuyên bố tạm nghỉ giữa buổi.

Trong giờ nghỉ, Hải Yến ngồi lặng cùng những người đồng hành, cảm nhận một sự chấn động sâu sắc trước những gì vừa chứng kiến. “Đoạn ghi âm đó,” cô nói, giọng cô vẫn còn run nhẹ, “nó xác nhận trực tiếp rằng ông ta biết, và thậm chí đã ra lệnh, về vụ việc của ba tôi.”

Luật sư Hoàng gật đầu, giọng bà cũng không giấu được sự phấn khích thận trọng. “Đây có thể là bằng chứng quyết định nhất trong toàn bộ vụ án. Một đoạn ghi âm trực tiếp, không thể chối cãi, chứng minh rõ ràng ý thức và chỉ đạo của ông ta. Rất khó để đội ngũ luật sư của ông ta có thể tìm ra cách phản bác hiệu quả trước bằng chứng này.”

Khi phiên toà tiếp tục sau giờ nghỉ, luật sư bào chữa cố gắng đưa ra lập luận rằng đoạn ghi âm có thể đã bị chỉnh sửa hoặc trích dẫn ngoài ngữ cảnh, yêu cầu toà án cho phép giám định kỹ thuật độc lập trước khi công nhận tính hợp lệ của bằng chứng này. Vị thẩm phán chấp thuận yêu cầu giám định, nhưng đồng thời cũng ghi nhận rằng, kết hợp với toàn bộ hệ thống bằng chứng khác đã được trình bày, đoạn ghi âm này, dù cần được xác minh thêm về mặt kỹ thuật, đã củng cố đáng kể cho lập luận của phía công tố.

Phiên toà ngày thứ ba khép lại với một cảm giác rõ ràng rằng, cán cân công lý đang nghiêng mạnh mẽ về phía những nạn nhân, và Trần Quốc Vinh, dù với tất cả nguồn lực và đội ngũ luật sư hùng hậu, đang dần mất đi khả năng kiểm soát câu chuyện mà ông đã cố gắng xây dựng suốt nhiều năm qua để bảo vệ chính mình.

Trên đường về, Hải Yến nhận được một cuộc gọi từ Minh Khang, người thông báo rằng đoạn ghi âm, dù chưa được công khai chính thức do vẫn đang trong quá trình giám định, đã bắt đầu được nhắc tới rộng rãi trên các diễn đàn pháp lý và mạng xã hội, tạo thêm một làn sóng dư luận mạnh mẽ ủng hộ phía công tố.

“Mọi thứ đang diễn ra đúng như những gì chúng ta hy vọng,” Kiên nói, nắm lấy tay Hải Yến khi họ ngồi trong xe trên đường về nhà. “Chỉ còn một vài ngày nữa thôi, chị Yến. Chúng ta đã đi gần tới đích hơn bao giờ hết.”

Hải Yến gật đầu, cảm nhận một sự hy vọng tràn đầy dâng lên trong lòng, xen lẫn với một sự thận trọng đã trở thành bản năng sau tất cả những gì cô đã trải qua. Nhưng lần này, sự hy vọng ấy mang một sức nặng khác — không còn là hy vọng mong manh của những ngày đầu, mà là niềm tin vững chắc được xây dựng trên nền tảng của sự thật không thể chối cãi.

Tối hôm đó, trước khi ngủ, Hải Yến gọi điện cho Nguyễn Đăng Hoài thông qua đường dây được cơ quan điều tra sắp xếp, một cuộc gọi ngắn ngủi nhưng mang nhiều ý nghĩa. Cô muốn đích thân cảm ơn ông vì đã cung cấp đoạn ghi âm quan trọng, dù biết rõ động cơ của ông không hoàn toàn xuất phát từ sự ăn năn thuần khiết.

“Tôi không mong cô cảm ơn tôi,” Hoài nói qua điện thoại, giọng ông có phần mệt mỏi nhưng cũng nhẹ nhõm hơn trước. “Tôi chỉ đang làm những gì lẽ ra tôi phải làm từ rất lâu rồi. Nếu đoạn ghi âm đó giúp đưa Vinh ra ánh sáng, thì ít nhất, phần còn lại trong cuộc đời tôi sẽ có một ý nghĩa nào đó, dù nhỏ bé.”

Cuộc gọi kết thúc ngắn gọn, nhưng để lại trong lòng Hải Yến một cảm giác phức tạp quen thuộc — sự công nhận rằng, ngay cả trong một câu chuyện về tội ác và công lý, ranh giới giữa kẻ có tội và người chuộc lỗi không phải lúc nào cũng rõ ràng tuyệt đối, và rằng sự thật thường được xây dựng từ những mảnh ghép không hoàn hảo của rất nhiều con người, mỗi người mang theo những động cơ và sai lầm riêng của mình.

Cô viết vào cuốn sổ tay của mình trước khi tắt đèn: “Ngày thứ ba đã khép lại với một bước ngoặt lớn. Con tin rằng, chỉ còn vài ngày nữa thôi, ba à, công lý sẽ thực sự trọn vẹn, không chỉ cho gia đình mình, mà cho tất cả những ai đã phải chịu đựng dưới cái bóng của quyền lực và sự tham lam suốt quá nhiều năm qua.”

Trước khi chìm vào giấc ngủ, cô nhận thêm một tin nhắn từ Elena, người vẫn tiếp tục theo dõi sát sao diễn biến phiên toà từ vai trò quan sát viên quốc tế dù đã không còn bắt buộc phải có mặt sau khi hoàn thành nhiệm vụ giám sát ban đầu. “Tôi đã đọc báo cáo về đoạn ghi âm hôm nay,” Elena viết. “Đây là một bước ngoặt hiếm có trong các vụ án loại này. Tôi tự hào vì đã được là một phần, dù nhỏ bé, trong hành trình tìm kiếm công lý của cô.”

Hải Yến mỉm cười trước dòng tin nhắn ấy, gõ lại một lời cảm ơn ngắn gọn trước khi đặt điện thoại xuống. Cô nằm xuống giường, tâm trí vẫn còn quay cuồng với hình ảnh gương mặt tái nhợt của Vinh khi đoạn ghi âm được phát ra, một hình ảnh cô biết sẽ còn in đậm trong tâm trí mình rất lâu sau khi phiên toà đã khép lại. Nhưng lần này, khi giấc ngủ dần kéo tới, cô cảm nhận một sự thanh thản chưa từng có kể từ ngày cô đặt chân trở lại Năm Căn, như thể gánh nặng đè lên vai cô suốt gần mười năm qua đang dần được trút bỏ, từng chút một, cùng với mỗi bằng chứng được đưa ra ánh sáng, từng lớp sợ hãi và im lặng của quá khứ đang dần được thay thế bằng một sự thật vẹn toàn mà cô đã kiên trì theo đuổi suốt cả một hành trình dài đầy gian nan nhưng cũng đầy ý nghĩa.