Chương 95

Hai tuần sau phán quyết tái thẩm, khi tin tức về việc minh oan cho ông Đỗ Văn Tiến đã lan rộng khắp cộng đồng và dần lắng xuống thành một phần được chấp nhận của lịch sử địa phương, bà Sáu đưa ra một quyết định mà bà đã ấp ủ từ lâu nhưng chưa từng dám thực hiện suốt mười năm qua.

“Mẹ muốn treo lại tấm bảng hiệu cũ của hợp tác xã,” bà nói với Hải Yến vào một buổi sáng, khi cả hai đang dọn dẹp lại gian hàng tôm khô ở chợ. “Tấm bảng ấy, mẹ vẫn giữ nó suốt mười năm qua, cất trong kho, không dám mang ra vì sợ khơi lại những ký ức đau buồn, sợ ánh mắt dò xét của mọi người xung quanh.”

Hải Yến, dù bất ngờ trước quyết định này, cảm nhận ngay lập tức ý nghĩa sâu sắc đằng sau nó. “Con nghĩ đây là một ý tưởng tuyệt vời, mẹ à,” cô nói, giọng cô đầy sự ủng hộ. “Đã tới lúc chúng ta không còn phải giấu giếm hay xấu hổ về cái tên Kênh Ba nữa.”

Hai mẹ con cùng nhau tìm lại tấm bảng hiệu cũ trong kho, một tấm gỗ đã phai màu theo thời gian nhưng vẫn còn giữ được nét chữ sắc sảo khắc dòng chữ "Hợp Tác Xã Nuôi Tôm Kênh Ba" cùng với biểu tượng con tôm cách điệu đơn giản mà ông Tiến đã tự tay thiết kế từ những ngày đầu thành lập. Bà Sáu lau chùi từng vết bụi bám trên tấm bảng với một sự cẩn trọng đầy yêu thương, như thể đang chăm sóc một kỷ vật thiêng liêng.

Ngày treo lại tấm bảng, Hải Yến mời tất cả những người đã đồng hành cùng cô suốt hành trình dài tới chứng kiến — không chỉ gia đình và bạn bè thân thiết, mà cả những hộ nuôi tôm cũ từng là thành viên hợp tác xã, những người giờ đây đã bắt đầu bàn tán với sự hào hứng thực sự về khả năng khôi phục lại mô hình hợp tác theo hướng mới.

Khi tấm bảng được treo trở lại vị trí cũ, ngay lối vào khu vực ao nuôi đang trong quá trình cải tạo, một tràng vỗ tay tự phát vang lên từ đám đông nhỏ đã tụ tập để chứng kiến khoảnh khắc này. Bà Sáu đứng lặng nhìn tấm bảng, nước mắt lăn dài trên má, không phải nước mắt của nỗi đau, mà là nước mắt của một sự phục hồi đã chờ đợi quá lâu.

“Mười năm trước,” bà nói, quay lại nhìn đám đông đang tụ tập, giọng bà run nhưng đầy sức mạnh, “tôi đã phải chứng kiến tấm bảng này bị gỡ xuống trong tủi nhục, giữa những ánh mắt xa lánh của những người từng là hàng xóm, bạn bè thân thiết. Hôm nay, nhờ sự kiên trì của con gái tôi và sự ủng hộ của tất cả các anh chị, tấm bảng này được treo trở lại, không phải như một biểu tượng của quá khứ đau buồn, mà như một lời hứa cho một tương lai tốt đẹp hơn.”

Ông Tám, được con trai hỗ trợ đứng dậy khỏi xe lăn trong một khoảnh khắc ngắn ngủi nhưng đầy ý nghĩa, lên tiếng từ phía đám đông. “Tôi còn nhớ ngày hợp tác xã này thành lập,” ông nói, giọng ông đầy hoài niệm. “Đó là một trong những ngày hạnh phúc nhất của cả vùng. Hôm nay, được chứng kiến nó hồi sinh, tôi cảm thấy như được sống lại những ngày tháng tươi đẹp ấy một lần nữa.”

Nhiều hộ nuôi tôm cũ khác cũng lần lượt lên tiếng, chia sẻ những ký ức của riêng mình về những ngày tháng hợp tác xã còn hoạt động, về cả những khó khăn lẫn niềm tự hào đã gắn liền với cái tên Kênh Ba. Buổi tụ họp dần trở thành một dịp để cả cộng đồng cùng nhau nhìn lại quá khứ, không phải để than khóc những gì đã mất, mà để tìm thấy sức mạnh và cảm hứng cho một khởi đầu mới.

Kiên, đứng cạnh Hải Yến trong suốt buổi lễ, nắm lấy tay cô, thì thầm. “Chị đã làm được nhiều hơn những gì chị từng nghĩ mình có thể làm, chị Yến à. Chị không chỉ tìm lại công lý, mà còn hàn gắn lại cả một cộng đồng.”

Hải Yến mỉm cười, nhìn quanh những gương mặt rạng rỡ đang vây quanh mình, cảm nhận một niềm hạnh phúc trọn vẹn hiếm hoi. Cô biết, con đường phía trước để thực sự khôi phục lại Kênh Ba như một mô hình hợp tác xã hiện đại, minh bạch và bền vững vẫn còn rất dài, nhưng ngày hôm nay, với tấm bảng hiệu cũ được treo trở lại trong ánh nắng chiều, cô cảm nhận rằng, bước đầu tiên quan trọng nhất đã được thực hiện một cách trọn vẹn và đầy ý nghĩa.

Sau buổi lễ, khi đám đông dần tản ra, một nhóm nhỏ các hộ nuôi tôm cũ, dẫn đầu bởi một người đàn ông trung niên tên Hải, người từng là phó chủ nhiệm hợp tác xã dưới thời ông Tiến, tìm tới gặp riêng Hải Yến để bàn bạc cụ thể hơn về kế hoạch khôi phục.

“Chúng tôi đã bàn bạc với nhau,” ông Hải nói, giọng ông đầy nghiêm túc, “và tất cả đều đồng ý rằng, nếu cô đứng ra dẫn dắt, chúng tôi sẵn sàng góp vốn, góp đất, góp công sức để khôi phục lại hợp tác xã theo mô hình mới. Nhưng chúng tôi cũng muốn hỏi cô một điều — cô có thực sự sẵn sàng gánh vác trách nhiệm này không? Đây không phải là một quyết định nhỏ, đặc biệt khi cô còn công việc kiểm định viên của mình.”

Hải Yến trầm ngâm một lúc trước khi trả lời, nhận thức rõ trọng lượng của câu hỏi này. “Tôi đã suy nghĩ rất nhiều về điều đó,” cô nói. “Và tôi đã quyết định, tôi sẽ xin nghỉ việc kiểm định viên sau khi hoàn tất các thủ tục bàn giao cần thiết. Đây không còn là một dự án phụ đối với tôi nữa — đây là sự tiếp nối trực tiếp của tất cả những gì tôi đã chiến đấu để giành lại. Tôi muốn dành trọn thời gian và tâm huyết của mình để xây dựng lại Kênh Ba, không phải như nó đã từng, mà như một phiên bản tốt đẹp hơn, xứng đáng với những bài học đau đớn mà tất cả chúng ta đã học được.”

Câu trả lời chân thành và đầy quyết tâm ấy khiến ông Hải và những người đi cùng gật đầu tán thành, ánh mắt họ tràn đầy sự tin tưởng. “Vậy thì chúng ta hãy bắt đầu ngay từ tuần sau,” ông nói. “Tôi sẽ triệu tập một cuộc họp với tất cả các hộ có quan tâm, để chính thức bàn bạc về cơ cấu tổ chức và kế hoạch triển khai cụ thể.”

Khi nhóm người rời đi, Kiên bước tới đứng cạnh Hải Yến, ánh mắt anh vừa ngạc nhiên vừa đầy sự ủng hộ. “Chị quyết định nghỉ việc kiểm định viên thật sao?” anh hỏi. “Đó là một quyết định lớn đấy.”

“Tôi biết,” Hải Yến đáp, quay sang nhìn anh với một nụ cười tự tin. “Nhưng công việc kiểm định đã hoàn thành sứ mệnh của nó đối với tôi — nó đã đưa tôi trở về đây, giúp tôi tìm ra sự thật. Giờ đây, sứ mệnh mới của tôi là xây dựng, không chỉ điều tra và phơi bày nữa. Tôi muốn dành phần đời tiếp theo của mình để biến những gì ba tôi từng mơ ước thành hiện thực.”

Kiên gật đầu, nắm lấy tay cô, ánh mắt anh tràn đầy sự tự hào và tôn trọng trước quyết định đầy can đảm này. “Tôi sẽ ủng hộ chị hết mình,” anh nói, “trong bất kỳ điều gì chị chọn làm tiếp theo trong cuộc đời mình.”

Tối hôm đó, khi Hải Yến chia sẻ quyết định của mình với mẹ, bà Sáu ban đầu tỏ ra lo lắng trước sự thay đổi lớn lao này. “Con có chắc không?” bà hỏi. “Công việc kiểm định viên của con ổn định, có tương lai rõ ràng. Xây dựng lại hợp tác xã từ đầu là một việc đầy rủi ro và bất định.”

“Con biết, mẹ à,” Hải Yến đáp, ngồi xuống cạnh mẹ. “Nhưng con đã dành cả năm qua để tìm lại sự thật cho quá khứ. Giờ đây, con muốn dành thời gian để xây dựng một tương lai xứng đáng với sự thật ấy. Nếu con quay lại với công việc kiểm định như thể không có gì thay đổi, con sẽ luôn cảm thấy mình đã bỏ lỡ một điều gì đó quan trọng hơn.”

Bà Sáu im lặng một lúc lâu, nhìn con gái với một ánh mắt vừa lo lắng vừa đầy tự hào. “Ba con,” bà nói cuối cùng, giọng bà nhẹ nhàng, “luôn nói rằng, làm nghề nuôi tôm không phải chỉ là một công việc, mà là một cách sống, một sự gắn bó với đất và nước, với cộng đồng xung quanh mình. Nếu con thực sự cảm nhận được điều đó trong lòng, thì mẹ tin, con đã đưa ra quyết định đúng đắn.”

Hải Yến ôm lấy mẹ, cảm nhận sự ủng hộ chân thành dù còn đôi chút lo lắng trong lời nói của bà. “Con sẽ cẩn thận, mẹ à,” cô hứa. “Con sẽ xây dựng mọi thứ một cách bài bản, có kế hoạch rõ ràng, không để cảm xúc lấn át sự thận trọng cần thiết.”

Những ngày tiếp theo, Hải Yến bắt đầu quá trình bàn giao công việc kiểm định viên của mình, đồng thời dành thời gian nghiên cứu sâu hơn về các mô hình hợp tác xã nông nghiệp và thuỷ sản thành công ở những vùng khác, tìm kiếm những bài học kinh nghiệm có thể áp dụng cho kế hoạch khôi phục Kênh Ba. Cô cũng liên hệ với một số tổ chức phi chính phủ chuyên hỗ trợ phát triển nông nghiệp bền vững, tìm kiếm khả năng hợp tác và hỗ trợ kỹ thuật cho dự án đầy tham vọng này.

Mỗi bước đi, dù nhỏ bé, đều mang lại cho cô một cảm giác xây dựng và hướng về tương lai, một sự thay đổi đáng hoan nghênh sau cả một hành trình dài chỉ tập trung vào việc đối mặt và sửa chữa những sai lầm của quá khứ.